Xin chào các bạn! Khi Bitcoin và vàng cùng xuất hiện trên màn hình giao dịch, có lúc chúng biến động gần như đồng điệu, nhưng cũng có lúc lại đi theo hai hướng hoàn toàn khác nhau. Điều đó khiến nhiều người cảm thấy thị trường đang phát đi những tín hiệu khó hiểu.

Thực tế, đây không phải là sự mâu thuẫn mà phản ánh những thay đổi của bối cảnh kinh tế vĩ mô. Điều quan trọng không nằm ở việc Bitcoin và vàng có cùng biến động hay không, mà là hiểu được khi nào và vì sao chúng chỉ tạm thời chuyển động cùng nhau.

Mối tương quan thay đổi theo từng giai đoạn của thị trường

Bitcoin và vàng không duy trì một mối tương quan ổn định. Thay vào đó, sự đồng pha giữa hai tài sản này chỉ xuất hiện trong một số điều kiện thị trường nhất định rồi nhanh chóng biến mất khi môi trường đầu tư thay đổi. Đây là lý do các nhà giao dịch thường quan sát thấy những giai đoạn cả hai cùng tăng hoặc cùng giảm, sau đó lại tách biệt hoàn toàn. Diễn biến này không hề ngẫu nhiên mà phản ánh sự thay đổi của thanh khoản toàn cầu, mức độ chấp nhận rủi ro và cách dòng vốn được phân bổ trên thị trường tài chính. Trong giai đoạn thanh khoản dồi dào, cả Bitcoin và vàng đều có thể cùng tăng giá. Khi thanh khoản bị thu hẹp hoặc tâm lý nhà đầu tư thay đổi, hai tài sản thường nhanh chóng đi theo những hướng khác nhau.

Động lực thực sự tạo nên sự đồng pha: Thanh khoản chứ không phải câu chuyện đầu tư

Khi Bitcoin và vàng cùng tăng hoặc cùng giảm, điều đó thường không có nghĩa nhà đầu tư xem chúng là hai loại tài sản giống nhau. Nguyên nhân chủ yếu là điều kiện thanh khoản toàn cầu đang hỗ trợ đồng thời nhiều loại tài sản không tạo ra lợi suất.

Trong những giai đoạn đó:

- Khẩu vị chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư gia tăng.

- Dòng vốn dịch chuyển sang các tài sản lưu giữ giá trị thay thế.

- Bất ổn kinh tế vĩ mô khiến nhu cầu phòng ngừa rủi ro tăng lên trên diện rộng.

Vàng chủ yếu phản ứng trước nhu cầu phòng ngừa rủi ro của thị trường, trong khi Bitcoin nhạy cảm hơn nhiều với dòng tiền và các hoạt động đầu cơ. Vì vậy, sự đồng pha giữa hai tài sản chủ yếu xuất phát từ cơ chế vận động của dòng tiền chứ không phải vì chúng có bản chất giống nhau.

Khi Bitcoin và vàng tách khỏi nhau

Trên thực tế, Bitcoin và vàng thường xuyên biến động theo những hướng khác nhau. Bitcoin chịu ảnh hưởng mạnh từ chu kỳ thanh khoản của thị trường tiền mã hóa, mức sử dụng đòn bẩy và tâm lý của nhà đầu tư cá nhân. Trong khi đó, vàng phản ứng ổn định hơn trước biến động của lãi suất, kỳ vọng lạm phát và sức mạnh của các đồng tiền chủ chốt.

Sự khác biệt này thường xuất hiện rõ trong các trường hợp:

- Những cú sốc riêng của thị trường tiền mã hóa như sự cố sàn giao dịch hoặc tin tức về quy định quản lý.

- Các đợt thị trường chứng khoán tăng mạnh khiến Bitcoin vận động giống nhóm cổ phiếu công nghệ.

- Những thay đổi về lợi suất thực tác động đến giá vàng theo cách dễ dự đoán hơn so với Bitcoin.

Trên biểu đồ giá, chính những thời điểm hai tài sản tách khỏi nhau mới thường mang đến nhiều thông tin giá trị hơn là lúc chúng cùng biến động.

Góc nhìn chuyên gia: Vì sao mối tương quan chỉ mang tính tạm thời?

Ông Dirk G. Baur, Giáo sư Tài chính tại Đại học Tây Úc, là chuyên gia nghiên cứu về vàng, tiền mã hóa, biến động thị trường và động lực tương quan giữa các loại tài sản. Trong một nghiên cứu được thực hiện cùng Lai Hoàng, hai tác giả cho biết họ đã phân tích mối quan hệ giữa Bitcoin và vàng "theo thời gian, ở nhiều tần suất lợi suất khác nhau và trên nhiều phân vị", đồng thời nhận thấy "mức tương quan gần bằng 0, trái ngược với nhận định rằng hai tài sản này có sự tương đồng rõ rệt".

Kết quả này không có nghĩa Bitcoin và vàng không bao giờ cùng biến động. Nó chỉ cho thấy việc cả hai đồng pha trong một khoảng thời gian ngắn không đủ để khẳng định nhà đầu tư xem chúng là những tài sản có bản chất giống nhau. Khi biểu đồ của Bitcoin và vàng tạm thời trùng khớp, cách lý giải hợp lý hơn là cả hai đang cùng chịu tác động của những yếu tố thị trường giống nhau, trong khi các bằng chứng nghiên cứu vẫn cho thấy mối tương quan lợi suất giữa Bitcoin và vàng nhìn chung khá yếu.

Điều các nhà giao dịch thực sự nhìn thấy trên màn hình

Trên những màn hình giao dịch hiển thị hàng loạt biểu đồ trực tiếp, việc Bitcoin và vàng cùng biến động có thể tạo cảm giác như chúng đang có mối liên hệ chặt chẽ. Tuy nhiên, phần lớn đó chỉ là phản ứng đồng thời trước sự thay đổi của thanh khoản trên thị trường toàn cầu chứ không phải vì chúng cùng mang một bản chất.

Những nhà giao dịch thường xuyên quan sát mối quan hệ giữa các nhóm tài sản sẽ xem các giai đoạn này là dấu hiệu của:

- Những làn sóng thanh khoản tạm thời ảnh hưởng đến nhiều loại tài sản khác nhau.

- Quá trình điều chỉnh hoặc tái xây dựng vị thế đầu tư trên thị trường.

- Bất ổn kinh tế vĩ mô làm thu hẹp sự khác biệt về mức độ rủi ro giữa các loại tài sản.

Khi sự đồng pha kết thúc, đó thường là dấu hiệu cho thấy những yếu tố tạm thời này đã suy yếu hoặc biến mất.

Kết luận

Bitcoin và vàng không giống như hai anh em song sinh cùng chuyển động, mà là hai hệ thống độc lập đôi khi cùng chịu tác động bởi một áp lực bên ngoài. Những giai đoạn cả hai cùng biến động chỉ mang tính tạm thời, phụ thuộc vào điều kiện thị trường và chủ yếu được dẫn dắt bởi thanh khoản thay vì những câu chuyện đầu tư phổ biến.

Vì vậy, khi thấy Bitcoin và vàng cùng tăng, cùng giảm hoặc bất ngờ tách khỏi nhau, điều đáng quan tâm không phải là hướng biến động, mà là sự thay đổi của môi trường kinh tế và dòng tiền đã tạo nên hiện tượng đó. Trong thị trường tài chính hiện đại, mối tương quan không bao giờ cố định mà luôn thay đổi theo từng thời điểm.