Internet vạn vật (IoT) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực tài chính nhờ khả năng thu thập dữ liệu thời gian thực. Điều này đang làm thay đổi cách các tổ chức tài chính đánh giá rủi ro, phân tích dự báo và xác định hồ sơ tín dụng.

Các ngân hàng và công ty bảo hiểm đang khai thác dữ liệu từ các thiết bị thông minh như xe cộ, tòa nhà, thiết bị đeo tay và hệ thống logistics để cải tiến mô hình định giá và xác định độ tin cậy tín dụng một cách chính xác hơn.

Giáo sư Ehsan Nikbakht – nhà nghiên cứu công nghệ tài chính – cho biết: "IoT không chỉ là tự động hóa mà còn mang lại cái nhìn sâu sắc về hành vi tài chính và việc sử dụng tài sản mà trước đây rất khó quan sát".

Giám Sát Tài Sản Và Định Giá Thực Tế

Một trong những ứng dụng nổi bật của IoT trong tài chính là theo dõi tài sản. Nhờ cảm biến và GPS tích hợp, các tài sản vật chất như hàng tồn kho, máy móc hay đội xe vận tải được giám sát liên tục. Việc này giúp xác định giá trị tài sản chính xác hơn, cải thiện mô hình khấu hao và hạn chế gian lận bảo hiểm. Trong lĩnh vực cho thuê, cho vay hay quản lý đầu tư, khả năng theo dõi trạng thái tài sản theo thời gian thực giúp các bên cho vay đánh giá vị trí, mức độ sử dụng và tình trạng tài sản đảm bảo, từ đó xây dựng điều khoản vay hợp lý và giảm thiểu rủi ro vỡ nợ.

Phát Hiện Gian Lận Và An Ninh Hoạt Động Thông Minh

IoT cung cấp một lớp trí tuệ bảo mật mới cho hệ thống tài chính. Khi hàng tỷ thiết bị kết nối truyền dữ liệu với nền tảng tài chính, những mô hình hành vi riêng biệt được hình thành. Khi có dấu hiệu bất thường xuất hiện – ví dụ như thao tác khác lạ tại cây ATM hay thiết bị thanh toán bị xâm phạm – hệ thống sẽ kích hoạt cảnh báo hoặc tự động khóa tài khoản. Tuy nhiên, càng kết nối nhiều thì rủi ro bảo mật càng tăng cao. Tiến sĩ Lina Mercer, chuyên gia công nghệ tài chính, cảnh báo: "Mỗi điểm kết nối IoT có thể trở thành lỗ hổng cho tin tặc khai thác. Vì thế, hệ thống tài chính tích hợp IoT cần đầu tư mạnh mẽ vào các giải pháp an ninh nhiều lớp".

Cá Nhân Hóa Dịch Vụ Tài Chính Qua Thiết Bị Kết Nối

Công nghệ đeo và hệ thống IoT trong nhà đang mở ra kỷ nguyên cá nhân hóa tài chính sâu sắc. Từ ứng dụng quản lý chi tiêu tích hợp với thiết bị sức khỏe cho đến các chính sách bảo hiểm điều chỉnh dựa trên dữ liệu sức khỏe thời gian thực, tài chính theo ngữ cảnh đang trở thành xu hướng mới. Việc cá nhân hóa này không chỉ nâng cao trải nghiệm người dùng mà còn giúp cân chỉnh mức giá, dịch vụ và rủi ro theo hành vi thực tế. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra các câu hỏi về đạo đức và quy định liên quan đến bảo mật dữ liệu, quyền đồng thuận và minh bạch thuật toán.

Thanh Toán Vi Mô Và Tự Động Dựa Trên IoT

Cùng với sự phát triển của IoT, các thiết bị thông minh đang trở thành “người tiêu dùng” tài chính. Thiết bị gia dụng tự động đặt hàng khi hết đồ, xe điện thanh toán phí trạm sạc hay drone chi trả khoản phí sử dụng dịch vụ đã không còn là viễn tưởng. Những giao dịch máy-máy (M2M) này, thường sử dụng blockchain hoặc token số, có tiềm năng tái định nghĩa cách doanh nghiệp xử lý chi phí định kỳ. Raymond L. Moore, chuyên gia chiến lược tài chính, nhận xét: "IoT tạo ra một nhóm tác nhân kinh tế mới – những chiếc máy biết chi tiêu. Hệ thống tài chính cần thích nghi để hỗ trợ sự thay đổi này".

Đánh Giá Rủi Ro Với Thế Giới Kết Nối Toàn Diện

IoT giúp tinh chỉnh mô hình rủi ro tài chính ở mức độ chi tiết hơn. Với các công ty bảo hiểm và cho vay, dữ liệu IoT cho phép dự báo rủi ro chủ động thay vì phản ứng muộn. Ví dụ, doanh nghiệp logistics theo dõi hành vi lái xe và lịch bảo trì qua IoT sẽ được đánh giá có rủi ro thấp hơn. Trong thị trường vốn, nhà quản lý tài sản dùng phân tích dữ liệu IoT để đánh giá rủi ro môi trường, tắc nghẽn hoạt động hay gián đoạn chuỗi cung ứng có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản. Dòng dữ liệu mới này mang lại lợi thế về thông tin thị trường nhưng cũng đòi hỏi công nghệ phân tích dữ liệu tiên tiến và chú trọng tuân thủ quy định.

Tương Lai Của IoT Trong Tài Chính: Chiến Lược Và Đạo Đức

Khi IoT ngày càng ăn sâu vào lĩnh vực tài chính, các chuyên gia cần xem xét không chỉ tiềm năng mà còn giới hạn của công nghệ. Lợi ích về hiệu quả, cá nhân hóa và thông tin thời gian thực rõ ràng, nhưng việc quản lý dữ liệu một cách có đạo đức và an toàn không thể xem nhẹ.

Trong vài năm tới, các quy định chặt chẽ hơn về dữ liệu IoT, sự hợp tác sâu rộng giữa doanh nghiệp tài chính và nhà phát triển IoT, cùng nhu cầu cao về chuyên gia công nghệ kết hợp kiến thức thị trường sẽ thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành. Sự hòa quyện giữa IoT và tài chính không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn là sự thay đổi tư duy, đặt nền móng cho một hệ sinh thái tài chính thông minh, linh hoạt và minh bạch.