Khi đánh giá triển vọng dài hạn của một công ty, lợi nhuận và bảng cân đối kế toán chỉ là một phần của bức tranh tổng thể. Các yếu tố về môi trường, xã hội và quản trị – thường được gọi tắt là ESG – cũng có thể bộc lộ những rủi ro và cơ hội ảnh hưởng đến doanh nghiệp theo thời gian.

Đối với các nhà đầu tư dài hạn, vấn đề không nằm ở việc liệu một công ty có đạt điểm số ESG ấn tượng hay không. Điều quan trọng là liệu các hoạt động thực tiễn cốt lõi có thể tác động đến dòng tiền trong tương lai, chi phí huy động vốn và khả năng thích ứng với sự thay đổi của công ty đó hay không.

ESG như một tín hiệu về khả năng phục hồi cấu trúc

Phân tích ESG có thể giúp nhà đầu tư xem xét các rủi ro kinh doanh không phải lúc nào cũng rõ ràng từ lợi nhuận hiện tại. Các yếu tố môi trường, thực tiễn nơi làm việc, độ tin cậy của chuỗi cung ứng và tuân thủ quy định đều có thể dẫn đến hậu quả tài chính.

Ví dụ, một nhà sản xuất đối mặt với tình trạng thiếu nước có thể phải chịu chi phí hoạt động cao hơn hoặc gián đoạn sản xuất. Một công ty có sự giám sát lao động yếu kém có thể phải đối mặt với các tranh chấp pháp lý, thiệt hại về uy tín hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng.

Quản lý tốt các vấn đề này có thể cải thiện khả năng phục hồi, nhưng xếp hạng ESG cao không đảm bảo bảo vệ khỏi những tổn thất bất ngờ. Điều quan trọng là liệu một công ty có đang quản lý các rủi ro thực sự trọng yếu đối với hoạt động kinh doanh của mình hay không.

Tác động cộng hưởng của chất lượng quản trị

Trong ba thành phần của ESG, quản trị có mối liên hệ đặc biệt trực tiếp đến cách thức doanh nghiệp đưa ra các quyết định tài chính. Sự giám sát của hội đồng quản trị, cơ chế đãi ngộ dành cho ban điều hành, quyền lợi cổ đông và tính minh bạch tài chính đều có thể ảnh hưởng đến cách phân bổ nguồn vốn.

Công tác quản trị yếu kém có thể không tác động ngay lập tức đến lợi nhuận được báo cáo, nhưng hậu quả của nó có thể bộc lộ thông qua các thương vụ thâu tóm kém hiệu quả, việc chấp nhận rủi ro quá mức, xung đột lợi ích hoặc các vấn đề về kế toán.

Quản trị tốt không đảm bảo chắc chắn cho sự thành công của khoản đầu tư. Tuy nhiên, nó có thể tăng cường trách nhiệm giải trình và giảm thiểu nguy cơ các quyết định của ban quản lý liên tục đi ngược lại lợi ích dài hạn của cổ đông.

Góc nhìn chuyên gia về ESG và định giá rủi ro

Trong nghiên cứu có tựa đề Active Ownership (tạm dịch: Quyền sở hữu chủ động) được công bố trên tạp chí *Review of Financial Studies* vào năm 2015, nhà nghiên cứu tài chính Elroy Dimson cùng các cộng sự là Oğuzhan Karakaş và Xi Li đã xem xét mối liên hệ giữa việc cổ đông tham gia tác động vào các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị (ESG) với kết quả hoạt động của doanh nghiệp.

Họ nhận thấy rằng các hoạt động tương tác về ESG mang lại kết quả tích cực thường gắn liền với sự cải thiện về hiệu quả vận hành cũng như các kết quả khác; tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mọi sáng kiến ​​ESG đều mang lại lợi nhuận cao hơn.

Nghiên cứu này làm rõ một điểm khác biệt quan trọng: các yếu tố ESG có thể mang lại ý nghĩa về mặt tài chính khi chúng dẫn đến những thay đổi thực chất trong hành vi của doanh nghiệp. Bản thân việc gắn nhãn ESG chưa phải là minh chứng cho lợi thế đầu tư.

