Ai trong chúng ta cũng từng trải qua những khoảnh khắc như vậy - một bài hát yêu thích vang lên, và bỗng nhiên mọi thứ trở nên khác biệt. Có thể căng thẳng của bạn giảm bớt, năng lượng của bạn tăng lên, hoặc một làn sóng bình tĩnh ập đến.
Âm nhạc có một cách tuyệt vời để chạm đến trái tim và thay đổi trạng thái tinh thần của chúng ta. Nhưng chính xác thì nó hoạt động như thế nào? Và tại sao một số bài hát dường như lại chạm trực tiếp đến cảm xúc của chúng ta?
Hãy cùng khám phá mối liên hệ mạnh mẽ giữa âm nhạc và sức khỏe tinh thần của chúng ta.
Một trong những cách trực tiếp nhất mà âm nhạc tác động đến chúng ta là thông qua cảm xúc. Dù là niềm vui, nỗi buồn, sự phấn khích hay nỗi nhớ, âm nhạc đều có khả năng khơi gợi cảm xúc. Nó chạm đến các trung tâm cảm xúc của não bộ, đặc biệt là các vùng như hạch hạnh nhân và hồi hải mã, những nơi chịu trách nhiệm về trí nhớ và cảm xúc.
Đó là lý do tại sao một bài hát vui tươi, lạc quan có thể ngay lập tức cải thiện tâm trạng của chúng ta — ngay cả trong một ngày khó khăn. Và tại sao một giai điệu chậm rãi, nhẹ nhàng cũng có thể khiến chúng ta rơi nước mắt mà không báo trước. Âm nhạc không chỉ phản ánh cảm xúc của chúng ta; nó thường định hình chúng.
Sau một ngày dài, bao nhiêu người trong chúng ta tìm đến âm nhạc để thư giãn? Những bản nhạc không lời nhẹ nhàng, nhạc phim lấy cảm hứng từ thiên nhiên, hay thậm chí là những giai điệu piano chậm rãi có thể làm giảm nhịp tim, giảm căng cơ và xoa dịu suy nghĩ. Đó là bởi vì âm nhạc có thể làm giảm nồng độ hormone căng thẳng cortisol và giúp cơ thể chúng ta bước vào trạng thái thư giãn hơn.
Chúng ta thậm chí không cần phải chủ động lắng nghe—nhạc nền có thể có tác động nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ đến cảm xúc của chúng ta. Dù là trong lúc đi làm, làm việc hay khi chìm vào giấc ngủ, âm nhạc có thể nhẹ nhàng giúp tâm trí chúng ta ổn định lại.
Mặt khác, âm nhạc cũng có thể tiếp thêm năng lượng cho chúng ta. Nhịp điệu nhanh, tiết tấu mạnh mẽ và lời bài hát mạnh mẽ có thể thúc đẩy chúng ta tiến về phía trước khi cảm thấy mệt mỏi hoặc mất tập trung. Đó là lý do tại sao danh sách phát nhạc tập luyện thường chứa đầy những bài hát lạc quan—chúng giúp chúng ta duy trì động lực.
Nhưng không chỉ có vận động. Một số người sử dụng âm nhạc để giúp họ tập trung khi học tập hoặc làm việc. Các bản nhạc không lời hoặc âm thanh xung quanh, đặc biệt là những bản nhạc không lời, có thể cải thiện sự tập trung bằng cách chặn tiếng ồn xung quanh và tạo ra một nhịp điệu nhất quán giúp não bộ luôn hoạt động.
Bạn đã bao giờ nghe một bài hát từ quá khứ và đột nhiên nhớ lại chính xác mình đang ở đâu, đang ở cùng ai, hay cảm giác của mình lúc đó như thế nào chưa? Đó là bởi vì âm nhạc và ký ức có mối liên hệ sâu sắc.
Những bài hát hoạt động như những cỗ máy thời gian, gợi lại những cảm xúc và khoảnh khắc trong lịch sử cá nhân của chúng ta. Những ký ức này có thể mang lại sự an ủi, nhắc nhở chúng ta về con người mình và nơi mình đã từng đến. Đối với một số người, đặc biệt là những người đang phải đối mặt với chứng mất trí nhớ, âm nhạc thậm chí có thể giúp họ kết nối lại với những phần trong con người mà họ nghĩ rằng đã mất.
Liệu pháp âm nhạc là một lĩnh vực đang phát triển, cho thấy sức mạnh của âm thanh trong việc chữa lành. Nó đang được sử dụng để giúp mọi người kiểm soát lo âu, phục hồi sau chấn thương và cải thiện tâm trạng trong các cơ sở y tế. Ngay cả những hành động đơn giản như ca hát, đánh trống hoặc chơi nhạc cụ cũng có thể giải phóng những cảm xúc bị tắc nghẽn và mang lại cảm giác bình yên.
Điều này không chỉ giới hạn trong các phòng trị liệu. Chúng ta có thể tự tạo ra phiên bản “liệu pháp âm nhạc” của riêng mình bằng cách tạo danh sách phát nhạc phù hợp với những tâm trạng khác nhau—dù cần năng lượng, sự thoải mái, bình tĩnh hay một tiếng khóc thật to.
Âm nhạc không chỉ là tiếng ồn nền—nó là một công cụ chúng ta có thể sử dụng để chăm sóc tâm trí và cảm xúc của mình. Cho dù chúng ta cần thư giãn, suy ngẫm, tập trung hay cảm thấy bớt cô đơn hơn một chút, một bài hát phù hợp có thể thay đổi tất cả.
Các bạn ơi, lần tới khi bạn cảm thấy mất cân bằng, hãy thử tìm đến âm nhạc. Loại danh sách nhạc nào giúp bạn vượt qua những ngày khó khăn nhất—hoặc những ngày tươi đẹp nhất? Hãy cùng lắng nghe, cảm nhận và cùng nhau trưởng thành, từng nhịp đập một.