Khi tuổi thọ trung bình ngày càng tăng và nền kinh tế liên tục biến động, một nỗi lo ngày càng lớn dần trong tâm trí nhiều người: liệu số tiền mình dành dụm có đủ sống đến cuối đời?
Để tránh cảnh "về già hết tiền", bạn cần một kế hoạch tài chính không chỉ vững chắc mà còn linh hoạt và thích ứng với thay đổi.
"Sống lâu hơn tiền" còn gọi là rủi ro tuổi thọ – chính là khả năng bạn sống vượt thời gian mà nguồn tài chính của bạn có thể hỗ trợ. Với sự tiến bộ về y tế và lối sống, tuổi thọ trung bình đang kéo dài, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa bạn cần nhiều tiền hơn để sống khỏe và an toàn trong suốt thời gian nghỉ hưu.
Chuyên gia Wade Pfau – giáo sư chuyên về chiến lược thu nhập hưu trí – từng nói: "Rủi ro tuổi thọ là một trong những yếu tố bị đánh giá thấp nhất". Việc lập kế hoạch cho một giai đoạn nghỉ hưu kéo dài từ 20 đến 30 năm không còn là lựa chọn – mà là điều bắt buộc.
Một yếu tố sống còn giúp bạn không cạn tiền trước tuổi là thiết lập tỷ lệ rút tiền hợp lý từ danh mục đầu tư. Quy tắc truyền thống "4% mỗi năm" tuy phổ biến, nhưng trong bối cảnh thị trường biến động và lạm phát leo thang, chiến lược linh hoạt hơn sẽ mang lại hiệu quả lâu dài.
Bạn có thể áp dụng cách điều chỉnh mức rút theo tình hình thực tế – ví dụ giảm rút khi thị trường đi xuống, tăng lên khi thị trường khởi sắc. Ngoài ra, bổ sung nguồn thu nhập đảm bảo như niên kim (annuities) cũng có thể tạo nên một "trụ cột tài chính" vững chắc.
Việc chỉ dựa vào đầu tư chứng khoán khiến bạn dễ rơi vào "rủi ro thứ tự lợi nhuận" – khi lỗ nặng vào những năm đầu nghỉ hưu có thể phá hủy toàn bộ kế hoạch. Giải pháp là đa dạng hóa nguồn thu: từ lương hưu, an sinh xã hội, cổ tức, cho thuê nhà, đến công việc bán thời gian.
Song song đó, cần có một danh mục đầu tư được phân bổ phù hợp. Dù thiên về an toàn là cần thiết, vẫn nên giữ lại một phần tài sản tăng trưởng để chống lại lạm phát và đảm bảo giá trị tiền không bị hao mòn theo thời gian.
Lạm phát tuy âm thầm nhưng sẽ bào mòn sức mua của bạn từng năm. Tệ hơn, chi phí y tế thường tăng nhanh hơn cả lạm phát chung và có thể trở thành "quả bom nổ chậm" nếu không lường trước.
Cách tốt nhất là chuẩn bị trước bằng các khoản tiết kiệm y tế (HSA), bảo hiểm chăm sóc dài hạn hoặc quỹ khẩn cấp chuyên dụng. Đồng thời, hãy cập nhật kế hoạch tài chính hàng năm để điều chỉnh kịp thời theo xu hướng giá cả và sức khỏe cá nhân.
Ngày nay, có rất nhiều công cụ tài chính hỗ trợ việc lập kế hoạch nghỉ hưu – từ máy tính tuổi thọ, giả lập rủi ro thị trường, đến ứng dụng đo lường khả năng chi tiêu bền vững. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là bước đầu.
Một chuyên gia tài chính có kinh nghiệm sẽ giúp bạn nhìn toàn cảnh, đưa ra lời khuyên sát với hoàn cảnh riêng và xây dựng chiến lược phù hợp theo từng giai đoạn cuộc sống. Wade Pfau cũng từng khẳng định: "Chuyên gia giúp biến rủi ro phức tạp thành kế hoạch khả thi – và đó là chìa khóa của an toàn tài chính dài hạn".
Tổng kết:
Sống lâu không đáng sợ – sống lâu mà không đủ tiền mới là vấn đề. Từ việc hiểu rủi ro tuổi thọ, xây dựng chiến lược rút tiền linh hoạt, phân bổ tài sản hợp lý, đến chuẩn bị trước cho chi phí y tế – tất cả đều góp phần đảm bảo bạn sống trọn vẹn và an tâm trong những năm tháng nghỉ hưu.
Trong một thế giới mà tuổi thọ ngày càng kéo dài, biết giới hạn tài chính của mình và làm sao để kéo dài chúng là kỹ năng sinh tồn quan trọng hơn bao giờ hết.