Tích hợp ESG và động thái chi phí vốn

Các rủi ro về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) của một doanh nghiệp có thể ảnh hưởng đến cách các bên cho vay và nhà đầu tư đánh giá doanh nghiệp đó. Nếu một rủi ro cụ thể đe dọa lợi nhuận trong tương lai hoặc làm gia tăng nguy cơ gặp khó khăn tài chính, các nhà đầu tư có thể yêu cầu mức lợi nhuận kỳ vọng cao hơn để bù đắp rủi ro.

Do đó, việc quản lý hiệu quả các rủi ro trọng yếu có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với các điều kiện thuận lợi hơn. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh, điều kiện thị trường, khẩu vị của nhà đầu tư và mức độ đáng tin cậy trong các hành động của doanh nghiệp.

Chi phí vốn thấp hơn có thể làm tăng giá trị hiện tại của các dòng tiền dự kiến ​​trong tương lai. Dù vậy, những cải thiện về ESG không mặc nhiên dẫn đến việc giảm chi phí huy động vốn; đồng thời, việc mua cổ phiếu với giá cao hơn đối với một doanh nghiệp được đánh giá tốt có thể làm giảm lợi nhuận kỳ vọng của nhà đầu tư.

Hiệu quả thông tin và chất lượng dữ liệu ESG

Thông tin ESG ngày càng trở nên dễ tiếp cận hơn thông qua các báo cáo công bố thông tin của doanh nghiệp, các bộ dữ liệu chuyên biệt và các bảng xếp hạng từ bên thứ ba. Những công cụ này giúp nhà đầu tư tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề mà báo cáo tài chính truyền thống có thể chưa mô tả chi tiết.

Tuy nhiên, kết quả xếp hạng ESG từ các đơn vị cung cấp khác nhau có thể có sự khác biệt đáng kể. Nguyên nhân là do họ có thể đo lường các khía cạnh khác nhau, áp dụng trọng số khác nhau cho cùng một vấn đề, hoặc sử dụng các phương pháp khác nhau để đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Chính vì vậy, không nên coi một điểm số duy nhất là thước đo tuyệt đối cho chất lượng doanh nghiệp. Thay vào đó, nhà đầu tư có thể thu thập thông tin hữu ích hơn bằng cách xem xét các chỉ số cụ thể, tính nhất quán trong việc công bố thông tin, cũng như mức độ mà các cải thiện được báo cáo thực sự được củng cố bởi những kết quả có thể đo lường được.

ESG: Hệ thống ràng buộc mang tính định hướng tương lai

Phân tích tài chính truyền thống vốn đã mang tính hướng tới tương lai thông qua việc ước tính doanh thu, chi phí, nhu cầu đầu tư và dòng tiền trong thời gian tới. Phân tích ESG có thể củng cố các dự báo này bằng cách làm nổi bật những áp lực về môi trường, xã hội và quản trị – những yếu tố mà nếu không xem xét kỹ lưỡng, có thể dễ dàng bị bỏ qua hoặc đánh giá chưa thỏa đáng.

Ví dụ, một doanh nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng có thể phải đối mặt với sự biến động của chi phí điện năng hoặc các quy định mới về khí thải. Một công ty phụ thuộc vào nguồn tài nguyên khan hiếm có thể cần đầu tư vào các nguồn cung thay thế hoặc cải tiến quy trình sản xuất để đạt hiệu quả cao hơn.

Những yếu tố này sẽ phát huy tối đa giá trị khi nhà đầu tư gắn kết chúng với các giả định tài chính cụ thể. Thay vì chỉ coi ESG là một chỉ số điểm số riêng biệt, họ có thể đánh giá xem một rủi ro nhất định sẽ tác động như thế nào đến chi phí, tốc độ tăng trưởng, vị thế cạnh tranh hay giá trị của các khoản thu nhập trong tương lai.

ESG có thể là một phần giá trị trong chiến lược đầu tư dài hạn, nhưng không phải là con đường tắt để tìm kiếm các cổ phiếu tốt hơn. Giá trị thực sự của ESG nằm ở việc nhận diện các rủi ro trọng yếu về mặt tài chính, đánh giá cách thức doanh nghiệp quản lý những rủi ro đó, cũng như xem xét liệu các yếu tố này đã được phản ánh vào giá thị trường hay chưa. Một doanh nghiệp dù được quản trị tốt vẫn có thể là một khoản đầu tư kém hiệu quả nếu giá cổ phiếu của doanh nghiệp đó quá cao.