Quỹ hoán đổi danh mục (ETF) tiếp tục giữ vị thế quan trọng trong danh mục đầu tư toàn cầu nhờ tính thanh khoản cao, khả năng đa dạng hóa và chi phí vận hành thấp.
Tuy nhiên, khi thị trường ETF mở rộng nhanh chóng vào năm 2025, nhà đầu tư cần cảnh giác với nhiều rủi ro tiềm ẩn, dù chúng có thể bị che khuất dưới lớp vỏ “hiệu quả” và “tiện lợi”.
1. Sự phức tạp của ETF có giới hạn rủi ro (Buffered) và kết quả xác định
Buffered ETFs – loại ETF được thiết kế để giảm thiểu tổn thất trong thị trường giảm giá – đang thu hút sự quan tâm từ các nhà đầu tư thận trọng. Dù mang lại cảm giác an toàn, các sản phẩm này thường giới hạn mức sinh lời khi thị trường tăng trưởng mạnh. Điều này có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ cơ hội tích lũy lợi nhuận dài hạn.
Ngoài ra, cấu trúc của các ETF này thường liên quan đến các công cụ phái sinh và sản phẩm cấu trúc phức tạp, dễ gây khó hiểu và tiềm ẩn rủi ro từ đối tác tài chính hay thanh khoản trong thời điểm căng thẳng thị trường. Andrea Murray – chuyên gia kỳ cựu trong lĩnh vực ETF – cảnh báo: “Buffered ETF phù hợp với người ưu tiên bảo toàn vốn, nhưng không thể xem nhẹ độ phức tạp trong thiết kế sản phẩm”.
2. Nhạy cảm với lạm phát và lãi suất
Lạm phát vẫn là yếu tố chủ chốt ảnh hưởng đến chiến lược ETF trong năm 2025. Các quỹ ETF trái phiếu dễ bị tổn thương khi lãi suất tăng – vốn làm giảm giá trị trái phiếu trên thị trường thứ cấp. Mặc dù có một số ETF tập trung vào trái phiếu chống lạm phát, nhiều sản phẩm khác không đủ khả năng bảo vệ trước áp lực giá cả leo thang.
Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ lưỡng thời hạn đáo hạn (duration) và chất lượng tín dụng của các ETF trái phiếu. Các quỹ có thời gian đáo hạn dài thường dễ bị ảnh hưởng mạnh hơn khi lãi suất tăng đột biến.
3. Sự bùng nổ của ETF chủ động và rủi ro lệch chuẩn
ETF chủ động – loại quỹ cho phép nhà quản lý đầu tư linh hoạt thay vì rập khuôn theo chỉ số – đang chiếm tỷ trọng lớn hơn trong dòng tiền năm 2025. Dù mang đến cơ hội sinh lời vượt trội, ETF chủ động cũng kéo theo rủi ro "lệch chuẩn" – tức hiệu suất thực tế có thể chênh lệch đáng kể so với chỉ số tham chiếu.
Không phải mọi ETF chủ động đều đạt được kỳ vọng. Phí cao hơn, hiệu quả không đồng đều, và phụ thuộc lớn vào năng lực cá nhân của nhà quản lý khiến việc chọn lọc càng phải kỹ lưỡng. Nhà đầu tư cần xem xét lịch sử đầu tư, chiến lược quản lý và mức phí để đánh giá thực chất của sản phẩm.
4. Sự bội thực sản phẩm và phức tạp hóa danh mục
Số lượng ETF tăng nhanh chưa từng thấy – hàng nghìn quỹ mới được tung ra toàn cầu. Mặc dù đem đến nhiều lựa chọn, điều này cũng khiến nhà đầu tư rơi vào trạng thái “bội thực thông tin”, khó phân biệt đâu là sản phẩm phù hợp và đâu là chiêu trò tiếp thị.
Nhiều ETF mới nhắm vào các phân khúc hẹp, chiến lược thay thế hoặc tài sản ít phổ biến, thường thiếu thanh khoản và không có đủ dữ liệu hiệu suất. Việc đổ tiền vào các ETF thiếu minh bạch hoặc chạy theo xu hướng ngắn hạn dễ dẫn đến rủi ro tập trung và biến động ngoài ý muốn.
5. Rủi ro địa lý và tiền tệ trong ETF toàn cầu
ETF quốc tế mang đến cơ hội tiếp cận thị trường ngoài nước, nhưng cũng kèm theo rủi ro về tỷ giá và địa chính trị. Dao động tiền tệ có thể tác động mạnh đến lợi nhuận, đặc biệt tại các thị trường mới nổi nơi biến động cao hơn.
Nhà đầu tư cần hiểu rằng việc mở rộng toàn cầu không chỉ là thêm sự đa dạng, mà còn phải chấp nhận yếu tố bất định từ kinh tế vĩ mô, chính sách và rủi ro chính trị của từng quốc gia.
Kết luận:
ETF vẫn là công cụ mạnh mẽ trong việc xây dựng danh mục đầu tư tối ưu về chi phí và hiệu quả. Tuy nhiên, bức tranh thị trường 2025 không còn đơn giản như trước. Từ cấu trúc phức tạp của buffered ETF, nhạy cảm với lạm phát, rủi ro từ ETF chủ động đến sự tràn ngập sản phẩm mới và ảnh hưởng của yếu tố toàn cầu – nhà đầu tư cần trang bị kiến thức và chiến lược rõ ràng.
Như lời của Andrea Murray: “Hiểu kỹ những gì đang nằm dưới bề mặt mới là chìa khóa giúp bạn điều hướng thị trường ETF hiện đại một cách thành công”.
