Xin chào các bạn! Trước đây, việc sản xuất một chiếc ô tô giống như nấu một bữa tiệc lớn trong một căn bếp bừa bộn: năng lượng bị tiêu tốn ở mọi công đoạn, vật liệu thừa chất đống và lượng khí thải luôn xuất hiện như một vị khách không mời mà đến.

Ngày nay, ngành công nghiệp ô tô đang từng bước thay đổi theo hướng sạch hơn và bền vững hơn.

Mục tiêu phát triển bền vững không chỉ làm thay đổi những chiếc xe chúng ta sử dụng mà còn thay đổi cách các nhà máy vận hành, loại vật liệu được lựa chọn và toàn bộ hành trình từ ý tưởng thiết kế đến dây chuyền lắp ráp.

Vì sao quá trình sản xuất lại quan trọng?

Khi nhắc đến những chiếc xe thân thiện với môi trường, nhiều người thường chỉ quan tâm đến lượng khí thải phát sinh khi xe vận hành, hoặc hy vọng rằng xe không tạo ra khí thải. Tuy nhiên, trên thực tế, một phần rất lớn tác động đến môi trường đã xuất hiện từ rất lâu trước khi chiếc xe lăn bánh trên đường. Quá trình sản xuất tiêu tốn khối lượng lớn năng lượng, nước và tài nguyên thiên nhiên. Thép, nhôm, nhựa, pin, sơn và các linh kiện điện tử đều đòi hỏi nhiều tài nguyên để sản xuất và đều tạo ra những ảnh hưởng nhất định đến môi trường. Vì vậy, xây dựng một tương lai xanh không chỉ là tăng số lượng xe điện mà còn phải giảm tác động môi trường từ chính các nhà máy và chuỗi cung ứng tạo ra những chiếc xe đó.

Sử dụng năng lượng sạch trong nhà máy

Một trong những thay đổi lớn nhất hiện nay là cách các nhà máy sản xuất ô tô sử dụng năng lượng. Nhiều hãng xe đang chuyển sang dùng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và cải tiến dây chuyền sản xuất để giảm lượng điện tiêu thụ. Điều này giống như thay một chiếc tủ lạnh cũ tiêu tốn điện bằng một mẫu tiết kiệm năng lượng hiện đại, đồng thời sắp xếp lại căn bếp để không phải liên tục mở cửa tủ. Hệ thống chiếu sáng thông minh, công nghệ thu hồi nhiệt, vật liệu cách nhiệt hiệu quả và các công cụ giám sát kỹ thuật số giúp nhà máy giảm lãng phí mà vẫn duy trì năng suất sản xuất. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng cải tiến các công đoạn tiêu tốn nhiều năng lượng như sơn xe hay xử lý kim loại để giảm mức tiêu thụ tài nguyên.

Vật liệu được trao cơ hội thứ hai

Một yếu tố quan trọng khác trong sản xuất ô tô bền vững là việc sử dụng vật liệu tái chế và những nguyên liệu có tác động môi trường thấp hơn. Thép và nhôm tái chế giúp giảm nhu cầu khai thác tài nguyên mới, trong khi một số hãng xe còn nghiên cứu sử dụng vật liệu có nguồn gốc thực vật hoặc vật liệu tái sử dụng cho nội thất xe. Mục tiêu là kéo dài vòng đời của tài nguyên, giúp chúng được sử dụng nhiều lần thay vì nhanh chóng trở thành rác thải. Lĩnh vực sản xuất pin đặc biệt được chú trọng vì các nguyên liệu làm pin tạo ra áp lực lớn đối với môi trường. Do đó, ngày càng nhiều doanh nghiệp đầu tư vào việc khai thác nguyên liệu có trách nhiệm, tái chế pin và thiết kế pin sao cho dễ tháo rời, thu hồi và tái sử dụng sau khi hết vòng đời.

