Vách đá ven biển lộng gió thoạt đầu có vẻ yên tĩnh—chỉ có tiếng sóng vỗ rì rào phía xa và tiếng kêu đều đều của các loài chim biển phía trên. Rồi đột nhiên, một chú chim nhỏ với chiếc mỏ sặc sỡ đáp xuống gần đó, lạch bạch bước trên bãi cỏ như thể nó là chủ nhân của nơi này. Khoảnh khắc đó thường giúp mọi người làm quen với chim hải âu mào Đại Tây Dương, một trong những loài chim biển dễ nhận biết nhất ở các đại dương phía bắc.
Mặc dù vẻ ngoài tinh nghịch, chim hải âu mào là những sinh vật có khả năng sinh tồn đáng kinh ngạc trong môi trường biển khắc nghiệt. Chúng dành phần lớn cuộc đời trên biển, chỉ trở về các vách đá ven biển trong mùa sinh sản. Theo thời gian, những loài chim này đã phát triển những khả năng thích nghi tuyệt vời cho phép chúng lặn, làm tổ và nuôi con trong điều kiện đầy thách thức.
Sinh ra để sống trên biển
1. Bơi lội dưới nước xuất sắc
Chim hải âu mào đỏ Đại Tây Dương thường được so sánh với những chú chim cánh cụt nhỏ khi chúng lặn. Thay vì dùng chân để bơi, chúng sử dụng đôi cánh như mái chèo. Chim hải âu mào đỏ có thể lặn sâu khoảng 60 mét dưới mặt nước để tìm kiếm thức ăn, sử dụng những cú vỗ cánh mạnh mẽ để đuổi theo những con cá nhỏ dưới nước. Những lần lặn này thường kéo dài chưa đến một phút nhưng cho phép chúng bắt được nhiều cá trong một lần săn.
2. Lông không thấm nước
Sống trong vùng nước biển lạnh giá đòi hỏi khả năng cách nhiệt tuyệt vời. Chim hải âu mào đỏ có bộ lông dày đặc được phủ một lớp dầu tự nhiên có khả năng chống thấm nước. Điều này giúp giữ cho cơ thể chúng khô ráo và duy trì nhiệt độ cơ thể khi trôi nổi trên những con sóng lạnh giá trong thời gian dài.
3. Du khách đường dài trên đại dương
Trong phần lớn thời gian trong năm, chim hải âu mào đỏ Đại Tây Dương sống xa đất liền. Sau khi mùa sinh sản kết thúc, chúng phân tán khắp Bắc Đại Tây Dương và có thể di chuyển hàng nghìn km. Các nhà nghiên cứu theo dõi chim hải âu mỏ đỏ bằng các thiết bị định vị nhỏ đã phát hiện ra rằng một số cá thể ở lại biển trong tám tháng trước khi quay trở lại cùng một vách đá làm tổ vào mùa xuân năm sau.
Kỹ năng kiếm ăn thông minh đáng ngạc nhiên
1. Mang nhiều cá cùng một lúc
Một trong những tài năng ấn tượng nhất của chim hải âu mỏ đỏ là khả năng giữ nhiều con cá trong mỏ cùng một lúc. Những gai nhỏ hướng về phía sau dọc theo mặt trong của mỏ giúp giữ chặt từng con cá. Trong khi bắt cá mới, chim hải âu mỏ đỏ ấn những con cá đã bắt được trước đó vào lưỡi để chúng không bị tuột. Một chuyến đi có thể mang về mười con cá trở lên cho chim non đang chờ đợi.
2. Săn mồi chính xác
Chim hải âu mỏ đỏ chủ yếu săn những đàn cá nhỏ gần mặt biển. Thị lực sắc bén cho phép chúng phát hiện những đàn cá lấp lánh dưới nước, sau đó nhanh chóng lao xuống để bắt con mồi. Khả năng đuổi theo cá dưới nước bằng sức mạnh của đôi cánh khiến chúng trở thành những thợ săn hiệu quả so với nhiều loài chim biển khác.
3. Cha mẹ tận tụy
Trong mùa sinh sản, chim hải âu mào bố mẹ liên tục bay giữa biển và tổ của chúng với mỏ đầy cá. Chim non ẩn mình dưới lòng đất trong khi chim bố mẹ thực hiện hàng chục chuyến đi kiếm ăn mỗi ngày. Nỗ lực không ngừng này tiếp diễn trong vài tuần cho đến khi chim non sẵn sàng rời tổ.
Cuộc sống trên vách đá
1. Tổ ấm dưới lòng đất
Không giống như nhiều loài chim biển khác xây tổ lộ thiên, chim hải âu mào đào hang trong những đỉnh vách đá phủ đầy cỏ. Những đường hầm này có thể dài khoảng một mét và kết thúc bằng một buồng làm tổ nhỏ được lót bằng cỏ hoặc lông vũ. Hang bảo vệ trứng và chim non khỏi thời tiết khắc nghiệt và kẻ săn mồi.
2. Bạn đời chung thủy
Chim hải âu mào Đại Tây Dương thường tái hợp với cùng một bạn đời mỗi mùa sinh sản. Khi chúng trở về vách đá làm tổ vào mùa xuân, các cặp đôi chào nhau bằng một hành vi đôi khi được gọi là “mỏ chạm”, nhẹ nhàng gõ mỏ đầy màu sắc của chúng vào nhau.
3. Trưởng thành muộn
Chim hải âu mào không sinh sản ngay sau khi rời tổ. Chim non thường dành vài năm trên biển trước khi trở về đất liền để hình thành mối quan hệ đôi đầu tiên. Nhiều con bắt đầu làm tổ khi chúng khoảng năm tuổi.
Quan sát một đàn chim hải âu mỏ đỏ từ xa nhắc nhở chúng ta rằng ngay cả những loài chim biển nhỏ bé nhất cũng sở hữu những khả năng phi thường. Chiếc mỏ đầy màu sắc của chúng có thể thu hút sự chú ý đầu tiên, nhưng chính khả năng phục hồi – lặn xuống vùng nước lạnh, vượt qua đại dương rộng lớn và quay trở lại những vách đá quen thuộc năm này qua năm khác – mới thực sự làm nên bản sắc của chúng.
Đối với bất kỳ ai may mắn được nhìn thấy một con chim hải âu mỏ đỏ đậu trên vách đá phủ đầy cỏ phía trên đại dương, trải nghiệm đó thường để lại ấn tượng khó phai. Con chim đứng lặng lẽ trong giây lát, rồi lao vào gió và biến mất về phía biển khơi, như thể nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn ở rất xa bờ biển.
