Bạn đã bao giờ bắt đầu một chuyến leo núi dưới bầu trời trong xanh nhưng chỉ vài giờ sau lại cảm thấy lạnh buốt chưa?
Nhiều người thường tập trung vào quãng đường, cảnh quan và trang bị mà bỏ qua một trong những nguy cơ đáng chú ý nhất khi hoạt động ngoài trời: hạ thân nhiệt.
Hạ thân nhiệt xảy ra khi cơ thể mất nhiệt nhanh hơn khả năng tự tạo nhiệt. Tình trạng này có thể xuất hiện ngay cả khi nhiệt độ không quá thấp, đặc biệt khi có gió, mưa và sự mệt mỏi do vận động kéo dài. Tin tốt là hạ thân nhiệt phần lớn có thể phòng tránh được. Bằng cách lựa chọn trang phục phù hợp, kiểm soát mức độ vận động và chuẩn bị cho những thay đổi của thời tiết, người leo núi có thể tận hưởng hành trình ngoài trời một cách an toàn và thoải mái hơn.
Một chiếc áo khoác dày không phải lúc nào cũng đủ để đối phó với điều kiện thời tiết thay đổi ngoài trời. Hệ thống ba lớp quần áo mang lại sự linh hoạt và giúp duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định trong suốt hành trình.
- Lớp trong cùng tiếp xúc trực tiếp với da, có nhiệm vụ đưa hơi ẩm ra khỏi cơ thể. Các loại vải tổng hợp khô nhanh hoặc len là lựa chọn lý tưởng. Nên tránh vải cotton vì khi bị ướt, khả năng giữ nhiệt giảm đáng kể và có thể khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn.
- Lớp giữa có chức năng giữ nhiệt bằng cách giữ lại hơi ấm từ cơ thể. Áo lông cừu, áo giữ nhiệt nhẹ hoặc các loại trang phục cách nhiệt khác đều là những lựa chọn hiệu quả.
- Lớp ngoài cùng giúp bảo vệ khỏi gió và mưa. Một chiếc áo chống nước và cản gió sẽ giúp cơ thể tránh được thời tiết khắc nghiệt đồng thời hạn chế thất thoát nhiệt.
Một thói quen quan trọng là điều chỉnh các lớp quần áo trước khi cơ thể trở nên quá nóng hoặc đổ nhiều mồ hôi. Cởi bớt hoặc nới lỏng trang phục kịp thời sẽ giúp hạn chế tích tụ độ ẩm và duy trì sự thoải mái suốt cả ngày.
Gió có thể làm tăng đáng kể tốc độ mất nhiệt và khiến nhiệt độ thực tế cảm nhận được thấp hơn nhiều so với nhiệt độ môi trường.
Các sống núi, đỉnh núi và khu vực trống trải thường là nơi có gió mạnh nhất. Khi nghỉ ngơi, nên tìm nơi khuất gió phía sau những tảng đá lớn hoặc vùng cây cối rậm rạp nếu có thể.
Một chiếc mũ cản gió cũng mang lại sự bảo vệ đáng kể. Phần đầu không được che chắn có thể góp phần làm cơ thể thất thoát nhiệt, đặc biệt trong điều kiện nhiều gió. Vì mũ nhẹ và dễ mang theo nên đây là vật dụng nên có trong mọi chuyến leo núi.
Độ ẩm là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất nhiệt trong môi trường ngoài trời.
Khi trời bắt đầu mưa, việc mặc ngay trang phục chống nước là lựa chọn khôn ngoan. Chờ đến khi quần áo ướt sũng mới mặc đồ chống mưa sẽ khiến việc giữ ấm trở nên khó khăn hơn.
Trong những chuyến đi trên tuyết, giày chống nước và ống che cổ chân giúp giữ cho bàn chân luôn khô ráo. Nếu tuyết lọt vào giày rồi tan chảy, nhiệt độ cơ thể có thể giảm dần theo thời gian.
Khi băng qua suối hoặc di chuyển trên địa hình ẩm ướt, việc thay tất khô càng sớm càng tốt sẽ giúp cải thiện sự thoải mái và giảm thất thoát nhiệt. Nhiều người leo núi giàu kinh nghiệm thường cất quần áo dự phòng trong túi chống nước để đảm bảo chúng luôn khô khi cần sử dụng.
Cơ thể cần năng lượng để tạo ra nhiệt. Leo núi có thể tiêu hao rất nhiều calo, đặc biệt trên những cung đường dốc hoặc hành trình kéo dài. Cứ mỗi một đến hai giờ, bạn nên bổ sung các món ăn giàu năng lượng như các loại hạt, trái cây sấy khô, thanh năng lượng hoặc sô cô la. Những bữa ăn nhẹ với lượng nhỏ nhưng thường xuyên thường cung cấp nguồn năng lượng ổn định hơn so với việc chờ đến khi cảm thấy đói.
