Hầu hết chúng ta thường chọn chậu cây chỉ vì thấy “dễ thương”, thấy kích thước “có vẻ ổn” rồi bỏ qua mọi thứ khác.
Nhưng nếu cây trong nhà bạn cứ liên tục héo úa hoặc chết dần dù bạn tưới nước cẩn thận, thì có thể vấn đề không nằm ở việc tưới mà là do chính… cái chậu.
Tôi đã phải học bài học này theo cách không dễ chịu. Cây trầu bà của tôi từng rất tươi tốt, nhưng sau khi tôi “nâng cấp” sang một chiếc chậu gốm trông cực xinh, nó bắt đầu rũ lá và úa vàng. Khi tôi nhận ra vấn đề, thì phần rễ đã mục nát hoàn toàn. Hóa ra, cây không thiếu phân hay ánh sáng mà chỉ thiếu… không khí cho rễ thở. Nếu bạn cũng từng rơi vào tình huống này, hãy cùng tôi tìm hiểu nhé. Đây là hướng dẫn dành cho bất cứ ai muốn trồng cây khỏe mạnh, tươi tốt mà không bị thối rễ phá hỏng mọi nỗ lực.
Nguyên nhân thật sự khiến cây thối rễ
Thối rễ không phải vì bạn thiếu yêu thương cây. Ngược lại, thường là vì bạn… yêu quá mức, tưới quá tay mà không để ý chậu giữ nước thế nào. Một chiếc chậu không phù hợp có thể biến thói quen tưới chuẩn mực thành án tử cho bộ rễ.
1. Không có lỗ thoát nước
Nếu nước không có đường thoát, nó sẽ ứ đọng ở đáy chậu. Rễ bị “nghẹt thở”, nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi. Đó chính là môi trường lý tưởng cho thối rễ phát triển. Dù chiếc chậu có đẹp đến đâu, nếu không có lỗ thoát nước thì vẫn là một rủi ro lớn – nhất là với người mới trồng cây. Luôn luôn kiểm tra đáy chậu trước khi mua nhé.
2. Chậu quá to
Chọn chậu lớn hơn không có nghĩa là tốt hơn. Một chiếc chậu quá lớn sẽ giữ lại quá nhiều đất ẩm xung quanh rễ. Tốt nhất, hãy chọn chậu chỉ lớn hơn 2–3 cm so với bầu rễ hiện tại. Như vậy, rễ có đủ không gian để phát triển mà không bị “bơi” trong đất ẩm.
3. Chọn sai chất liệu chậu
Mỗi chất liệu chậu giữ và thoát ẩm khác nhau. Dưới đây là bảng tổng hợp:
Đất nung (Terracotta):
Hút ẩm tốt. Phù hợp với cây ưa khô như xương rồng, sen đá. Nhưng đất cũng khô nhanh khi trời nóng. Nhựa: Giữ ẩm lâu hơn. Rất hợp với cây nhiệt đới, thích độ ẩm cao.
Gốm sứ tráng men:
Giữ nước tương tự nhựa, nhưng nặng hơn. Bắt buộc phải có lỗ thoát nước nếu không muốn cây chết úng. Bê tông hoặc kim loại: Nhìn rất thời thượng nhưng thường không có lỗ thoát, và có thể khiến đất quá nóng dưới ánh nắng.
4. Quên quy tắc của đĩa lót
Ngay cả khi chậu có lỗ thoát, nếu bạn để nước ứ đọng trong đĩa lót quá lâu, nước sẽ thấm ngược lại vào đất. Hãy luôn đổ bỏ nước thừa trong đĩa sau 30 phút kể từ lúc tưới.
Chọn chậu đúng cách để cây sống khỏe
Giờ thì bạn đã biết điều gì cần tránh, hãy cùng chọn chiếc chậu “chân ái” cho cây của bạn:
Bắt đầu từ nhu cầu của cây.
Cây ưa khô (như xương rồng, lưỡi hổ) thì chọn chậu thoáng như đất nung. Cây ưa ẩm (như dương xỉ, lan ý) thì hợp với chậu giữ ẩm như nhựa hoặc gốm có lỗ. Ưu tiên chậu “thở” được như terracotta nếu bạn lo lắng về việc tưới quá tay. Chậu tự rút ẩm sẽ giúp giảm nguy cơ thối rễ. Dùng “cachepot” thông minh. Nếu bạn thích một chiếc chậu không có lỗ, đừng trồng trực tiếp vào đó. Hãy đặt nguyên cả chậu nhựa có lỗ vào trong – vừa đẹp, vừa an toàn.
Chuyển chậu từ từ.
Khi cây chật chậu, chỉ tăng lên 1 size – đừng nhảy quá lớn. Chuyển quá nhanh có thể làm cây sốc, đất giữ ẩm quá lâu. Kiểm tra độ ẩm đất. Dùng ngón tay kiểm tra sâu khoảng 5 cm. Nếu sau 3–4 ngày vẫn thấy ẩm, chậu có thể không thoát nước đủ tốt.
Nếu cây của bạn cứ chết dần dù bạn đã cố gắng hết sức, thì vấn đề không nằm ở bạn – rất có thể là cái chậu đang “phản chủ”! Tin vui là khi bạn hiểu được các vấn đề về kích thước và thoát nước, bạn đã có thể nói lời tạm biệt với thối rễ vĩnh viễn rồi.
Chia sẻ hành trình trồng cây của bạn!
Bạn từng gặp thảm họa khi chọn chậu, hay đã thành công cứu sống cây nào chưa? Hãy chia sẻ nhé! Bình luận những mẹo hay hoặc bài học bạn rút ra khi chọn chậu. Lần tới khi bạn thấy một chiếc chậu xinh xắn nhưng không có lỗ thoát nước, bạn sẽ biết lý do vì sao… nên bỏ qua nó.
