Nói một cách trung thực thì nhiều người trong chúng ta đã từng bước vào một phòng trưng bày nghệ thuật và nghĩ "Mình đang nhìn cái gì thế này?" Có thể chúng ta đã gật đầu trầm ngâm mặc dù không hiểu gì cả.
Nhưng đừng lo lắng - bạn không đơn độc. Sự thật là, có một số quy tắc bất thành văn, hoặc "bí mật", để xem nghệ thuật như một người chuyên nghiệp. Và tin tốt là, chúng ta có thể cùng nhau học chúng.
Bắt đầu chậm rãi—đừng vội vã khi vào phòng trưng bày
Khi mới bước vào phòng trưng bày, chúng ta thường muốn đi nhanh từ bức tranh này sang bức tranh khác. Nhưng để thực sự trân trọng tác phẩm thì cần có thời gian. Dừng lại ở lối vào. Quan sát cách bố trí không gian. Lưu ý cách sắp xếp các tác phẩm—có chủ đề hay dòng chảy nào không? Người xem chuyên nghiệp thường lướt qua căn phòng trước khi tập trung vào các tác phẩm cụ thể. Điều này giúp chúng ta hiểu được bức tranh toàn cảnh.
Đọc văn bản trên tường, nhưng đừng quá sớm
Nhiều người trong chúng ta vội vàng đọc mô tả tác phẩm nghệ thuật trước khi nhìn vào tác phẩm. Nhưng điều đó có thể hạn chế phản ứng cá nhân của chúng ta. Các chuyên gia khuyên chúng ta nên dành một phút chỉ để nhìn—lưu ý màu sắc, đường nét, tâm trạng và bố cục. Sau đó, khi đã có ấn tượng riêng, chúng ta có thể kiểm tra tên, chức danh và ghi chú của nghệ sĩ để so sánh với suy nghĩ của riêng mình.
Xem cách tác phẩm được tạo ra
Khi xem tranh hoặc tác phẩm điêu khắc, chúng ta nên tự hỏi: nghệ sĩ đã làm điều này như thế nào? Nét cọ có mượt hay thô? Màu sắc tươi sáng hay trầm? Có nhiều lớp không? Những chi tiết kỹ thuật này có thể tiết lộ nhiều điều về quá trình và ý định của nghệ sĩ. Quan sát cách thức cũng quan trọng như quan sát cái gì.
Đứng ở các khoảng cách khác nhau
Hãy thử cách này: xem tác phẩm nghệ thuật từ xa, sau đó đi lại gần, rồi lại lùi lại. Tại sao? Bởi vì nhiều tác phẩm nghệ thuật tiết lộ các chi tiết khác nhau tùy thuộc vào vị trí chúng ta đứng. Từ xa, chúng ta có thể nhìn thấy toàn cảnh; ở gần, chúng ta bắt gặp các kết cấu, nét vẽ hoặc hình dạng ẩn. Các chuyên gia thường di chuyển liên tục trong khi xem tác phẩm nghệ thuật. Điều đó không chỉ được phép mà còn thông minh.
Đừng cảm thấy áp lực phải "hiểu"
Một trong những huyền thoại lớn nhất về nghệ thuật là luôn có một câu trả lời "đúng". Điều đó không đúng. Đôi khi chúng ta sẽ không hiểu hết một tác phẩm, và điều đó không sao cả. Vấn đề là cảm thấy điều gì đó - tò mò, ngạc nhiên, thậm chí là bối rối. Phản ứng đó là một phần của trải nghiệm. Các chuyên gia thường dành nhiều thời gian hơn cho những tác phẩm nghệ thuật khiến họ bối rối. Điều đó khiến chúng ta suy nghĩ sâu sắc hơn.
Đặt câu hỏi—kể cả với chính bạn
Các chuyên gia liên tục đặt câu hỏi khi xem:
– Tôi nhận thấy điều gì đầu tiên?
– Tác phẩm nghệ thuật này khiến tôi cảm thấy thế nào?
– Nó có thể kể câu chuyện gì?
– Nó có gợi cho tôi nhớ đến điều gì đó trong cuộc sống của mình không?
Bạn không cần phải nói to câu trả lời. Chỉ cần nghĩ về chúng cũng giúp xây dựng mối liên hệ chặt chẽ hơn với tác phẩm. Nghệ thuật không chỉ để hiểu—mà còn để khám phá.
Theo dõi năng lượng của căn phòng
Mỗi phòng trưng bày có một bầu không khí khác nhau. Một số phòng mang lại cảm giác yên tĩnh và tĩnh lặng, một số khác lại táo bạo và tươi sáng. Thay vì chống lại nó, chúng ta có thể thuận theo dòng chảy. Nếu một không gian không nói lên được điều gì đó với chúng ta, thì không sao cả, hãy chuyển sang không gian khác. Giống như một chuyên gia, chúng ta không cần phải xem xét mọi thứ. Chúng ta có thể tập trung vào những tác phẩm khơi dậy điều gì đó trong chúng ta.
Kết thúc bằng một suy ngẫm
Trước khi rời khỏi phòng trưng bày, chúng ta nên dừng lại và tự hỏi bản thân:
– Tác phẩm nào đọng lại trong tôi nhiều nhất?
– Hôm nay tôi cảm thấy những cảm xúc gì?
– Quan điểm của tôi về nghệ thuật có thay đổi không, dù chỉ một chút?
Suy ngẫm ngắn này giúp chúng ta rút ra được điều gì đó có ý nghĩa từ chuyến tham quan. Nghệ thuật không chỉ là những gì trên tường—mà còn là những gì chúng ta mang theo sau đó.
Hãy cùng tận hưởng thế giới nghệ thuật với sự tự tin hơn
Lần tới khi chúng ta đến thăm một phòng trưng bày, hãy thử những thay đổi nhỏ này: nhìn lâu hơn, di chuyển xung quanh, tin vào bản năng của mình và đặt câu hỏi. Chúng ta không cần phải là chuyên gia để thưởng thức nghệ thuật—chúng ta chỉ cần cởi mở.
Bạn đã bao giờ có khoảnh khắc nào đó tại một triển lãm mà bạn thực sự hiểu được điều gì đó chưa? Hay có lúc bạn giả vờ hiểu một tác phẩm chỉ để hòa nhập? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn với chúng tôi—chúng tôi rất muốn nghe về cách bạn trải nghiệm nghệ thuật!
