Các bạn thân mến! Đã bao giờ mua cả một bó bạc hà tươi chỉ để dùng cho một công thức nấu ăn, rồi vài ngày sau nhìn phần còn lại héo úa trong tủ lạnh chưa?
Thay vì phải liên tục mua mới, tại sao không tự trồng ngay tại nhà? Bạc hà là một trong những loại thảo mộc dễ trồng nhất, nhưng điều đó không có nghĩa là cây sẽ phát triển khỏe mạnh nếu không được chăm sóc đúng cách.
Nhiều người mới làm vườn thường bất ngờ khi cây bạc hà vươn dài, mất hương thơm đặc trưng hoặc lan rộng ngoài tầm kiểm soát. Bí quyết để trồng bạc hà thành công không nằm ở may mắn mà ở việc hiểu rõ những gì loài cây này thực sự cần. Chỉ cần áp dụng đúng cách trồng và chăm sóc thường xuyên, bạn sẽ luôn có những lá bạc hà xanh mướt, thơm mát để pha trà, làm món tráng miệng, salad hay các món ăn mặn suốt cả năm.
Không phải tất cả các giống bạc hà đều có hương vị và đặc điểm sinh trưởng giống nhau. Bạc hà lục là lựa chọn phổ biến nhất trong nấu ăn nhờ hương vị ngọt dịu và tươi mát. Bạc hà cay chứa nhiều tinh dầu bạc hà hơn, tạo cảm giác mát lạnh rõ rệt nên rất thích hợp để pha trà hoặc các loại đồ uống giải khát tự làm. Bạc hà sô-cô-la mang hương thơm thoang thoảng như ca cao, trong khi bạc hà táo có lá mềm phủ lông mịn cùng hương vị nhẹ nhàng hơn. Trước khi mua cây giống, hãy cân nhắc mục đích sử dụng của bạn. Việc chọn đúng giống phù hợp với thói quen nấu nướng sẽ giúp thành quả thu hoạch trở nên hữu ích và đáng giá hơn.
Một trong những sai lầm phổ biến nhất của người làm vườn là trồng bạc hà trực tiếp xuống luống đất. Loài cây này phát triển thông qua các thân ngầm gọi là thân rễ, giúp chúng nhanh chóng lan rộng và chiếm lĩnh khu vực xung quanh. Chỉ sau một mùa sinh trưởng, bạc hà có thể lấn át nhiều loại rau và thảo mộc khác. Vì vậy, một chiếc chậu chắc chắn có lỗ thoát nước là lựa chọn lý tưởng. Hãy chọn chậu có đường kính từ 20 đến 30 cm để bộ rễ có đủ không gian phát triển. Nếu vẫn muốn trồng trực tiếp xuống đất, bạn nên đặt nguyên cả chậu xuống đất sao cho miệng chậu nhô lên một chút so với mặt đất. Cách này sẽ hạn chế thân rễ lan sang các khu vực trồng khác.
Bạc hà phát triển tốt nhất trong loại đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, giữ ẩm tốt nhưng không bị úng nước. Đất sét nặng có thể khiến rễ bị ngạt, còn đất cát quá nhiều lại khô rất nhanh. Trước khi trồng, hãy trộn thêm phân hữu cơ hoai mục hoặc phân ủ vào đất. Điều này giúp cải thiện độ màu mỡ cũng như khả năng giữ ẩm của đất. Độ pH từ 6,0 đến 7,0 được xem là lý tưởng, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn.
Bạc hà ưa nơi có nhiều ánh sáng, tuy nhiên ánh nắng gay gắt vào buổi chiều có thể khiến lá bị cháy hoặc suy yếu, đặc biệt ở những vùng khí hậu nóng. Lý tưởng nhất là cây được đón khoảng 4–6 giờ nắng trực tiếp vào buổi sáng, sau đó có bóng râm nhẹ vào buổi chiều khi nhiệt độ tăng cao. Nếu trồng trong nhà, hãy đặt chậu gần cửa sổ có nhiều ánh sáng tự nhiên. Khi thấy lá chuyển màu nhạt hoặc mép lá bị cháy nâu, rất có thể cây đang nhận quá nhiều nắng hoặc thiếu nước trong thời tiết nóng.
