Chúng ta trò chuyện mỗi ngày nhưng liệu ta có thật sự giao tiếp? Dù là tán gẫu với bạn bè, làm việc với đồng nghiệp hay giải quyết chuyện gia đình, cách ta diễn đạt chính là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến các mối quan hệ.
Giao tiếp tốt giúp xây dựng niềm tin. Giao tiếp kém dẫn đến hiểu lầm và căng thẳng.
Nếu bạn từng rời khỏi một cuộc trò chuyện và nghĩ: "Không phải mình muốn nói như vậy", thì bạn không đơn độc. Tin vui là: giao tiếp là một kỹ năng và ai cũng có thể cải thiện nếu luyện tập đúng cách.
Lắng nghe trước, rồi mới nói
Một trong những sai lầm lớn nhất trong giao tiếp là ta thường chuẩn bị câu trả lời khi người khác vẫn đang nói. Nhưng khi làm vậy, ta bỏ lỡ những ý quan trọng và khiến người kia cảm thấy bị phớt lờ.
Thay vào đó, hãy rèn luyện thói quen lắng nghe trọn vẹn. Nghĩa là:
• Giao tiếp bằng ánh mắt
• Không ngắt lời
• Gật đầu hoặc đáp lại bằng những cụm từ nhẹ nhàng như "Tôi hiểu" hay "Ừm, đúng rồi"
• Dừng lại một chút trước khi phản hồi
Lắng nghe tốt khiến người đối diện cảm thấy được trân trọng và đó là bước đầu tiên để có một cuộc trò chuyện chất lượng.
Rõ ràng và thẳng thắn
Ta thường cho rằng người khác hiểu mình đang nói gì nhưng thực tế lại không đơn giản vậy. Nếu muốn tránh hiểu lầm, hãy diễn đạt một cách rõ ràng và mạch lạc.
Thay vì:
"Có thể… bạn giúp mình cái đó… lúc nào tiện nhỉ?"
Hãy thử:
"Bạn có thể giúp mình chuyển mấy cái hộp vào lúc 3 giờ chiều không?"
Thẳng thắn không có nghĩa là thô lỗ mà là thể hiện sự tôn trọng thời gian và năng lượng của cả hai bên.
Sử dụng câu bắt đầu bằng "tôi"
Đổ lỗi có thể khiến đối phương đóng cửa giao tiếp ngay lập tức.
Nếu ta nói: "Bạn chẳng bao giờ lắng nghe", người kia dễ có phản ứng phòng vệ.
Cách hay hơn là dùng các câu bắt đầu bằng "Tôi":
• "Tôi thấy căng thẳng khi không được thông báo sớm."
• "Tôi cần một chút thời gian để suy nghĩ trước khi phản hồi."
Cách này giúp ta diễn đạt cảm xúc một cách trung thực mà không khiến người nghe cảm thấy bị công kích.
Chú ý đến ngôn ngữ cơ thể
Lời nói chỉ là một phần trong thông điệp. Biểu cảm khuôn mặt, giọng nói và cử chỉ cũng truyền tải rất nhiều điều.
Hãy tự hỏi:
• Mình có mỉm cười khi chào người khác không?
• Mình có khoanh tay lại (vốn có thể tạo cảm giác khép kín)?
• Mình có nhìn vào mắt người đối diện khi họ nói không?
Tương tự, quan sát ngôn ngữ cơ thể của người khác cũng giúp ta nhận ra cảm xúc thực sự của họ kể cả khi họ không nói ra.
Đặt câu hỏi để làm rõ
Nếu không chắc người khác đang muốn nói gì, hãy hỏi một cách nhẹ nhàng thay vì đoán.
Bạn có thể nói:
• "Chỉ để chắc rằng mình hiểu đúng…"
• "Ý bạn là… đúng không?"
• "Bạn có thể nói rõ hơn một chút không?"
Những câu hỏi như vậy không chỉ giúp ta hiểu rõ hơn mà còn thể hiện rằng ta thật sự quan tâm và lắng nghe một cách nghiêm túc.
Giữ bình tĩnh khi bất đồng
Không phải cuộc trò chuyện nào cũng suôn sẻ. Nhưng khi cảm xúc dâng cao, việc giữ bình tĩnh sẽ tạo nên khác biệt lớn.
• Hít thở sâu
• Nói chậm lại hơn bình thường
• Dựa vào sự thật, không phải giả định
• Nếu cuộc nói chuyện quá căng thẳng, hãy đề nghị tạm dừng và tiếp tục sau
Mục tiêu không phải là "thắng" trong một cuộc tranh cãi mà là hiểu nhau và tiến về phía trước với sự tôn trọng.
Thực hành sự thấu cảm mỗi ngày
Thấu cảm nghĩa là cố gắng nhìn mọi thứ từ góc nhìn của người khác. Điều này giúp ta phản ứng bằng sự tử tế thay vì phán xét.
Hãy tự hỏi:
• Nếu là mình trong hoàn cảnh đó, mình sẽ cảm thấy thế nào?
• Có điều gì đang diễn ra trong thế giới của họ hôm nay?
Chỉ một chút thấu cảm thôi cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn bầu không khí của một cuộc trò chuyện.
Hãy khiến mọi cuộc trò chuyện đều có ý nghĩa
Giao tiếp tốt không đến trong một sớm một chiều nhưng nếu kiên trì luyện tập, ta có thể trở nên sâu sắc hơn, tự tin hơn và gắn kết hơn trong cách nói và cách lắng nghe.
Vậy các bạn đã từng trải qua một cuộc trò chuyện "lệch pha" mà chẳng hiểu tại sao chưa? Hay có mẹo nào trong số này bạn muốn thử áp dụng lần tới? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của mình và học hỏi lẫn nhau bởi vì giao tiếp là kỹ năng ta sử dụng mỗi ngày, trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống.
