Bước vào một phòng trưng bày xe điện rồi ngay sau đó ghé thăm đại lý xe chạy xăng truyền thống trong cùng một ngày, sự chênh lệch giá niêm yết sẽ hiện ra rất rõ ràng. Xe điện thường có chi phí mua ban đầu cao hơn.
Đây là thực tế không thể phủ nhận. Tuy nhiên, giá mua chỉ là một con số trong toàn bộ bài toán tài chính kéo dài suốt nhiều năm sở hữu.
Với nhiều người, điều quan trọng hơn không nằm ở mức giá lúc mua mà là tổng chi phí sử dụng và vận hành trong suốt khoảng mười năm. Chính ở điểm này, sự so sánh trở nên sâu sắc và phức tạp hơn nhiều.
Khoảng cách chi phí ban đầu
Hiện nay, trung bình một chiếc xe điện thường đắt hơn khoảng 10.000 đô la Mỹ so với một mẫu xe xăng tương đương. Đây là mức chênh lệch đáng kể. Tuy nhiên, nhiều chương trình hỗ trợ tài chính từng giúp thu hẹp khoảng cách này, chẳng hạn các khoản ưu đãi thuế liên bang lên đến 7.500 đô la Mỹ cho một số mẫu đủ điều kiện, cùng với các khoản trợ giá bổ sung tại nhiều bang.
Ví dụ, California từng hỗ trợ thêm tới 7.000 đô la Mỹ. Chính sách ưu đãi luôn thay đổi theo thời gian, vì vậy người mua nên tìm hiểu kỹ các chương trình hiện hành trước khi quyết định.
Chi phí nhiên liệu — lợi thế rõ ràng của xe điện
Trong phần lớn trường hợp, sử dụng điện để vận hành xe rẻ hơn đáng kể so với dùng xăng. Với mức giá xăng trung bình khoảng 3,50 đô la Mỹ mỗi gallon và điện khoảng 0,17 đô la Mỹ mỗi kilowatt giờ, một người lái xe khoảng 12.000 dặm mỗi năm thường có thể tiết kiệm khoảng 800 đô la Mỹ hoặc hơn mỗi năm chỉ riêng chi phí nhiên liệu.
Tại các bang có giá xăng cao như California, nơi xăng từng đạt khoảng 4,76 đô la Mỹ mỗi gallon, mức tiết kiệm này còn lớn hơn nữa.
Trong suốt mười năm, khoản tiết kiệm nhiên liệu có thể cộng dồn thành con số rất đáng kể. Tuy nhiên, lợi thế này chủ yếu đúng khi người dùng sạc tại nhà. Nếu phụ thuộc nhiều vào trạm sạc nhanh công cộng, chi phí sử dụng mỗi dặm có thể tăng mạnh, thậm chí ngang bằng hoặc vượt xe xăng tại một số khu vực có giá điện cao.
Chi phí bảo dưỡng — xe điện tiết kiệm hơn đáng kể
Không thay dầu động cơ. Không bugi. Không dây đai cam. Không bảo dưỡng hộp số truyền thống. Không sửa hệ thống xả. Đây đều là những khoản chi phí không nhỏ trong suốt vòng đời xe xăng.
Nhiều phân tích cho thấy xe điện có thể giúp tiết kiệm từ 500 đến 800 đô la Mỹ mỗi năm về bảo trì so với xe xăng tương đương, tương đương khoảng 5.000 đến 8.000 đô la Mỹ trong mười năm.
Các chuyên gia ô tô cũng nhận định rằng tổng chi phí bảo dưỡng và sửa chữa của xe điện thường chỉ bằng khoảng một nửa so với xe chạy xăng, nhờ cấu trúc cơ khí đơn giản hơn nhiều.
Tuy nhiên, khi xe điện gặp tai nạn cần sửa chữa thân vỏ, chi phí thường cao hơn từ 20 đến 30% do linh kiện chuyên dụng và số lượng cơ sở sửa chữa đủ tiêu chuẩn còn hạn chế.
Chi phí thay pin — nỗi lo thường bị phóng đại
“Còn pin thì sao?” là câu hỏi phổ biến nhất từ những người quen dùng xe xăng.
Hiện nay, chi phí thay pin cho một số mẫu xe điện phổ biến có thể dao động từ khoảng 7.000 đến 12.000 đô la Mỹ. Nghe có vẻ cao, nhưng cần nhớ rằng các hỏng hóc lớn như động cơ hoặc hộp số trên xe xăng cũng dễ dàng tiêu tốn từ 4.000 đến 8.000 đô la Mỹ.
Quan trọng hơn, tuổi thọ pin xe điện hiện đại đã cải thiện mạnh mẽ. Nhiều nhà sản xuất cho biết pin vẫn giữ được khoảng 90% dung lượng sau 200.000 dặm vận hành. Phần lớn xe điện hiện nay còn đi kèm bảo hành pin tám năm hoặc 100.000 dặm, và trong nhiều trường hợp, pin có thể tồn tại lâu hơn chính tuổi thọ chiếc xe.
Khi nào xe điện có lợi hơn và khi nào không?
Xe điện thường mang lại lợi thế tài chính rõ rệt nếu bạn:
- Di chuyển hơn 10.000 dặm mỗi năm
- Chủ yếu sạc tại nhà
- Sống tại khu vực có ưu đãi tài chính tốt
- Có kế hoạch sử dụng xe ít nhất năm năm
Ngược lại, xe xăng hoặc xe lai thường kinh tế hơn nếu bạn:
- Di chuyển dưới 8.000 dặm mỗi năm
- Không có điều kiện sạc tại nhà
- Ưu tiên mức giá mua ban đầu thấp nhất
Đối với người dùng phù hợp trong điều kiện thích hợp, tổng chi phí sở hữu lâu dài thường nghiêng về xe điện bất chấp giá mua ban đầu cao hơn. Tuy nhiên, trong nhiều hoàn cảnh khác, xe xăng hoặc xe lai vẫn có thể là lựa chọn tiết kiệm hơn.
Điều quan trọng nhất là tính toán dựa trên quãng đường di chuyển thực tế, giá điện tại nơi ở và các chương trình ưu đãi hiện có. Chỉ khi đó, bạn mới tìm được đáp án tài chính chính xác cho cuộc sống của riêng mình, thay vì dựa trên những kết luận chung chung.
