Tình trạng khó chịu ở bàn chân thường khởi phát âm thầm nhưng có thể ngày càng trở nên tồi tệ hơn, đặc biệt là khi áp lực lặp đi lặp lại tác động lên các cấu trúc nhạy cảm ở phần trước bàn chân.

Một tình trạng thường gây đau dai dẳng ở phần trước bàn chân là u thần kinh Morton – tình trạng dày lên của mô thần kinh nằm giữa các xương bàn chân trước, có thể gây ra cảm giác đau nhói, nóng rát và tê rần giữa các ngón chân.

Tình trạng này có thể khiến các hoạt động đơn giản như đi bộ trở nên ngày càng đau đớn, đồng thời có thể liên quan đến giày dép, cơ chế vận động của bàn chân và tình trạng chịu áp lực lặp đi lặp lại.

Tìm hiểu về u thần kinh Morton

U thần kinh Morton là tình trạng dày lên của mô bao quanh dây thần kinh nằm giữa các ngón chân, thường gặp nhất là giữa ngón chân thứ ba và thứ tư. Vùng mô dày lên này hình thành do phản ứng với áp lực hoặc sự kích thích lặp đi lặp lại. Theo thời gian, dây thần kinh bị ảnh hưởng sẽ bị chèn ép, gây ra cảm giác khó chịu có thể cản trở việc đi lại hoặc đứng.

Mặc dù có từ "u thần kinh" (neuroma) trong tên gọi, tình trạng này không phải là một khối u theo nghĩa thông thường. Thay vào đó, đây là phản ứng bảo vệ của mô thần kinh khi bị phình to do chịu áp lực liên tục. Hậu quả là tình trạng nhạy cảm và đau đớn, thường có cảm giác đau nhói, nóng rát hoặc châm chích.

Các cảm giác thường gặp và dấu hiệu ban đầu

Các triệu chứng thường xuất hiện dần dần. Nhiều người mô tả cảm giác như đang đứng trên một vật nhỏ nằm trong giày. Những người khác lại thấy nóng rát ở phần ức bàn chân, cảm giác này có thể lan dần về phía các ngón chân. Tình trạng tê hoặc châm chích cũng có thể xảy ra, đặc biệt là sau khi đi bộ trong thời gian dài.

Cơn đau thường thuyên giảm khi cởi giày và loại bỏ áp lực. Giày dép chật có xu hướng làm trầm trọng thêm các triệu chứng, trong khi việc nghỉ ngơi có thể mang lại sự giảm đau tạm thời. Do các dấu hiệu ban đầu có thể rất kín đáo, tình trạng này đôi khi bị bỏ sót cho đến khi cảm giác khó chịu trở nên dai dẳng hơn.

Nguyên nhân gây ra u thần kinh Morton

Áp lực lặp đi lặp lại là nguyên nhân chính dẫn đến u thần kinh Morton. Giày dép có phần mũi hẹp ép các ngón chân lại gần nhau, làm gia tăng áp lực lên dây thần kinh. Giày cao gót dồn trọng lượng cơ thể về phía trước, càng làm tăng thêm áp lực lên phần trước bàn chân.

Chẩn đoán và đánh giá lâm sàng

Quá trình chẩn đoán thường bắt đầu bằng việc thăm khám lâm sàng. Nhân viên y tế có thể ấn nhẹ lên bàn chân để xác định các vùng bị đau hoặc nhạy cảm khi chạm vào. Trong nhiều trường hợp, các triệu chứng và kết quả thăm khám là đủ để xác định tình trạng bệnh. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh có thể được chỉ định khi triệu chứng không rõ ràng hoặc khi cần loại trừ các bệnh lý khác. Những xét nghiệm này giúp quan sát hình ảnh mô mềm và xác nhận tình trạng dày lên của dây thần kinh. Việc chẩn đoán sớm cho phép áp dụng các biện pháp xử trí đơn giản hơn và có thể ngăn ngừa bệnh tiến triển.

Về mặt y học, u thần kinh Morton được định nghĩa là tình trạng dày lên của mô bao quanh dây thần kinh ở bàn chân, thường là ở khoảng giữa ngón chân thứ ba và thứ tư. Sự dày lên này có thể gây đau, cảm giác nóng rát, châm chích hoặc tê bì ở vùng ức bàn chân và các ngón chân. Đây không phải là khối u ác tính (ung thư). Mayo Clinic giải thích rằng dây thần kinh bị tổn thương và sưng to sẽ gây ra những cơn đau nhói kèm cảm giác nóng rát, và tình trạng này thường xuất hiện nhất ở vị trí phía sau ngón chân thứ ba và thứ tư.

Các phương pháp điều trị không cần phẫu thuật

Hầu hết các trường hợp đều có tiến triển tốt nhờ các biện pháp điều trị bảo tồn. Thay đổi loại giày thường là bước đầu tiên và hiệu quả nhất. Những đôi giày có phần mũi rộng giúp giảm áp lực lên dây thần kinh và cho phép các ngón chân giữ khoảng cách tự nhiên. Việc sử dụng miếng lót giày có đệm hoặc các miếng đệm hỗ trợ cũng có thể giúp phân bổ trọng lượng đều hơn trên bàn chân.

Các biện pháp phòng ngừa

Việc phòng ngừa u thần kinh Morton chủ yếu tập trung vào việc giảm thiểu áp lực lặp đi lặp lại lên bàn chân. Các biện pháp quan trọng bao gồm sử dụng giày dép có độ nâng đỡ tốt, chọn giày vừa vặn và tránh đi giày mũi hẹp hoặc giày cao gót trong thời gian dài. Việc chú ý đến những cảm giác khó chịu ban đầu và xử lý kịp thời có thể ngăn chặn tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn. Ngoài ra, việc chăm sóc bàn chân thường xuyên và theo dõi các thay đổi về cảm giác sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.

U thần kinh Morton là tình trạng kích ứng dây thần kinh và dày lên của mô ở vùng kẽ ngón chân, thường do áp lực lặp đi lặp lại gây ra. Các triệu chứng bao gồm cảm giác nóng rát, châm chích và cảm giác như đang giẫm lên vật gì đó bên trong giày. Việc chẩn đoán thường khá đơn giản và đa số các trường hợp đều đáp ứng tốt với các biện pháp điều trị không cần phẫu thuật, chẳng hạn như thay đổi loại giày và điều chỉnh các hoạt động. Nếu được quan tâm và xử lý đúng cách từ sớm, người bệnh thường có thể khôi phục hiệu quả sự thoải mái cũng như khả năng vận động.