Tạo ra một cây mới từ một cây đã có sẵn chẳng khác nào một phép màu miễn phí của thiên nhiên. Nếu bạn từng cắm một chiếc lá vào nước rồi thích thú nhìn những chiếc rễ nhỏ dần xuất hiện, bạn sẽ hiểu cảm giác đó tuyệt vời đến thế nào.
Điều tuyệt nhất là bạn không cần bất kỳ thiết bị đắt tiền hay nhà kính chuyên nghiệp nào để trở thành bậc thầy nhân giống cây trồng ngay tại nhà.
Hãy xem việc nhân giống như chức năng sao chép của thiên nhiên. Khi nhân giống sinh dưỡng, cây mới được tạo ra sẽ có bộ gen giống hệt cây mẹ thông qua các phương pháp như giâm cành, chiết cành hoặc tách bụi. Mỗi loại cây lại phù hợp với những phương pháp khác nhau. Bạn đang sở hữu một loại cây cảnh hiếm có giá rất đắt ngoài cửa hàng? Hãy tự nhân giống chúng. Muốn chia sẻ cây hương thảo yêu thích cho bạn bè? Chỉ cần cắt một đoạn cành và đem tặng. Xương rồng Giáng sinh, cây dây nhện, trầu bà, lưỡi hổ, cây ngọc bích và nha đam đều là những loại cây rất dễ nhân giống.
Trồng cây từ hạt là một trong những cách đơn giản nhất để có thêm nhiều cây mới. Hạt giống có thể được mua hoặc thu thập từ những cây bạn đang sở hữu hay từ bạn bè. Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý là cây con mọc lên không phải lúc nào cũng giống hệt cây mẹ. Ví dụ, một giống cà chua bạn rất yêu thích có thể tạo ra thế hệ sau với những đặc điểm hơi khác biệt. Nên sử dụng hạt giống được đóng gói trong năm hiện tại vì hạt cũ thường có tỷ lệ nảy mầm thấp hơn. Thông tin trên bao bì hạt giống thường hướng dẫn độ sâu gieo hạt, nhiệt độ thích hợp và việc hạt có cần ánh sáng để nảy mầm hay không. Một số loại hạt có lớp vỏ rất cứng. Để hỗ trợ quá trình nảy mầm, bạn có thể ngâm hạt trong nước ấm hoặc dùng giấy nhám, dũa nhẹ lớp vỏ trước khi gieo.
Giâm cành là phương pháp thường được sử dụng cho các loại cây lâu năm thân gỗ, cây bụi và cây thân gỗ lớn. Tùy vào thời điểm lấy cành mà người ta phân thành cành non, cành bán trưởng thành và cành già. Cành non thường được lấy vào mùa hè khi cây đang phát triển mạnh. Cành bán trưởng thành là những cành đã bắt đầu hóa gỗ một phần, thường được dùng cho các loại cây bụi thường xanh như đỗ quyên, hoàng dương và nhiều loài cây lá kim. Cành già được lấy vào mùa đông khi cây bước vào giai đoạn ngủ nghỉ và thường áp dụng với các loại cây bụi rụng lá. Khi giâm cành, hãy sử dụng dụng cụ sạch và sắc bén để tránh làm tổn thương cây. Đồng thời, nên loại bỏ hoa trên cành giâm để cây tập trung năng lượng vào việc phát triển bộ rễ thay vì cố gắng ra hoa hoặc kết hạt.
Phương pháp chiết cành đơn giản đặc biệt phù hợp với những cành cây mọc thấp gần mặt đất. Bạn chỉ cần uốn cong cành xuống sao cho một phần nằm dưới lớp đất trong khi phần ngọn vẫn nhô lên trên mặt đất, sau đó cố định cành bằng cọc hoặc ghim. Để tăng khả năng ra rễ, có thể rạch nhẹ mặt dưới của cành tại vị trí uốn cong khoảng vài centimet. Đây gần như là cách để cây tự làm phần lớn công việc trong khi vẫn nhận dinh dưỡng từ cây mẹ. Ngoài ra, phương pháp chiết cành trên không thường được sử dụng cho các loại cây trồng trong nhà cần phục hồi hoặc trẻ hóa, đặc biệt hữu ích với những cây cao như đa búp đỏ hoặc bàng lá lớn không thể uốn cong xuống đất.
Đây là phương pháp mang lại kết quả gần như tức thì. Bạn chỉ cần đào một bụi cây lớn lên, dùng tay hoặc dụng cụ tách thành nhiều phần, đảm bảo mỗi phần đều có rễ khỏe mạnh, sau đó trồng lại vào vị trí mới. Những loại cây như cẩm tú cầu thân bụi, hoa hiên và nhiều giống cỏ cảnh đặc biệt phù hợp với phương pháp này. Chỉ từ một bụi cây phát triển quá mức, bạn có thể tạo ra nhiều cây mới trong thời gian ngắn. Điều thú vị là cây mẹ sau khi được tách bụi thường còn phát triển khỏe mạnh hơn và cho hoa đẹp hơn trước.
Dù bạn muốn tiết kiệm chi phí hay đơn giản là yêu thích cảm giác nhìn cây cối sinh sôi, nhân giống cây trồng luôn là cách tuyệt vời để biến một lần mua sắm thành cả một khu vườn xanh mát. Hãy bắt đầu với những loại cây dễ nhân giống như trầu bà hoặc các loại cây mọng nước để xây dựng sự tự tin. Sau đó, bạn có thể thử sức với những loài cây khó tính hơn. Chẳng bao lâu, cây xanh sẽ phủ kín mọi góc trong nhà và bạn bè của bạn có thể sẽ phải năn nỉ bạn ngừng tặng thêm cây mới cho họ.