Xin chào các bạn! Nếu ai đó nói với bạn cách đây 10 năm rằng ô tô sẽ có thể tự lái qua những tuyến phố đông đúc một cách thành thạo như một tài xế dày dạn kinh nghiệm, có lẽ bạn chỉ biết bật cười.
Nhưng giờ đây, hãy thắt dây an toàn, bởi công nghệ lái xe thông minh đã chính thức bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới và đang phát triển với tốc độ nhanh chẳng khác nào một chiếc xe thể thao lao vun vút trên đường vắng.
Trong nhiều năm, các tính năng hỗ trợ lái xe thông minh chỉ đóng vai trò như "bánh xe phụ" dành cho người lái. Hệ thống giữ làn đường, phanh khẩn cấp tự động hay kiểm soát hành trình thích ứng đều rất hữu ích, nhưng con người vẫn là người hoàn toàn kiểm soát chiếc xe. Hiện nay, ngành công nghiệp ô tô đang chuyển sang những cấp độ tự động hóa cao hơn, nơi phương tiện có thể tự đảm nhận việc định vị, phát hiện chướng ngại vật và đưa ra quyết định với rất ít sự can thiệp từ người lái. Hãy hình dung đơn giản rằng, thay vì chỉ có một người phụ lái hỗ trợ, bạn đang giao toàn bộ vô lăng cho một "tài xế rô-bốt" cực kỳ điềm tĩnh, luôn tập trung và chưa từng có khái niệm bám đuôi xe phía trước. Các hãng xe nội địa cùng những công ty công nghệ tại Trung Quốc đang chạy đua quyết liệt để nâng cấp hệ thống lái xe thông minh của mình. Nhiều thương hiệu đã giới thiệu các tính năng cho phép xe vận hành rảnh tay trên đường cao tốc, thậm chí xử lý tốt trong những môi trường đô thị phức tạp. Cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt, công nghệ liên tục tiến bộ và đích đến cũng không ngừng được nâng lên.
Điều gì khiến giai đoạn phát triển lần này khác biệt so với những nỗ lực trước đây? Câu trả lời nằm ở "bộ não" của hệ thống. Các nền tảng lái xe thông minh hiện đại được trang bị những bộ xử lý hiệu năng cao cùng hệ thống cảm biến tiên tiến, bao gồm cảm biến đo khoảng cách bằng tia laser, camera và radar phối hợp nhịp nhàng như một dàn nhạc được luyện tập kỹ lưỡng. Kết hợp với đó là trí tuệ nhân tạo có khả năng học hỏi từ hàng tỷ kilômét dữ liệu lái xe thực tế. Thay vì chỉ tuân theo những quy tắc cứng nhắc đã được lập trình sẵn, hệ thống ngày càng có khả năng đánh giá tình huống và đưa ra quyết định linh hoạt, gần giống với khả năng phán đoán của con người. Các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn cùng kiến trúc trí tuệ nhân tạo đầu cuối cũng đang được tích hợp vào xe, cho phép phương tiện xử lý những tình huống phức tạp và khó lường theo thời gian thực. Có thể ví điều này giống như một nhân viên mới: ban đầu chỉ biết làm đúng theo quy trình, nhưng sau một thời gian sẽ hiểu được bản chất của công việc và biết cách xử lý linh hoạt hơn.
Lái xe trên đường cao tốc là một chuyện, nhưng di chuyển trong đô thị lại là thử thách hoàn toàn khác. Người đi bộ bất ngờ băng qua đường, người đi xe đạp di chuyển khó đoán hay những nút giao thông rối rắm tưởng như được thiết kế để thử thách mọi tài xế khiến việc điều khiển xe trong thành phố trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Mục tiêu mới của ngành công nghiệp xe thông minh là giúp phương tiện có thể tự vận hành trong môi trường đô thị mà không cần người lái liên tục giám sát. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu thử nghiệm, thậm chí thương mại hóa dịch vụ taxi không người lái tại một số thành phố. Đây vừa là bước tiến đầy hứa hẹn, vừa là điều khiến không ít tài xế taxi truyền thống phải lo ngại. Đích đến mà ngành công nghiệp hướng tới là khả năng điều hướng tự động trong đô thị, tức chiếc xe có thể tự thực hiện hành trình từ điểm xuất phát đến điểm đến ngay giữa những khu vực đông đúc. Để đạt được điều đó không chỉ cần công nghệ tiên tiến hơn mà còn đòi hỏi lượng dữ liệu bản đồ địa phương khổng lồ, kết nối đám mây theo thời gian thực và một hành lang pháp lý đủ linh hoạt để theo kịp tốc độ đổi mới.
Xu hướng phát triển hiện nay cho thấy trong tương lai, việc sở hữu một chiếc xe không thể tự lái có thể trở nên lỗi thời chẳng khác nào một chiếc điện thoại không thể kết nối Internet. Các nhà sản xuất ô tô cũng đang xem công nghệ lái xe thông minh là tính năng cốt lõi thay vì chỉ là một trang bị cao cấp dành cho một số mẫu xe đắt tiền. Mô hình kinh doanh cũng đang thay đổi khi nhiều hãng nghiên cứu các gói nâng cấp phần mềm theo hình thức thuê bao, cho phép chiếc xe ngày càng thông minh hơn sau mỗi lần cập nhật, tương tự như điện thoại thông minh nhưng mang lại những cải tiến thực sự hữu ích thay vì chỉ tiêu tốn thêm dung lượng lưu trữ. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông cũng cần được nâng cấp để theo kịp. Đường sá thông minh, hệ thống kết nối giữa phương tiện với mọi thành phần giao thông và mạng lưới quản lý giao thông hiện đại sẽ là những mảnh ghép quan trọng của hệ sinh thái này. Chiếc xe sẽ không còn hoạt động độc lập mà trở thành một mắt xích trong mạng lưới giao thông kết nối rộng lớn.
Cuối cùng, lái xe thông minh đang được xem là một trong những cuộc chuyển mình lớn nhất của ngành giao thông kể từ khi ô tô ra đời. Đây là hành trình đầy thử thách, nhiều điều thú vị và cũng còn không ít câu hỏi chưa có lời giải, nhưng chính điều đó khiến tương lai của ngành trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Vì vậy, lần tới khi bạn mắc kẹt giữa dòng xe cộ đông đúc, hãy nhớ rằng ở đâu đó, một chiếc xe đang âm thầm học cách xử lý chính tình huống ấy mà không hề than phiền. Và có lẽ, đó mới là điều ấn tượng nhất.