Sao Thủy là hành tinh nhỏ nhất và gần mặt trời nhất trong Hệ Mặt Trời.
Dù kích thước nhỏ bé, nó di chuyển trong không gian với tốc độ đáng kinh ngạc, hoàn thành một vòng quanh mặt trời nhanh hơn bất kỳ hành tinh nào khác.
Chính vì lý do này, các nền văn minh cổ đại đã gắn nó với sự nhanh nhẹn. Hành tinh đá này không có vệ tinh tự nhiên, và lõi kim loại đặc chiếm khoảng 75% đường kính của nó. Lõi này được bao quanh bởi một lớp vỏ mỏng, và thành phần của nó đã làm các nhà nghiên cứu bối rối trong thời gian dài. Bề mặt của Sao Thủy thiếu đi sự bảo vệ từ khí quyển đáng kể, khiến nó bị các thiên thạch bắn phá tạo ra vô số miệng hố.
Quan sát cổ đại
Các tài liệu lịch sử cho thấy Sao Thủy đã được quan sát từ hàng ngàn năm trước. Các nhà thiên văn cổ đã nhận ra sự xuất hiện kép của nó như một “ngôi sao sáng sớm” và "ngôi sao chiều tối". Vào khoảng năm 500 Trước Công Nguyên, các học giả đã đúng khi cho rằng cả Sao Thủy và Sao Kim đều quay quanh mặt trời.
Nhiệt độ khắc nghiệt
Vì nằm rất gần mặt trời, Sao Thủy trải qua những dao động nhiệt độ cực kỳ lớn. Ban ngày, nhiệt độ có thể lên tới 840°F (450°C), trong khi vào ban đêm, nhiệt độ rơi xuống lạnh giá -275°F (-170°C). Sự chênh lệch nhiệt độ lên tới hơn 1.100°F (600°C) là lớn nhất trong số các hành tinh.
Kích thước và lịch sử của cú va chạm
Sao Thủy chỉ lớn hơn một chút so với mặt trăng của trái đất và có một lịch sử bị va chạm mạnh. Khoảng 4 tỷ năm trước, một vụ va chạm với một tiểu hành tinh đã tạo ra Hố Caloris, một miệng hố khổng lồ đủ lớn để chứa cả một vùng đất rộng lớn trên trái đất.
Những điều bất ngờ đóng băng
Mặc dù gần mặt trời, Sao Thủy có những khu vực gần cực luôn nằm trong bóng tối. Tại đây, các tàu vũ trụ đã phát hiện băng nước. Phát hiện này cho thấy băng có thể được mang đến từ các vật thể vũ trụ hoặc hình thành từ bên trong Sao Thủy.
Hoạt động địa chất
Dù nhỏ, Sao Thủy vẫn đang tiếp tục biến đổi. Lõi sắt của nó đang nguội và co lại, khiến bề mặt hình thành những vách đá và thung lũng cao. Những đặc điểm này cho thấy các quá trình kiến tạo vẫn đang định hình hành tinh.
Bí ẩn từ trường
Từ trường của Sao Thủy là một khám phá bất ngờ. Mặc dù có kích thước nhỏ và tốc độ quay chậm, nó vẫn sở hữu từ trường hoạt động, dù yếu hơn nhiều so với trái đất. Các giả thuyết cho rằng hoạt động từ trường này có thể liên quan đến những quá trình độc đáo trong lõi nóng chảy của nó, tạo ra sự tương tác từ tính với gió mặt trời.
Một tầng khí quyển mỏng
Thay vì một bầu khí quyển mạnh mẽ, Sao Thủy chỉ có một tầng ngoại quyển mỏng được hình thành từ các hạt bị bắn từ bề mặt. Những hạt này nhanh chóng thoát vào không gian, tạo thành một vệt mờ quanh hành tinh.
Quỹ đạo và chuyển động ngược
Sao Thủy có quỹ đạo hình elip, đưa nó đến gần mặt trời nhất ở khoảng cách 29 triệu dặm (47 triệu km) và xa nhất là 43 triệu dặm (70 triệu km). Sự kết hợp giữa quỹ đạo và chuyển động quay tạo ra những cảnh tượng độc đáo, với mặt trời dường như mọc lên, lặn xuống trong giây lát, rồi lại mọc trở lại trước khi băng qua bầu trời. Khoảng ba đến bốn lần mỗi năm, Sao Thủy dường như di chuyển ngược trên bầu trời trái đất. Hiện tượng này, gọi là chuyển động nghịch hành, đã khiến nhiều người quan sát thích thú và tò mò.