Giảm chất thải và tiết kiệm nước

Các nhà máy cũng đang nỗ lực cắt giảm lượng chất thải và nước sử dụng trong quá trình sản xuất. Theo phương pháp truyền thống, sản xuất ô tô tạo ra nhiều vật liệu thừa, hóa chất và nước thải cần được xử lý cẩn thận. Mô hình sản xuất bền vững hướng đến việc giảm thiểu các nguồn phát sinh này ngay từ đầu. Khi quy trình được kiểm soát chính xác hơn, số lỗi sản xuất giảm xuống, đồng nghĩa với việc ít vật liệu bị loại bỏ hơn. Hệ thống tuần hoàn nước khép kín cũng cho phép tái sử dụng nước nhiều lần thay vì liên tục khai thác nguồn nước mới. Ngoài ra, bao bì đóng gói cũng được tối ưu bằng cách sử dụng các thùng chứa có thể tái sử dụng và cải thiện hoạt động vận chuyển nhằm giảm lượng vật liệu không cần thiết. Điều này cũng giống như việc thay túi ni lông dùng một lần bằng túi tái sử dụng trong cuộc sống hằng ngày.

Chuỗi cung ứng được giám sát chặt chẽ hơn

Một chiếc ô tô thực chất là sự kết hợp của hàng nghìn linh kiện đến từ rất nhiều nơi khác nhau. Vì vậy, mục tiêu phát triển bền vững không thể chỉ dừng lại ở cổng nhà máy. Các nhà sản xuất ngày càng quan tâm hơn đến cách các nhà cung cấp vận hành, lượng khí thải phát sinh trong quá trình vận chuyển và khả năng truy xuất nguồn gốc của nguyên vật liệu quan trọng. Nếu một nhà cung cấp hoạt động rất thân thiện với môi trường nhưng một đơn vị khác lại lãng phí năng lượng nghiêm trọng thì tổng tác động đến môi trường vẫn rất lớn. Chính vì vậy, các hãng xe đang thiết lập những tiêu chuẩn khắt khe hơn cho đối tác, theo dõi lượng phát thải trên toàn bộ chuỗi giá trị và yêu cầu minh bạch về quá trình khai thác, chế biến cũng như vận chuyển nguyên liệu.

Công nghệ giúp kết nối toàn bộ quá trình

Các công nghệ kỹ thuật số đang giúp quá trình chuyển đổi sang sản xuất bền vững trở nên hiệu quả hơn. Hệ thống cảm biến, công cụ phân tích dữ liệu và các giải pháp dự đoán cho phép nhà sản xuất theo dõi mức tiêu thụ năng lượng, phát hiện điểm kém hiệu quả và điều chỉnh hoạt động gần như theo thời gian thực. Điều này đặc biệt quan trọng bởi chúng ta không thể cải thiện những gì không thể đo lường. Dữ liệu còn hỗ trợ việc đánh giá vòng đời sản phẩm, tức là xem xét toàn bộ tác động môi trường từ giai đoạn khai thác nguyên liệu, sản xuất, sử dụng cho đến thu hồi và tái chế khi xe hết vòng đời. Nói cách khác, một chiếc xe không chỉ cần thân thiện với môi trường khi được trưng bày trong phòng triển lãm mà còn phải giảm tác động môi trường trong suốt toàn bộ hành trình tồn tại của nó.

Sản xuất ô tô bền vững thực chất là thay đổi toàn bộ "công thức" tạo ra một chiếc xe chứ không chỉ cải thiện vẻ ngoài của thành phẩm. Việc sử dụng năng lượng sạch hơn, lựa chọn vật liệu thông minh hơn, giảm chất thải và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch đều góp phần làm giảm tác động môi trường của ngành công nghiệp ô tô. Với những ai quan tâm đến tương lai của giao thông, đây mới chính là nơi diễn ra những thay đổi quan trọng nhất. Hành trình hướng tới phương tiện giao thông xanh không bắt đầu khi chiếc xe rời khỏi nhà máy mà bắt đầu ngay từ bên trong những bức tường của chính nhà máy sản xuất.