Khác với những loại thảo mộc chịu hạn như hương thảo hay xạ hương, bạc hà thích đất luôn giữ được độ ẩm ổn định. Mục tiêu là đất đủ ẩm chứ không bị sũng nước. Hãy dùng ngón tay kiểm tra lớp đất mặt dày vài centimet. Khi thấy đất khô, hãy tưới đẫm cho đến khi nước chảy ra khỏi lỗ thoát nước.
Vào những tuần nắng nóng của mùa hè, bạc hà trồng trong chậu có thể cần tưới hằng ngày hoặc cách ngày. Trong những mùa mát mẻ hơn, tần suất tưới sẽ giảm đi.
Càng thu hoạch đúng cách, cây bạc hà càng phát triển khỏe mạnh. Thay vì chỉ ngắt từng chiếc lá, hãy cắt cả đoạn thân ngay phía trên một cặp lá khỏe. Từ các đốt này sẽ mọc ra những nhánh mới, giúp cây ngày càng dày và sum suê hơn.
Việc thu hoạch thường xuyên cũng giúp làm chậm quá trình ra hoa. Khi bạc hà bắt đầu nở hoa, phần lớn năng lượng của cây sẽ chuyển sang tạo hạt, khiến lá có hương vị nhạt hơn. Vì vậy, hãy ngắt bỏ các nụ hoa ngay khi chúng xuất hiện để duy trì chất lượng lá trong suốt mùa sinh trưởng.
Mặc dù khá khỏe mạnh, bạc hà vẫn có thể gặp một số vấn đề. Lá vàng thường là dấu hiệu của việc tưới quá nhiều hoặc đất thoát nước kém. Thân cây dài, yếu và vươn cao thường cho thấy cây đang thiếu ánh sáng. Nếu trên lá xuất hiện lớp bột trắng, rất có thể cây đã bị bệnh phấn trắng, đặc biệt khi không khí lưu thông kém. Hãy đảm bảo mỗi cây có đủ khoảng cách để thông thoáng, thường xuyên cắt tỉa các cành quá rậm và ưu tiên tưới trực tiếp vào gốc thay vì làm ướt lá. Không khí lưu thông tốt sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh do nấm. Ngoài ra, rệp và nhện đỏ đôi khi cũng xuất hiện trên các chồi non. Bạn có thể loại bỏ chúng bằng tia nước mạnh hoặc sử dụng xà phòng chuyên dụng dành cho cây trồng nếu cần thiết.
Ở nhiều khu vực, bạc hà là cây thân thảo sống lâu năm nên có thể tiếp tục sinh trưởng trong nhiều năm nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, theo thời gian, cây già sẽ trở nên chật chội và kém sức sống hơn. Cứ khoảng hai đến ba năm, hãy tách bụi bằng cách chia khối rễ thành nhiều phần nhỏ rồi trồng lại từng phần trong đất mới. Cách làm đơn giản này sẽ giúp cây phục hồi sức sống, cho tán lá xanh tốt hơn và đồng thời tạo thêm nhiều cây mới để chia sẻ với người thân hoặc bạn bè.
Trồng bạc hà là một trong những cách thú vị và dễ dàng nhất để bắt đầu một khu vườn thảo mộc tại nhà. Chỉ cần chăm sóc đều đặn, bạn sẽ được đền đáp bằng những đợt thu hoạch dồi dào quanh năm. Lần tới khi cần vài nhánh bạc hà để làm thơm ly nước, trang trí món tráng miệng hay tăng hương vị cho món ăn yêu thích, hãy tưởng tượng bạn chỉ cần bước ra ban công hoặc khu vườn nhỏ và hái đúng lượng mình cần. Hãy bắt đầu với một chậu bạc hà ngay hôm nay, và chẳng bao lâu nữa bạn sẽ luôn có nguồn lá bạc hà tươi xanh, thơm mát sẵn sàng mỗi khi cảm hứng nấu nướng ghé đến.