Việc lựa chọn đúng loại cọ có thể giúp quá trình vẽ tranh trở nên dễ kiểm soát, hiệu quả và thú vị hơn.
Bạn không cần sở hữu một bộ sưu tập cọ đồ sộ để tạo ra những tác phẩm đẹp và chỉn chu; một nhóm cọ đa năng được lựa chọn kỹ càng đã có thể đáp ứng phần lớn các kỹ thuật hội họa.
Bộ cọ lý tưởng sẽ phụ thuộc vào chất liệu màu và chủ đề bạn thường vẽ, nhưng khi hiểu rõ hình dáng, kích thước và công dụng của từng loại cọ, bạn sẽ dễ dàng xây dựng một bộ dụng cụ thực tế và phù hợp với nhu cầu của mình.
Đối với phần lớn người mới bắt đầu, khoảng 6 đến 8 cây cọ chất lượng tốt là đủ để thực hiện nhiều thể loại tranh khác nhau. Thay vì mua một bộ lớn gồm nhiều cây cọ có kích thước gần giống nhau, hãy ưu tiên những loại có công dụng khác biệt. Một bộ cọ cơ bản và thiết thực có thể gồm:
- 2 cọ tròn — cỡ nhỏ và vừa, dùng để vẽ chi tiết, đường nét, lá cây và các hình cần độ kiểm soát cao
- 2 cọ tròn cỡ lớn — dùng để phủ màu, vẽ các mảng lớn và tạo những nét rộng
- 1 cọ dẹt — thích hợp cho nền tranh, nét rộng và các cạnh sắc nét
- 1 cọ đầu bầu — dùng để tạo những hình mềm mại, bo tròn và kết cấu tự nhiên
- 1 cọ tỉa chi tiết — dành cho các đường nét mảnh và những bước hoàn thiện nhỏ
- 1 cọ vát hoặc cọ chuyên dụng — không bắt buộc, nhưng hữu ích khi cần tạo cạnh có kiểm soát hoặc những nét vẽ đặc biệt
Cách lựa chọn này mang lại đủ sự đa dạng cho quá trình sáng tác mà không khiến không gian làm việc trở nên chật chội vì quá nhiều dụng cụ.
Cọ tròn là một trong những loại cọ hữu ích nhất đối với cả người mới bắt đầu lẫn người đã có kinh nghiệm. Đầu cọ nhọn có thể tạo ra những đường nét mảnh, trong khi phần thân cọ đầy đặn giữ được lượng màu đủ lớn để thực hiện các nét rộng hơn. Cọ tròn nhỏ thích hợp để vẽ những chi tiết tinh tế, cành cây mảnh, lá nhỏ và các điểm nhấn. Cọ tròn cỡ vừa phù hợp với phần lớn thao tác vẽ thông thường, còn cọ tròn lớn có thể xử lý các mảng hình lớn và những lớp màu phủ rộng. Nếu muốn duy trì một bộ cọ gọn nhẹ, cọ tròn nên nằm trong những lựa chọn đầu tiên nhờ tính linh hoạt cao.
Cọ dẹt có cạnh thẳng và phần đầu hình chữ nhật, đặc biệt thích hợp để phủ màu nhanh chóng trên những khu vực rộng. Một cây cọ dẹt cỡ vừa có thể dùng để vẽ nền, bầu trời, những mảng tán lá rộng và các hình có kích thước lớn. Cạnh thẳng của cọ còn giúp tạo ra đường nét gọn gàng và ranh giới rõ ràng. Cọ dẹt lớn hữu ích khi cần phủ những mảng màu rộng, trong khi cọ dẹt nhỏ giúp kiểm soát tốt hơn ở những khu vực có kích thước vừa phải. Với một bộ cọ nhỏ gọn, chỉ cần một cây cọ dẹt cỡ vừa cũng đã đủ để bắt đầu.
Cọ đầu bầu kết hợp đặc điểm của cọ tròn và cọ dẹt. Phần đầu bo cong tạo ra những cạnh mềm mại hơn so với cọ dẹt truyền thống, vì vậy loại cọ này rất phù hợp để thể hiện những hình dạng tự nhiên. Cọ đầu bầu đặc biệt hiệu quả khi vẽ tán lá, mây, cánh hoa, vật thể bo tròn và những vùng chuyển tiếp mềm mại. Một cây cọ đầu bầu cỡ vừa là lựa chọn thiết thực vì vừa có thể tạo những nét tương đối rộng, vừa xử lý được các đường cong nhỏ hơn. Khi mới bắt đầu, bạn thường không cần sở hữu nhiều cọ đầu bầu. Chỉ một cây cọ cỡ vừa có chất lượng tốt cũng đủ bổ sung sự linh hoạt đáng kể cho bộ cọ cơ bản.
