Biết cách lập ngân sách và tiết kiệm là nền tảng quan trọng của quản lý tài chính cá nhân, nhưng chỉ riêng những thói quen này thường chưa đủ để xây dựng khối tài sản đáng kể.


Nhiều nhà đầu tư giàu kinh nghiệm tiến xa hơn bằng cách sử dụng đa dạng công cụ và chiến lược nhằm gia tăng tài sản, kiểm soát rủi ro và giữ lại nhiều hơn số tiền mình kiếm được.


Bài viết này sẽ khám phá sáu chiến lược đáng chú ý, bao gồm đầu tư thay thế, tối ưu hóa thuế, ra quyết định dựa trên dữ liệu, xây dựng các mối quan hệ tài chính, sử dụng vốn vay hợp lý và thường xuyên đánh giá danh mục đầu tư. Mỗi phương pháp đều tiềm ẩn những rủi ro riêng, vì vậy điều quan trọng là hiểu rõ cách chúng hoạt động trước khi lựa chọn chiến lược phù hợp với hoàn cảnh của bản thân.


Khám phá các hình thức đầu tư thay thế


Nhiều nhà đầu tư giàu kinh nghiệm không chỉ giới hạn lựa chọn ở cổ phiếu và trái phiếu truyền thống mà còn tìm kiếm cơ hội từ những loại tài sản khác. Một số hình thức phổ biến bao gồm đầu tư bất động sản theo nhóm, trong đó nhiều nhà đầu tư cùng góp vốn để mua một bất động sản có giá trị lớn; đầu tư vốn cổ phần tư nhân vào các doanh nghiệp chưa niêm yết trên sàn chứng khoán; đầu tư mạo hiểm vào những công ty khởi nghiệp còn non trẻ; và cho vay ngang hàng, hình thức cho phép cá nhân trực tiếp cho người khác vay tiền thông qua các nền tảng trực tuyến. Những loại tài sản này có thể mang lại lợi nhuận cao hơn, nhưng thường khó bán nhanh để thu hồi vốn, có thể đi kèm mức phí lớn và đòi hỏi quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng. Nhiều hình thức còn yêu cầu số vốn đầu tư tối thiểu tương đối cao. Việc phân bổ một tỷ trọng nhỏ vào các khoản đầu tư thay thế, phù hợp với khả năng chấp nhận rủi ro và mục tiêu dài hạn, có thể giúp mở rộng danh mục vượt ra ngoài những lựa chọn quen thuộc của phần lớn nhà đầu tư thông thường.


Lập kế hoạch tối ưu hóa thuế


Số lợi nhuận thực tế bạn giữ lại phụ thuộc đáng kể vào các khoản thuế phải nộp. Một số công cụ thường được sử dụng bao gồm tài khoản tiết kiệm và đầu tư được hưởng ưu đãi thuế, chiến lược bán các khoản đầu tư đang thua lỗ để bù trừ lợi nhuận chịu thuế, cùng những khoản khấu trừ được áp dụng cho hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư. Trong cuốn sách "Tài sản miễn thuế" và các cuộc phỏng vấn, Tom Wheelwright, chuyên gia kế toán công chứng, giải thích rằng hệ thống pháp luật thuế được xây dựng với nhiều cơ chế khuyến khích nhằm tạo lợi ích cho nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp. Theo ông, những người hiểu rõ các quy định này và chủ động lập kế hoạch thuế trong suốt cả năm, thay vì chỉ quan tâm khi đến kỳ kê khai, có thể giảm nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp. Khoản tiền tiết kiệm được từ thuế có thể tiếp tục được tái đầu tư, giúp lợi ích tích lũy ngày càng lớn nhờ sức mạnh của lãi kép. Tuy nhiên, do quy định thuế khác nhau giữa các quốc gia và thường xuyên thay đổi, việc tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn thuế có chuyên môn sẽ giúp bạn áp dụng các chính sách một cách chính xác và hiệu quả.


Sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định đầu tư


Các nhà đầu tư giàu kinh nghiệm thường tận dụng dữ liệu và công cụ phân tích để nâng cao chất lượng quyết định. Việc xây dựng danh mục đầu tư không chỉ dừng lại ở đa dạng hóa tài sản mà còn bao gồm nghiên cứu mối tương quan giữa các loại tài sản, nhận diện xu hướng thị trường và tìm kiếm những khoản đầu tư có mức giá chưa phản ánh đúng giá trị thực. Các công cụ hỗ trợ rất đa dạng, từ phần mềm theo dõi danh mục và sàng lọc cổ phiếu đơn giản đến những mô hình thuật toán và hệ thống phân tích dự báo được giới chuyên nghiệp sử dụng. Chúng giúp đánh giá lợi nhuận đã điều chỉnh theo rủi ro, tức mức sinh lời mà một khoản đầu tư mang lại so với mức độ rủi ro phải chấp nhận. Nhờ đó, quyết định đầu tư có thể dựa trên những con số và bằng chứng cụ thể thay vì chỉ phụ thuộc vào trực giác. Tuy nhiên, không có mô hình nào có thể dự đoán thị trường hoàn toàn chính xác, vì vậy dữ liệu nên đóng vai trò hỗ trợ khả năng phán đoán chứ không thể thay thế hoàn toàn nhận định của con người.


Xây dựng các mối quan hệ tài chính chiến lược


Những người bạn quen biết có thể ảnh hưởng đáng kể đến cơ hội phát triển tài chính của bạn. Không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm người hướng dẫn, xây dựng mối quan hệ với các nhà đầu tư, chuyên gia tư vấn và chủ doanh nghiệp còn có thể mở ra những thương vụ và ý tưởng kinh doanh mới. Việc thường xuyên tiếp xúc với những người có kỷ luật tài chính tốt cũng giúp bạn dễ dàng học hỏi các thói quen tích cực và sớm nắm bắt những cơ hội tiềm năng. Những mối quan hệ này có thể dẫn đến cơ hội đầu tư vào doanh nghiệp ở giai đoạn đầu, trao đổi kiến thức về xu hướng thị trường hoặc cùng hợp tác triển khai các dự án kinh doanh. Tuy nhiên, dù cơ hội đến từ người quen đáng tin cậy, bạn vẫn cần tự mình kiểm tra và đánh giá độc lập như đối với bất kỳ khoản đầu tư nào khác.


Sử dụng đòn bẩy tài chính một cách thận trọng


Đòn bẩy tài chính là việc sử dụng vốn vay hoặc các nguồn lực bên ngoài, chẳng hạn như hợp tác với đối tác, nhằm gia tăng lợi nhuận tiềm năng. Những ví dụ phổ biến bao gồm vay ký quỹ để mua chứng khoán, sử dụng khoản vay thế chấp để đầu tư bất động sản hoặc tận dụng tài sản doanh nghiệp nhằm huy động vốn mở rộng hoạt động kinh doanh. Yếu tố quan trọng nhất khi sử dụng đòn bẩy là tính kỷ luật. Nguồn vốn đi vay cần tạo ra giá trị lớn hơn chi phí phải bỏ ra để sử dụng khoản vốn đó. Đòn bẩy không chỉ khuếch đại lợi nhuận mà còn làm gia tăng mức độ thua lỗ. Vì vậy, khi thị trường đi xuống, một khoản vay ký quỹ hoặc bất động sản được tài trợ chủ yếu bằng vốn vay có thể nhanh chóng trở thành gánh nặng tài chính nghiêm trọng. Duy trì mức nợ trong khả năng thanh toán, ngay cả khi kinh tế suy giảm, là cách quan trọng để hạn chế những rủi ro này.


Thích ứng với những thay đổi của thị trường


Những nhà đầu tư đạt kết quả tốt thường có xu hướng dự đoán và chuẩn bị trước những thay đổi thay vì chỉ phản ứng khi biến động đã xảy ra. Việc theo dõi các sự kiện toàn cầu, công nghệ mới và xu hướng đang hình thành trên thị trường giúp họ chủ động điều chỉnh danh mục trước khi điều kiện đầu tư thay đổi. Thường xuyên xem xét các khoản đầu tư và kế hoạch kinh doanh cũng giúp bảo đảm chiến lược tài chính luôn phù hợp với mục tiêu đã đặt ra. Nhiều nhà đầu tư lựa chọn thời điểm đánh giá cố định, chẳng hạn một hoặc hai lần mỗi năm, để tái cân bằng những loại tài sản có tỷ trọng chênh lệch so với kế hoạch ban đầu.


Thay vì cố gắng áp dụng đồng thời cả sáu chiến lược, bạn nên bắt đầu từ một lĩnh vực cụ thể. Việc xem lại hồ sơ khai thuế của năm trước hoặc cơ cấu tài sản hiện tại có thể giúp xác định những điểm còn hạn chế cần cải thiện. Đối với các quyết định lớn hơn, chẳng hạn tham gia đầu tư thay thế hoặc sử dụng đòn bẩy tài chính, bạn nên trao đổi trước với chuyên gia tư vấn được cấp phép để đánh giá mức độ phù hợp và những rủi ro có thể gặp phải.