Đồ uống nóng cũng rất hữu ích. Mang theo nước nóng trong bình giữ nhiệt giúp tạo cảm giác dễ chịu và giữ ấm trong lúc nghỉ ngơi. Các loại thức uống ấm có thể giúp cơ thể thoải mái hơn khi nhiệt độ bắt đầu giảm xuống.
Nghỉ ngơi là điều cần thiết, nhưng việc dừng lại quá lâu trong điều kiện lạnh và nhiều gió có thể khiến cơ thể nhanh chóng bị hạ nhiệt.
Những lần nghỉ ngắn từ năm đến mười phút thường là đủ trong hầu hết các chuyến đi. Trước khi nghỉ lâu hơn, hãy mặc thêm một lớp giữ nhiệt để duy trì thân nhiệt.
Nhiều người nghỉ ngơi khi quần áo vẫn còn ẩm sau quá trình vận động mạnh. Việc bổ sung lớp giữ nhiệt trước khi cơ thể bắt đầu nguội đi có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể về mức độ thoải mái.
Một trong những kỹ năng an toàn quan trọng nhất ngoài trời là nhận biết sớm các dấu hiệu của hạ thân nhiệt. Những dấu hiệu phổ biến bao gồm run rẩy không kiểm soát, tê ngón tay, giảm khả năng phối hợp của bàn tay, nói khó, vụng về bất thường và gặp khó khăn khi thực hiện các công việc đơn giản. Những triệu chứng này không bao giờ nên bị xem nhẹ. Nếu một người bạn đồng hành trở nên im lặng bất thường, mất tập trung hoặc đi lại không vững, cần hành động ngay lập tức. Thường xuyên quan sát và kiểm tra tình trạng của các thành viên trong nhóm là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để nâng cao mức độ an toàn.
Ngay cả trong một chuyến đi ngắn trong ngày, một vài vật dụng khẩn cấp gọn nhẹ cũng có thể vô cùng giá trị.
- Chăn phản nhiệt khẩn cấp giúp giảm thất thoát nhiệt trong những tình huống bất ngờ.
- Một chiếc áo thấm hút ẩm dự phòng và một đôi tất len dày có thể mang lại sự thoải mái nếu quần áo bị ướt.
- Bình giữ nhiệt chứa nước nóng giúp giữ ấm khi nghỉ ngơi hoặc trong tình huống khẩn cấp.
- Mũ cản gió đặc biệt hữu ích khi leo núi ở những khu vực có độ cao lớn.
Nếu nghi ngờ có người bị hạ thân nhiệt, hãy dừng lại và xử lý tình huống ngay lập tức.
- Đưa người đó đến nơi trú ẩn, tránh xa khu vực có gió.
- Tạo lớp cách nhiệt giữa cơ thể và mặt đất bằng các vật dụng sẵn có như ba lô hoặc tấm lót ngủ.
- Cởi bỏ quần áo ẩm và thay bằng quần áo khô nếu có thể.
- Quấn người bằng chăn khẩn cấp, túi ngủ hoặc các lớp giữ nhiệt bổ sung.
- Cho uống nước ấm và ăn những thực phẩm dễ tiêu hóa nếu người đó còn tỉnh táo và có thể nuốt an toàn.
- Trong những trường hợp nghiêm trọng có biểu hiện lú lẫn, suy yếu hoặc giảm khả năng phản ứng, cần tìm kiếm sự hỗ trợ khẩn cấp càng sớm càng tốt đồng thời tiếp tục các biện pháp làm ấm nhẹ nhàng.
Một chuyến leo núi thành công không chỉ là chinh phục được điểm đến mà còn là trở về an toàn và tận hưởng trọn vẹn trải nghiệm trên đường đi. Một quy trình đơn giản có thể tạo nên sự khác biệt lớn: mặc quần áo kiểm soát độ ẩm hiệu quả, giữ cơ thể khô ráo, tránh gió lạnh, ăn uống đều đặn, sử dụng đồ uống nóng và chú ý đến những thay đổi của bản thân cũng như những người đồng hành.
Với sự chuẩn bị chu đáo, các chuyến leo núi trong thời tiết lạnh hoàn toàn có thể trở nên thú vị và đáng nhớ.
Trước khi bắt đầu cuộc phiêu lưu tiếp theo, hãy dành ít phút kiểm tra trang phục, vật dụng cần thiết và dự báo thời tiết để sẵn sàng ứng phó với mọi thay đổi của môi trường. Mẹo yêu thích của bạn để giữ cơ thể thoải mái trong những chuyến đi thời tiết se lạnh là gì? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình và truyền cảm hứng cho những người yêu thích khám phá thiên nhiên.