Quầng thâm dưới mắt là vấn đề phổ biến ở nhiều nhóm tuổi và loại da khác nhau.

Mặc dù thường gắn liền với tình trạng mệt mỏi, nhưng nguồn gốc của chúng lại phức tạp hơn nhiều.

Cấu trúc da, các đặc điểm di truyền, thói quen sinh hoạt và tình trạng sức khỏe bên trong đều góp phần tạo nên sự thay đổi về màu sắc và sắc thái vùng quanh mắt. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp phân biệt giữa những thay đổi tạm thời về diện mạo và các biểu hiện mang tính lâu dài.

Cấu trúc đặc biệt của vùng da quanh mắt

Vùng da dưới mắt mỏng và nhạy cảm hơn so với da ở các khu vực khác trên khuôn mặt. Độ mỏng này khiến các mạch máu và sắc tố bên dưới dễ lộ rõ ​​hơn. Theo thời gian, sự sụt giảm collagen cùng quá trình tái tạo da chậm lại càng làm tăng độ trong suốt của da, khiến tình trạng đổi màu trở nên dễ nhận thấy hơn.

Yếu tố di truyền và các đặc điểm bẩm sinh

Di truyền đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành quầng thâm mắt. Một số người có đặc điểm bẩm sinh như da vùng mắt mỏng hơn, rãnh lệ sâu hoặc nồng độ sắc tố cao hơn ở khu vực này. Những đặc điểm này thường xuất hiện từ sớm và vẫn tồn tại bất kể chất lượng giấc ngủ hay thói quen chăm sóc da.

Các nghiên cứu da liễu xác nhận rằng cấu trúc khuôn mặt mang tính di truyền ảnh hưởng đến cách ánh sáng và bóng tối phân bố ở vùng dưới mắt. Những người có hốc mắt sâu thường tự nhiên có vùng bóng tối sẫm màu hơn, ngay cả khi sức khỏe hoàn toàn tốt. Trong những trường hợp này, các sản phẩm bôi ngoài da có thể mang lại hiệu quả hạn chế vì nguyên nhân nằm ở cấu trúc bên dưới bề mặt da.

Bác sĩ da liễu được cấp chứng chỉ hành nghề Hartman giải thích rằng quầng thâm dưới mắt thường là kết quả của sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và đặc điểm làn da. Những người có gen di truyền dễ bị sạm màu vùng da dưới mắt thường có nguy cơ gặp phải tình trạng này cao hơn; ngoài ra, lớp da mỏng tự nhiên ở vùng dưới mắt cũng khiến các mạch máu và vùng tối bên dưới hiện rõ hơn. Quá trình lão hóa cùng các yếu tố lối sống—như thói quen ngủ, mức độ cung cấp nước và việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời—cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ đậm nhạt của quầng thâm.

Các yếu tố lối sống làm trầm trọng thêm tình trạng quầng thâm

Thói quen sinh hoạt hàng ngày ảnh hưởng lớn đến mức độ lộ rõ ​​của quầng thâm. Việc thiếu ngủ làm giảm thời gian phục hồi của da và làm chậm quá trình tuần hoàn máu, khiến vùng da sẫm màu trở nên nổi bật hơn. Ngoài ra, thói quen ngủ không đều đặn còn có thể gây mất cân bằng chất lỏng quanh mắt, tạo ra các mảng tối.

Việc tiếp xúc lâu với màn hình góp phần gây mỏi mắt và làm giảm tần suất chớp mắt. Điều này dẫn đến tình trạng khô da và viêm nhẹ, có thể làm trầm trọng thêm sự đổi màu da. Tình trạng thiếu nước cũng ảnh hưởng đến độ sáng mịn của da, khiến những vùng da mỏng trở nên xỉn màu và trông như bị thâm quầng.

Dinh dưỡng đóng vai trò hỗ trợ. Chế độ ăn thiếu hụt sắt, vitamin C hoặc các chất chống oxy hóa có thể làm giảm độ sáng và khả năng đàn hồi của da. Mặc dù bản thân thực phẩm không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra quầng thâm, nhưng sự thiếu hụt dưỡng chất có thể khiến tình trạng này trở nên tồi tệ hơn theo thời gian.

Các yếu tố liên quan đến sức khỏe

Một số tình trạng sức khỏe có thể gián tiếp ảnh hưởng đến màu sắc vùng da dưới mắt. Phản ứng dị ứng là nguyên nhân thường gặp, gây ra tình trạng sung huyết và khiến người bệnh hay dụi mắt. Việc dụi mắt nhiều lần làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và gia tăng sắc tố. Tình trạng tắc nghẽn xoang cũng có thể làm chậm quá trình lưu thông máu tại các mạch máu vùng mặt, tạo nên vẻ sẫm màu ở vùng da dưới mắt. Các biểu hiện này thường thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố môi trường và sự thay đổi theo mùa.

Các yếu tố về sắc tố và tông màu da

Tình trạng tăng sản sinh sắc tố quanh vùng mắt thường gặp hơn ở những người có tông màu da từ trung bình đến sẫm. Loại quầng thâm này thường có màu nâu thay vì màu xanh hoặc tím. Việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể làm trầm trọng thêm tình trạng này do kích thích sản sinh melanin trên vùng da vốn đã nhạy cảm.

Quá trình lão hóa và những thay đổi về cấu trúc

Khi da lão hóa, sự mất đi collagen tự nhiên làm giảm độ săn chắc và độ đàn hồi. Quá trình này khiến vùng trũng dưới mắt trở nên sâu hơn và da trở nên mỏng, kém che phủ hơn. Những thay đổi này diễn ra dần dần và khác biệt đáng kể ở mỗi người. Mặc dù lão hóa góp phần gây ra quầng thâm, nhưng hiếm khi nó là yếu tố duy nhất; thay vào đó, nó tương tác với các yếu tố di truyền và thói quen sinh hoạt để định hình diện mạo tổng thể.

Quầng thâm dưới mắt hình thành do sự kết hợp giữa yếu tố di truyền, lối sống, cấu trúc da và các vấn đề sức khỏe. Làn da mỏng, đường nét khuôn mặt mang tính di truyền, cơ chế tuần hoàn máu và nồng độ sắc tố da đều đóng vai trò nhất định. Các thói quen hàng ngày—như chất lượng giấc ngủ, mức độ cung cấp nước và thói quen sử dụng thiết bị điện tử—có thể làm tình trạng này trở nên trầm trọng hơn hoặc được cải thiện, trong khi quá trình lão hóa lại mang đến những thay đổi dần dần về cấu trúc da. Việc hiểu rõ các nguyên nhân cụ thể này sẽ giúp bạn có những kỳ vọng thực tế và đưa ra các lựa chọn chăm sóc phù hợp, hiệu quả.