Không phải ai cũng có đủ diện tích để tạo cả một khu vườn cây trong nhà, nhưng gần như ai cũng có ít nhất một bức tường trống.
Đó cũng chính là ý tưởng của mô hình làm vườn thẳng đứng — trồng cây theo chiều cao thay vì chiều ngang, biến những khoảng tường đơn điệu thành không gian sống đầy sức sống và thiên nhiên.
Chậu cây treo tường là lựa chọn dễ tiếp cận nhất nếu muốn thử làm vườn thẳng đứng. Hiện nay có rất nhiều hệ thống chậu lắp ghép có thể gắn trực tiếp lên tường và chứa từng chậu cây riêng biệt. Nếu thích sáng tạo hơn, bạn cũng có thể tận dụng các tấm pallet gỗ cũ.
Pallet thường có giá rất rẻ hoặc thậm chí được cho miễn phí. Bạn chỉ cần chia chúng thành từng ngăn nhỏ, lót vải giữ đất bên trong, thêm đất trồng và có thể trồng các loại rau thơm, sen đá hoặc cây rủ ngay trong những khe hở đó. Khi gắn lên hàng rào hoặc bức tường trong nhà, chúng gần như lập tức biến thành một mảng xanh nổi bật.
Đối với người thuê nhà không thể khoan tường, các túi trồng cây bằng vải là lựa chọn rất phù hợp. Chúng trông khá giống những túi treo đựng giày, nhưng mỗi ngăn lại chứa được một chậu cây nhỏ. Loại này nhẹ, dễ gắn bằng móc dán và đặc biệt phù hợp với những loại cây rễ nông như rau thơm, xà lách hoặc sen đá.
Nếu mục tiêu là trồng rau thơm phục vụ nấu ăn, một khu vườn treo nhỏ trong bếp sẽ là lựa chọn cực kỳ tiện lợi. Một cách đơn giản là dùng giá phơi quần áo dạng mở rộng, treo các chậu nhỏ bằng móc chữ S qua các thanh ngang rồi đặt gần cửa sổ có ánh sáng ít nhất bốn giờ mỗi ngày. Chỉ như vậy thôi là bạn đã có thể trồng hương thảo, húng quế, kinh giới, mùi tây hay bạc hà ngay trong tầm tay khi nấu ăn.
Hầu hết các loại rau thơm đều thích ánh nắng buổi sáng và một chút bóng râm vào buổi chiều, vì vậy vị trí gần cửa sổ hướng đông thường rất lý tưởng. Hãy chắc chắn rằng mọi chậu cây đều có lỗ thoát nước để tránh tình trạng úng rễ.
Kệ cây dạng thang nhiều tầng có lẽ là phiên bản làm vườn thẳng đứng thân thiện với căn hộ nhất. Nó đặt trực tiếp trên sàn nhưng chiếm rất ít diện tích và cho phép bạn sắp xếp cây ở nhiều độ cao khác nhau. Những loại cây rủ như trầu bà hoặc chuỗi ngọc đặt ở tầng trên sẽ đặc biệt đẹp khi dây cây dần buông xuống theo thời gian. Bạn có thể dễ dàng tìm mua các mẫu bằng gỗ hoặc kim loại, hoặc tự làm nếu thích thủ công.
Những chiếc máng xối cũ cũng có thể trở thành luống trồng cây ngang cực kỳ hiệu quả khi được gắn theo chiều dọc trên tường hoặc hàng rào ngoài trời. Chỉ cần khoan lỗ thoát nước phía dưới, lắp thành nhiều hàng rồi cho đất vào bên trong. Chúng rất phù hợp để trồng rau salad, các loại rau thơm ngắn ngày như húng quế, ngò rí hoặc dâu tây nhỏ. Trẻ em thường rất thích kiểu này vì kích thước nhỏ gọn và dễ chăm sóc.
Những loại cây phù hợp nhất cho mô hình vườn thẳng đứng thường có kích thước nhỏ, bộ rễ không quá sâu và trọng lượng nhẹ. Sen đá, rau thơm, xà lách, dương xỉ và các loại cây rủ như trầu bà hoặc thường xuân đều phát triển tốt trong môi trường này. Nên tránh những loại cây phát triển quá mạnh hoặc cần lớp đất sâu vì chúng sẽ nhanh chóng vượt khỏi không gian của chậu và khiến tổng thể trở nên lộn xộn.
Việc tưới nước là điều quan trọng nhất cần chú ý trong mô hình vườn thẳng đứng. Do trọng lực kéo nước xuống dưới, các chậu phía trên thường khô nhanh hơn các chậu bên dưới. Vì vậy, hãy kiểm tra từng chậu riêng thay vì tưới theo lịch cố định để đảm bảo độ ẩm phù hợp. Làm vườn thẳng đứng không yêu cầu sân vườn rộng lớn hay hệ thống cầu kỳ. Chỉ cần một bức tường trống, vài chiếc chậu và một chút sáng tạo, bạn đã có thể thay đổi hoàn toàn cảm giác của một không gian nhỏ, biến nó trở nên xanh mát và đầy sức sống hơn mỗi ngày.