Thật lòng nè: bạn đã bao giờ nhìn những chậu cây của mình vào ban đêm và tự hỏi... "Ủa, mấy bé có đang ngủ không vậy?" chưa?

Nghe có vẻ hơi buồn cười, nhưng chính mình đã tự hỏi như vậy khi phát hiện một điều kỳ lạ — lá của cây cầu nguyện nhà mình vươn thẳng đứng vào ban đêm, trong khi ban ngày lại xòe ra phẳng phiu. Thế là mình bắt đầu... đào sâu hơn một chút (nói chơi thôi)

Vậy… cây có thật sự “ngủ” không?

Câu trả lời ngắn gọn: CÓ — nhưng không giống như cách con người ngủ đâu nhé.

Cây không có mí mắt để nhắm (tất nhiên rồi), nhưng chúng vẫn tuân theo một nhịp sinh học hàng ngày. Giống như con người, chúng có một hệ thống gọi là nhịp sinh học circadian. Điều đó có nghĩa là cây cũng có những khoảng thời gian "hoạt động" ban ngày và "nghỉ ngơi" ban đêm.

Vào ban đêm, nhiều loài cây giảm tốc độ hoạt động. Chúng ngừng hoặc làm chậm quá trình quang hợp (quá trình hấp thụ ánh sáng để tạo ra năng lượng), và thay đổi tư thế lá để tiết kiệm năng lượng. Có cây khép lá lại, có cây cuộn tròn, còn cây cầu nguyện nhà mình thì như... đang nhập thiền sâu.

Làm sao mình phát hiện ra điều này?

Mình để ý đến cây cầu nguyện (Maranta) đầu tiên. Ban ngày, lá mở rộng để đón ánh sáng. Nhưng tầm 9 giờ tối, lá bắt đầu dựng thẳng đứng như đôi bàn tay đang chắp lại. Đó cũng chính là lý do loài cây này có tên là “cầu nguyện”.

Sau đó, mình phát hiện cây oxalis (loại lá tím hình cánh bướm siêu xinh) cũng cụp lá lại như đôi cánh đang khép vào ban đêm. Ngay cả cây lan ý cũng trông “thư giãn” hơn sau khi mặt trời lặn. Mình không ngờ cây trồng trong nhà lại có... nhiều cá tính đến vậy!

Vì sao cây lại làm thế?

Chuyển động của lá vào ban đêm giúp cây giữ ẩm và tự bảo vệ. Đây là cách thiên nhiên “ra tín hiệu” cho cây biết: “Đến giờ nghỉ ngơi rồi đó.” Một số nhà khoa học tin rằng, hành vi này là phản xạ sinh tồn – giúp cây tránh bị ăn hoặc hư hại khi đang trong “trạng thái nghỉ”.

Điều thú vị là, những hành vi này cũng là dấu hiệu cho chúng ta – những người chăm cây – nhận biết tình trạng sức khỏe của cây. Nếu một chậu cây không tuân theo nhịp sinh học thường ngày, ví dụ như lá rũ vào ban ngày, rất có thể nó đang gặp vấn đề: thiếu sáng? dư nước?

Điều mình học được

Kể từ khi quan sát kỹ thói quen sinh hoạt của cây, mình cảm thấy gắn bó hơn hẳn với “hội xanh lá” trong nhà. Cây không chỉ đứng đó vô hồn đâu – chúng liên tục phản ứng với ánh sáng, thời gian và môi trường xung quanh. Chúng thực sự sống theo một cách rất tinh tế.

Giờ thì mình cảm giác như đang sống cùng một “gia đình xanh nhỏ” có cả... giờ đi ngủ riêng. Mình thậm chí còn tắt đèn sớm hơn một chút để tụi nhỏ được nghỉ ngơi yên tĩnh hơn. Nghe có vẻ buồn cười, nhưng thực sự mang lại cảm giác tôn trọng và kết nối.

Còn cây của bạn thì sao?

Bạn đã bao giờ thấy cây của mình "ngủ" chưa? 🌿 Có thể bạn sẽ để ý thấy lá chuyển động, hoặc trông chúng thư giãn hơn vào ban đêm.

Lần tới, sau bữa tối, thử dạo quanh xem mấy em cây có đang “ngả lưng” nghỉ ngơi không nhé! Mình rất muốn nghe những câu chuyện cây cối từ bạn — hãy nhắn tin hay để lại bình luận, cùng nhau chia sẻ nhé

Chúc các bạn và những người bạn xanh ngủ ngon