Đầu tư xanh, còn được gọi là đầu tư bền vững, ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) hay đầu tư tác động, không còn là lĩnh vực nhỏ lẻ mà đã trở thành một chiến lược tài chính quan trọng.
Nhà đầu tư không chỉ đơn thuần tìm kiếm lợi nhuận mà còn chú trọng đến việc phân bổ vốn vào các doanh nghiệp cam kết bảo vệ môi trường và quản trị minh bạch.
Theo tiến sĩ Lillian Chen, chuyên gia nghiên cứu tài chính bền vững, “Đầu tư môi trường hiện nay không phải là sự hy sinh mà là cơ hội để khai thác các lĩnh vực tăng trưởng mới nhờ các thay đổi về quy định, nhận thức về khí hậu và đổi mới sáng tạo”.
Đầu tư xanh không chỉ đơn giản là góp vốn vào các công ty sản xuất năng lượng mặt trời. Nó bao gồm cả trái phiếu, cổ phiếu, quỹ và dự án cơ sở hạ tầng với mục tiêu giảm thiểu khí thải carbon, bảo tồn đa dạng sinh học hoặc phát triển năng lượng tái tạo. Tiêu chuẩn ESG được sử dụng để đánh giá xem công ty có đáp ứng các chuẩn mực bền vững như quản lý chất thải, sử dụng nước, điều kiện lao động và đa dạng trong ban lãnh đạo hay không. Quan trọng là nhà đầu tư cần phân biệt được những doanh nghiệp thật sự bền vững với những công ty chỉ “xanh hóa” hình ảnh (greenwashing). Do đó, hệ thống đánh giá ESG chuyên nghiệp cùng kiểm toán độc lập ngày càng được coi trọng trong quá trình thẩm định đầu tư.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là đầu tư xanh đồng nghĩa với việc đánh đổi lợi nhuận. Nhưng thực tế những năm gần đây đã chứng minh điều ngược lại. Nhiều quỹ tập trung vào ESG thậm chí vượt trội hơn các chỉ số truyền thống trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh, đặc biệt khi giá nhiên liệu hóa thạch không ổn định hoặc rủi ro pháp lý tăng cao. Các dự án hạ tầng xanh như nhà ở tiết kiệm năng lượng hay phương tiện điện còn hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ của chính phủ, tăng hiệu quả đầu tư. Đồng thời, thế hệ trẻ – đặc biệt là Gen Z và Millennials – có xu hướng ưu tiên các thương hiệu bền vững, tạo ra dòng tiền mới đổ vào các doanh nghiệp tuân thủ ESG, góp phần nâng giá cổ phiếu các công ty này.
Dù tiềm năng lớn, tài sản xanh không hoàn toàn không có rủi ro. Chúng chịu ảnh hưởng bởi chu kỳ chính trị, thay đổi trong các chương trình hỗ trợ và xu hướng tiêu dùng. Ví dụ, cổ phiếu năng lượng tái tạo có thể giảm giá nếu giá dầu thô giảm mạnh và năng lượng truyền thống trở lại hấp dẫn tạm thời. Thị trường trái phiếu xanh còn non trẻ, gặp khó khăn về thanh khoản, chưa có chuẩn mực thống nhất và đôi khi bị định giá sai, khiến biến động lớn hơn so với trái phiếu chính phủ hay doanh nghiệp lớn. Do đó, nhà đầu tư cần duy trì danh mục đa dạng và tránh tập trung quá mức vào một chủ đề bền vững duy nhất. Một danh mục ESG hợp lý nên bao gồm cả các doanh nghiệp đổi mới môi trường lẫn những công ty có quản trị tốt và chuỗi cung ứng bền vững.
Việc thẩm định kỹ càng là bắt buộc. Nhà đầu tư cần đi sâu hơn các nhãn hiệu quảng cáo để xem xét báo cáo bền vững, điểm ESG từ các tổ chức uy tín và tác động thực tế của hoạt động doanh nghiệp. Một số câu hỏi quan trọng nên đặt ra là: Công ty có công bố báo cáo bền vững được kiểm toán không? Bao nhiêu phần trăm doanh thu đến từ các hoạt động xanh? So với đối thủ trong ngành, công ty đang làm tốt thế nào về các chỉ số phát thải và quản lý chất thải? Quan trọng hơn, cần ưu tiên những doanh nghiệp xem bền vững là chiến lược cốt lõi, thay vì chỉ “chạy theo phong trào”. Hiệu quả thật sự đến từ cam kết toàn diện, không phải sự tuân thủ hời hợt.
Thế giới tài chính đang tiến tới việc công khai minh bạch các báo cáo bền vững là bắt buộc. Khi các chính phủ áp dụng hệ thống phân loại xanh (taxonomy) và khung ESG, nhà đầu tư sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn và tự tin hơn trong việc lựa chọn tài sản xanh thực sự. Các ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý tài chính cũng bắt đầu xem xét rủi ro khí hậu trong giám sát hoạt động. Điều này cho thấy đầu tư xanh không còn là lựa chọn cá nhân mà đang trở thành yêu cầu tuân thủ. Khi các tổ chức tài chính điều chỉnh chiến lược, dòng vốn hướng vào các lĩnh vực bền vững dự kiến sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn.
Đầu tư xanh năm 2025 không còn là cuộc chơi may rủi mà là bước đi chiến lược, nơi giá trị đạo đức hòa quyện với cơ hội kinh tế. Nó thu hút những ai muốn tạo ra tác động tích cực cho môi trường đồng thời hưởng lợi từ đổi mới, chính sách và xu hướng dài hạn. Với nhà đầu tư tìm kiếm cả lương tâm và lợi nhuận, đầu tư xanh mở ra chân trời mới đòi hỏi sự tỉnh táo và kiến thức chuyên sâu. Quản lý danh mục cá nhân hay tài sản tổ chức, hiểu rõ bản chất tài chính của bền vững không phải là tùy chọn mà là điều thiết yếu.