Một trong những câu hỏi lớn mà cha mẹ thường băn khoăn là: “Khi nào nên bắt đầu cho bé ăn dặm?”
Khuyến nghị chung là vào khoảng 6 tháng tuổi, nhưng mỗi em bé là một cá thể khác nhau.
Một số dấu hiệu cho thấy bé có thể đã sẵn sàng bao gồm:
• Bé có thể ngồi thẳng khi được hỗ trợ
• Tỏ ra hứng thú với thức ăn của người lớn
• Mất phản xạ đẩy lưỡi (không còn đẩy thức ăn ra ngoài)
• Có thể ngậm miệng lại khi đưa thìa vào
Chúng ta không cần vội vàng. Cho bé ăn quá sớm hoặc quá muộn đều có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và sự phát triển. Hãy quan sát và lắng nghe tín hiệu từ con.
Khi mới khởi đầu hành trình ăn dặm, tốt nhất nên chọn những món ăn đơn thành phần. Điều này giúp dễ dàng phát hiện dị ứng và giúp hệ tiêu hóa non nớt của bé làm quen tốt hơn.
Một số lựa chọn đầu tiên lý tưởng gồm:
• Chuối nghiền
• Cà rốt hấp xay nhuyễn
• Bột gạo tăng cường sắt
• Khoai tây hoặc khoai lang nghiền
• Táo hoặc lê hấp nghiền
Nên giới thiệu từng món mới cách nhau 3–5 ngày để theo dõi các phản ứng như nổi mẩn, tiêu chảy hoặc quấy khóc.
Trong giai đoạn đầu, thức ăn mềm mịn là yếu tố then chốt. Khi bé bắt đầu biết nhai và nuốt tốt hơn (thường từ 7–9 tháng), chúng ta có thể chuyển dần sang thực phẩm nghiền thô, rau củ xay nhuyễn hoặc thức ăn dạng miếng nhỏ như súp lơ hấp mềm hay chuối cắt hạt lựu.
Đến 9–12 tháng tuổi, đa số bé có thể ăn được thức ăn có kết cấu dày hơn và đa dạng hơn.
Từ 6 tháng trở đi, sắt trở thành dưỡng chất quan trọng giúp bé phát triển thể chất và trí não. Sữa mẹ không cung cấp đủ lượng sắt cần thiết ở giai đoạn này, vì vậy cần bổ sung thông qua thực phẩm như:
• Bột ăn dặm tăng cường sắt
• Thịt xay nhuyễn (gà, bò)
• Đậu lăng hoặc đậu hũ nghiền
• Rau bó xôi hấp hoặc lòng đỏ trứng
Kết hợp thực phẩm giàu sắt với nguồn vitamin C (như cam hoặc cà chua nghiền) giúp tăng khả năng hấp thụ sắt.
Trước đây, người ta thường trì hoãn giới thiệu thực phẩm dễ gây dị ứng. Nhưng hiện nay, các chuyên gia khuyến khích nên giới thiệu sớm và dần dần trong khoảng 6–12 tháng, trừ khi có chỉ định từ bác sĩ.
Các thực phẩm nên giới thiệu bao gồm:
• Bơ đậu phộng (một lượng rất nhỏ pha vào thức ăn)
• Trứng (đã nấu chín hoàn toàn)
• Cá và hải sản (rất ít)
• Bột mì và sữa (ở dạng đơn giản như sữa chua hoặc bánh mì mềm)
Luôn giới thiệu từng loại một, vào buổi sáng, và quan sát các dấu hiệu như nổi ban, sưng tấy, khó thở.
Khi bắt đầu ăn dặm, chúng ta có thể cho bé uống từng ngụm nước nhỏ bằng cốc tập uống trong bữa ăn. Tuy nhiên, cần tránh nước ép trái cây—vì chứa nhiều đường và ít giá trị dinh dưỡng.
Sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cho đến khi bé tròn 1 tuổi. Thức ăn dặm chỉ đóng vai trò bổ sung, không thay thế hoàn toàn sữa.
Bé học tốt nhất qua sự đều đặn. Chúng ta có thể bắt đầu với một bữa ăn dặm mỗi ngày, sau đó tăng lên hai hoặc ba bữa khi bé đã quen.
Nên duy trì giờ ăn cố định mỗi ngày—khi bé đang tỉnh táo, không quá đói cũng không quá no.
Giữ môi trường yên tĩnh, không có nhiều yếu tố gây xao nhãng, và để bé tự do khám phá thức ăn bằng tay—đây là một phần quan trọng trong quá trình học hỏi.
Sẽ có lúc bé nhè thức ăn ra hoặc từ chối món mới. Điều đó hoàn toàn bình thường! Một hương vị mới có thể cần tới 10–15 lần thử để bé làm quen. Nhiệm vụ của chúng ta là kiên trì giới thiệu—không phải ép buộc.
Hãy giữ bầu không khí vui vẻ. Mỉm cười, giao tiếp bằng ánh mắt, và để bé tận hưởng trải nghiệm ăn uống. Ăn uống không chỉ là dinh dưỡng—mà còn là cơ hội xây dựng cảm xúc tích cực với thực phẩm.
Bạn đã bắt đầu cho bé ăn dặm chưa? Món nào bé thích mê—hoặc tạo biểu cảm hài hước nhất? Hãy chia sẻ trải nghiệm của bạn để cùng nhau vượt qua giai đoạn thú vị này.
Mỗi muỗng ăn là một hành trình mới. Với sự kiên nhẫn, yêu thương và lòng tò mò, chúng ta có thể nuôi dưỡng những thói quen lành mạnh kéo dài suốt đời—cho cả bé và chính mình.
Hãy biến từng bữa ăn trở thành một khoảnh khắc ý nghĩa nhé!