Xoáy cực là một khối không khí lạnh xoáy tròn quanh Bắc Cực mỗi mùa đông. Nó không phải là một cơn bão đơn lẻ mà là một mô hình khí quyển rộng lớn giữ không khí lạnh từ Bắc Cực lại trong các vùng cực.
Khi xoáy thuận này suy yếu hoặc dịch chuyển, nó cho phép không khí lạnh tràn ra, làm giảm nhiệt độ trên khắp các khu vực Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Sự dịch chuyển này mang đến thời tiết khắc nghiệt, gây chú ý với nhiệt độ lạnh giá chết người.
Luồng không khí Bắc Cực di chuyển về phía nam như thế nào
Trong điều kiện bình thường, xoáy cực sẽ bao quanh chặt chẽ khu vực Bắc Cực. Tuy nhiên, sự gián đoạn trong xoáy cực có thể khiến nó giãn ra hoặc thậm chí vỡ ra. Điều này cho phép không khí lạnh chảy về phía nam đến các vĩ độ thấp hơn, mang đến điều kiện đóng băng cho những nơi thường không trải qua thời tiết mùa đông khắc nghiệt.
Không khí Bắc Cực di chuyển theo sóng dọc theo dòng khí phản lực, tạo ra các hệ thống áp suất gây ra bão tuyết, nhiệt độ đóng băng và thời tiết mùa đông nguy hiểm.
Hiện tượng ấm lên đột ngột tầng bình lưu là gì?
Một yếu tố quan trọng trong việc phá vỡ xoáy cực là hiện tượng ấm lên đột ngột tầng bình lưu. Trong hiện tượng này, nhiệt độ ở tầng bình lưu—cao trên bề mặt Trái đất—có thể tăng nhanh chóng trong vài ngày. Khi tầng bình lưu ấm lên, xoáy cực suy yếu và các mô hình gió có thể thay đổi, đẩy không khí lạnh về phía nam.
Những hiện tượng ấm lên này thường xảy ra vào những tháng đầu năm và có thể ảnh hưởng đến các mô hình thời tiết vài tuần sau đó, thường mang đến cái lạnh giá buốt cho các vĩ độ trung bình.
Ảnh hưởng của xoáy cực đến thời tiết
Khi xoáy cực đẩy không khí lạnh xuống phía nam, tác động sẽ xảy ra ngay lập tức. Nhiệt độ giảm đáng kể và gió mạnh lên, dẫn đến hiện tượng gió lạnh nguy hiểm. Cơ quan dự báo thời tiết quốc gia theo dõi sát sao các hiện tượng này, đưa ra cảnh báo khi thời tiết lạnh có thể dẫn đến tuyết, đường trơn trượt hoặc mất điện.
Ở bắc bán cầu, sự thay đổi áp suất có thể làm thay đổi đường đi của bão, gây ra những đợt lạnh bất thường trên khắp châu Âu hoặc châu Á trong khi các khu vực khác có thể ấm hơn bình thường.
Liệu xoáy cực có phải là một hiện tượng mới?
Bản thân xoáy cực không phải là một hiện tượng mới—nó hình thành mỗi mùa đông. Điều đáng chú ý là khi xoáy cực mất ổn định, cho phép không khí Bắc Cực thoát ra và di chuyển về phía nam. Bằng cách nghiên cứu sự tương tác của xoáy cực với tầng bình lưu và dòng khí quyển, các nhà khoa học có thể dự đoán tốt hơn các hiện tượng thời tiết mùa đông và hiểu được động lực của hệ thống khí hậu hành tinh chúng ta.
Xoáy cực là lời nhắc nhở rằng cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông không nhất thiết cho thấy toàn bộ hành tinh đang nguội đi — mà đơn giản chỉ là kết quả của việc không khí từ Bắc Cực tràn vào những vùng mà nó thường không thuộc về.