Cọ tỉa được thiết kế để tạo ra những nét chính xác trên các khu vực nhỏ. Loại cọ này rất hữu ích khi bạn cần vẽ đường mảnh, điểm nhấn nhỏ, cành cây thanh mảnh hoặc những chi tiết tinh tế khác. Một cây cọ tỉa nhỏ thường đã đủ cho bộ dụng cụ của người mới bắt đầu. Những cây cọ cực nhỏ có thể hữu ích đối với các kỹ thuật chuyên biệt, nhưng không thực sự cần thiết cho phần lớn tác phẩm thông thường. Khi lựa chọn cọ tỉa, hãy ưu tiên loại có thể tạo đầu nhọn gọn gàng và duy trì tốt hình dáng trong quá trình sử dụng.
Kích thước cọ không được quy chuẩn hoàn toàn giữa các nhà sản xuất, vì vậy cùng một con số nhưng kích thước thực tế của cọ có thể khác nhau đôi chút. Do đó, bạn nên quan tâm đến hình dáng và độ rộng thực tế của đầu cọ thay vì chỉ dựa vào con số được in trên cán. Một cách phân chia cơ bản và hữu ích gồm:
- Cỡ nhỏ: dành cho chi tiết tinh tế và những nét hẹp
- Cỡ vừa: dành cho thao tác vẽ thông thường và các hình có kích thước trung bình
- Cỡ lớn: dành cho lớp màu phủ, nền tranh và những mảng rộng
Đối với phần lớn người vẽ, sở hữu ba nhóm kích thước thực tế như trên hữu ích hơn nhiều so với việc mua quá nhiều cây cọ chỉ chênh lệch nhau một chút về kích thước.
Loại lông cọ phù hợp nhất phụ thuộc vào chất liệu màu bạn sử dụng và hiệu ứng muốn tạo ra. Cọ lông tự nhiên có khả năng giữ lượng chất lỏng tương đối lớn và được đánh giá cao nhờ khả năng chứa, truyền màu cũng như giữ nước tốt. Trong khi đó, cọ sợi tổng hợp thường có độ đàn hồi tốt, giữ dáng hiệu quả, bền và phù hợp với nhiều kỹ thuật hội họa khác nhau. Đối với người mới bắt đầu, kết hợp cọ sợi tổng hợp với một số loại cọ lông tự nhiên phù hợp có thể mang lại sự linh hoạt đáng kể. Tuy nhiên, một bộ cọ hoàn toàn bằng sợi tổng hợp cũng là lựa chọn khởi đầu hiệu quả và thiết thực.
Nếu muốn xây dựng một bộ cọ đơn giản nhưng vẫn đáp ứng tốt nhiều kỹ thuật, bạn có thể bắt đầu với 8 cây sau:
1. Cọ tròn nhỏ — vẽ chi tiết tinh tế và đường nét mảnh
2. Cọ tròn vừa — sử dụng cho các thao tác vẽ thông thường
3. Cọ tròn lớn — phủ màu và vẽ những hình lớn
4. Cọ tròn cực lớn — tạo các mảng rộng và lớp màu phủ diện tích lớn
5. Cọ dẹt vừa — vẽ nền và tạo cạnh rõ nét
6. Cọ dẹt nhỏ — kiểm soát các mảng màu và hình có kích thước nhỏ hơn
7. Cọ đầu bầu vừa — tạo những hình tự nhiên với đường nét mềm mại
8. Cọ tỉa nhỏ — hoàn thiện các chi tiết cần độ chính xác cao
Bộ cọ này có thể tạo ra rất nhiều kiểu nét khác nhau mà không đòi hỏi bạn phải sở hữu hàng chục cây cọ.
Chăm sóc cọ đúng cách cũng quan trọng không kém việc lựa chọn đúng loại cọ. Hãy vệ sinh cọ thật kỹ sau mỗi lần vẽ và loại bỏ hoàn toàn màu trước khi chúng khô lại giữa các sợi lông. Tránh ngâm cọ trong nước quá lâu. Sau khi làm sạch, hãy để cọ khô đúng cách và bảo quản sao cho phần đầu cọ được bảo vệ, đồng thời duy trì hình dáng ban đầu. Nếu có thể, nên để các cây cọ tách biệt nhau nhằm tránh tình trạng lông cọ bị cong, ép hoặc biến dạng trong quá trình cất giữ.
Bạn không cần một bộ sưu tập cọ khổng lồ để vẽ hiệu quả. Khoảng 6 đến 8 cây cọ được lựa chọn cẩn thận đã có thể tạo nên nền tảng rất tốt, trong đó cọ tròn, cọ dẹt, cọ đầu bầu và cọ tỉa có thể đáp ứng phần lớn các kỹ thuật vẽ thường ngày. Khi kỹ năng ngày càng phát triển, bạn chỉ nên bổ sung những loại cọ chuyên dụng khi một kỹ thuật hoặc phong cách cụ thể thực sự đòi hỏi. Mục tiêu không phải là sở hữu càng nhiều cọ càng tốt, mà là có đúng những cây cọ cần thiết để tạo nên các đường nét và hiệu ứng mà bạn mong muốn.