Khi đi bộ qua một khu rừng yên tĩnh, chúng ta có thể bắt gặp một chú chim nhỏ màu xanh xám thoăn thoắt di chuyển dọc theo thân cây, đôi khi còn chúc đầu xuống và trèo theo hướng từ trên xuống dưới. Đó là chim trèo cây Á-Âu, tên khoa học Sitta europaea.

Phân bố rộng khắp châu Âu và một phần châu Á, loài chim nhỏ bé, năng động này là một trong những đại diện quen thuộc nhất của họ chim trèo cây.

Những chuyển động nhanh nhẹn cùng tập tính thông minh khiến chúng trở thành loài chim vô cùng thú vị để quan sát trong tự nhiên.

Ngoại hình đặc trưng

Chim trèo cây Á-Âu có chiếc đuôi ngắn và mỏ dài, nhọn, rất thích hợp để thăm dò các khe trên vỏ cây nhằm tìm kiếm côn trùng. Phần thân trên nổi bật với màu xanh xám, trong khi một dải đen chạy ngang qua mắt tạo cảm giác giống như chúng đang đeo một chiếc mặt nạ. Phần bụng mang những gam màu ấm, thường là cam nhạt hoặc nâu, tạo sự tương phản đẹp mắt với màu lạnh ở lưng. Trong rừng, chúng ta thường có thể nghe thấy tiếng kêu vang, lặp đi lặp lại của chúng vọng qua những hàng cây khi những chú chim này nhanh nhẹn di chuyển từ cành này sang cành khác.

Môi trường sống

Chim trèo cây Á-Âu thường sinh sống trong những khu rừng lá rộng lâu năm hoặc rừng hỗn giao có nhiều cây cổ thụ như sồi, phong và dẻ gai. Chúng thường sống thành từng cặp và duy trì một vùng lãnh thổ ổn định quanh năm. Loài chim này làm tổ trong các hốc cây, thường tận dụng những hốc cũ do chim gõ kiến để lại. Nếu cửa hốc quá rộng, chim mái sẽ dùng bùn trát bớt lại để tạo ra một lối vào nhỏ hơn, an toàn và phù hợp với tổ. Bên trong được lót bằng những vật liệu như lá thông hoặc vụn gỗ. Chim mái đẻ vài quả trứng màu trắng có những đốm nhỏ màu đỏ.

Thức ăn và tập tính kiếm ăn

Chim trèo cây Á-Âu chủ yếu ăn các loài côn trùng như sâu bướm và bọ cánh cứng. Vào mùa thu và mùa đông, chúng bổ sung thêm các loại hạt, quả hạch và đôi khi cả quả mọng. Chim non chủ yếu ăn côn trùng nhưng cũng có thể bắt đầu thử những loại hạt nhỏ. Một tập tính đặc biệt thú vị của loài chim này là cất giấu thức ăn trong các khe nứt của vỏ cây hoặc bên dưới lớp rêu để quay lại lấy sau. Thói quen dự trữ này giúp chúng có thêm nguồn thức ăn trong những tháng lạnh giá.

Chúng ta thường bắt gặp chúng chúc đầu xuống thân cây hoặc nhảy dọc theo các cành cây để tìm kiếm những con côn trùng đang ẩn náu. Tại công viên hoặc khu vườn, chúng đôi khi ghé đến các máng ăn dành cho chim để thưởng thức hạt hoặc những loại thức ăn giàu chất béo được chuẩn bị sẵn. Những chuyển động nhanh chóng và chính xác khiến chúng trông giống như những nghệ sĩ nhào lộn tí hon giữa thiên nhiên.

Khả năng sinh tồn và kẻ săn mồi

Chim trèo cây Á-Âu phải đối mặt với mối đe dọa chủ yếu từ các loài chim săn mồi, chẳng hạn như cắt hỏa mai phương Bắc. Tình trạng rừng bị chia cắt thành những khu vực nhỏ có thể làm suy giảm số lượng của chúng tại một số địa phương. Tuy nhiên, xét trên phạm vi tổng thể, loài chim này vẫn phân bố rộng và có khả năng thích nghi tốt. Nhờ quần thể tương đối ổn định cùng phạm vi phân bố rộng lớn, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế xếp chúng vào nhóm ít quan tâm về bảo tồn.

Vì sao chúng khiến người quan sát thích thú?

Những chú chim này mang đến rất nhiều điều thú vị cho người yêu thiên nhiên. Tốc độ nhanh nhẹn, khả năng cất giấu thức ăn thông minh và tài leo trèo táo bạo khiến chúng trở thành đối tượng hấp dẫn để quan sát. Hình ảnh chúng giấu hạt chuẩn bị cho mùa đông, tiếng kêu sắc vang lên giữa rừng hay cảnh một chú chim chúc đầu xuống và di chuyển dọc thân cây đều giúp chúng ta cảm nhận thế giới tự nhiên theo một cách gần gũi hơn. Bạn có thể bắt gặp chúng trong các công viên, khu vườn có nhiều cây lâu năm hoặc những khu bảo tồn rừng.

Mẹo quan sát chim trèo cây Á-Âu

Để có cơ hội quan sát loài chim này ở khoảng cách gần hơn, hãy tìm đến những khu rừng có nhiều cây lâu năm. Sáng sớm hoặc cuối buổi chiều thường là thời điểm thích hợp bởi chúng hoạt động tích cực hơn. Đặt máng ăn có các loại hạt hoặc quả hạch cũng có thể thu hút chúng đến gần. Tuy nhiên, nên di chuyển chậm và giữ yên lặng để tránh làm chim hoảng sợ. Quan sát chúng cất giấu thức ăn hoặc chúc đầu trèo xuống thân cây luôn là một trải nghiệm đáng nhớ, cho thấy sự nhanh nhẹn và thông minh đáng kinh ngạc của loài chim nhỏ bé này.

Bắt gặp nghệ sĩ nhào lộn tí hon của thiên nhiên

Chim trèo cây Á-Âu tuy có kích thước nhỏ nhưng lại sở hữu những tập tính vô cùng nổi bật. Từ khả năng leo trèo táo bạo đến thói quen dự trữ thức ăn thông minh, chúng cho thấy ngay cả những sinh vật nhỏ bé trong rừng cũng ẩn chứa rất nhiều điều thú vị. Lần tới khi đi dạo giữa rừng cây, hãy chú ý quan sát xung quanh, bởi bạn có thể bắt gặp một chú chim xanh xám nhỏ bé đang thoăn thoắt mang sức sống đến những thân cây. Việc dành thời gian quan sát chúng cũng nhắc chúng ta sống chậm lại, chú ý hơn đến những chi tiết nhỏ và cảm nhận sự kỳ diệu của những sinh vật bé nhỏ trong thế giới tự nhiên.