Lo âu là một trong những chủ đề được thảo luận nhiều nhất trong các cuộc trò chuyện về sức khỏe tâm thần hiện nay, thế nhưng vẫn còn nhiều hiểu lầm xung quanh nó.

Mặc dù nhận thức ngày càng tăng, những quan niệm sai lầm về chứng lo âu vẫn tồn tại ở mọi nền văn hóa và độ tuổi.

Những quan niệm sai lầm này có thể ngăn cản mọi người nhận ra mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh, tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp hoặc thể hiện sự đồng cảm với người đang cần giúp đỡ.

Quan niệm sai lầm 1: Lo lắng chỉ là nỗi lo thường nhật

Một trong những quan niệm sai lầm phổ biến nhất là lo lắng chỉ đơn giản là một phiên bản cường độ cao hơn của sự lo lắng hoặc căng thẳng thông thường. Mặc dù ai cũng thỉnh thoảng lo lắng, nhưng chứng rối loạn lo âu lâm sàng vượt xa sự căng thẳng nhất thời. Rối loạn lo âu liên quan đến nỗi sợ hãi hoặc đau khổ dai dẳng, quá mức có thể làm gián đoạn đáng kể các hoạt động hàng ngày. Những tình trạng này có thể được chẩn đoán bởi các chuyên gia được đào tạo và ảnh hưởng đến suy nghĩ, hành vi và phản ứng thể chất — nhiều hơn là sự lo lắng tạm thời về một tình huống cụ thể.

Quan niệm sai lầm thứ 2: Vượt qua lo âu chỉ đơn thuần là vấn đề ý chí

Một quan niệm sai lầm khác là người ta có thể “thoát khỏi” lo âu chỉ với đủ quyết tâm. Quan niệm này không chỉ đơn giản hóa vấn đề mà còn góp phần tạo nên sự kỳ thị và tự trách móc. Rối loạn lo âu rất phức tạp và đa diện, bị ảnh hưởng bởi các yếu tố hóa học thần kinh, tâm lý và môi trường. Cũng giống như huyết áp cao không thể được giải quyết chỉ bằng nỗ lực đơn thuần, lo âu thường cần sự hỗ trợ có cấu trúc, bao gồm liệu pháp tâm lý, các chiến lược đối phó và trong một số trường hợp, thuốc men.

Để củng cố quan điểm này, các cuộc thảo luận lâm sàng về lo âu và phản ứng điều trị lưu ý rằng các hành động đối phó tức thời như kỹ thuật thở nên được tích hợp trong các phương pháp tiếp cận rộng hơn, dựa trên bằng chứng.

“Bạn không cần phải kiểm soát suy nghĩ của mình. Bạn chỉ cần ngừng để chúng kiểm soát bạn.” — Dan Millman.

Quan niệm sai lầm thứ 3: Lo lắng là dấu hiệu của sự yếu đuối cá nhân

Từ lâu, định kiến ​​xung quanh sức khỏe tâm thần đã coi lo lắng là một khuyết điểm về tính cách hơn là một tình trạng sức khỏe thực sự. Quan niệm sai lầm này có thể đặc biệt nguy hiểm: những người phải vật lộn với chứng lo lắng có thể tự mình suy nghĩ tiêu cực về trải nghiệm của họ và trì hoãn việc tìm kiếm sự giúp đỡ. Trên thực tế, rối loạn lo âu có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai bất kể tính cách, khả năng phục hồi hay thành tựu trong cuộc sống. Nhiều người sống chung với chứng lo âu vẫn tiếp tục theo đuổi những mục tiêu đầy thách thức, duy trì các mối quan hệ và đóng góp đáng kể cho xã hội trong khi vẫn kiểm soát được các triệu chứng của mình.

Quan niệm sai lầm thứ 4: Lo lắng sẽ tự biến mất theo thời gian

Một quan niệm phổ biến khác là lo lắng sẽ tự biến mất mà không cần can thiệp. Niềm tin này có thể dẫn đến sự thiếu hành động, khiến các triệu chứng lo lắng trở nên trầm trọng hơn hoặc thậm chí tồi tệ hơn. Nghiên cứu và thực tiễn lâm sàng cho thấy các rối loạn lo âu không được điều trị thường kéo dài và có thể leo thang, ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của cuộc sống như chất lượng giấc ngủ, các mối quan hệ và năng suất làm việc. Việc nhận biết sớm, kết hợp với đánh giá chuyên nghiệp và hỗ trợ phù hợp, sẽ cải thiện khả năng quản lý hiệu quả và nâng cao sức khỏe.

Quan niệm sai lầm 5: Tránh né các tình huống căng thẳng giúp giảm lo âu

Có vẻ hợp lý khi nghĩ rằng việc tránh xa các tình huống khó khăn sẽ làm giảm lo âu. Tuy nhiên, việc né tránh mãn tính lại có thể phản tác dụng, củng cố các mô hình lo âu. Khi việc né tránh trở thành thói quen, nó ngăn cản việc tiếp xúc dần dần với các tác nhân gây căng thẳng có thể kiểm soát được và có thể mở rộng phạm vi các tình huống được coi là đe dọa. Các phương pháp trị liệu dựa trên bằng chứng thường khuyến khích việc tiếp xúc có kiểm soát và được hỗ trợ với các bối cảnh khó khăn như một con đường để xây dựng khả năng phục hồi và giảm các phản ứng sợ hãi.

Tại sao việc xóa bỏ những quan niệm sai lầm lại quan trọng

Thông tin sai lệch về chứng lo âu không chỉ làm sai lệch sự hiểu biết mà còn có thể chủ động ngăn cản mọi người tiếp cận sự trợ giúp hoặc dẫn đến những phản ứng làm trầm trọng thêm sự đau khổ. Ví dụ, việc đơn giản hóa tình trạng này thành “lo lắng” hoặc cho rằng ai đó thiếu sức mạnh nội tâm chỉ làm tăng thêm sự kỳ thị. Các chuyên gia sức khỏe tâm thần nhấn mạnh tầm quan trọng của những câu chuyện chính xác, thấu cảm về chứng lo âu để tạo ra môi trường mà ở đó việc học hỏi, hỗ trợ và phục hồi là có thể.

Lo âu vẫn là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần bị hiểu lầm nhiều nhất. Những quan niệm sai lầm dai dẳng như đánh đồng lo âu với những lo lắng thường ngày, coi đó là điểm yếu, hoặc cho rằng nó sẽ tự biến mất mà không cần can thiệp có thể dẫn đến những đau khổ không cần thiết và trì hoãn việc tìm kiếm sự hỗ trợ hiệu quả. Phân biệt sự thật và hư cấu sẽ giúp đạt được kết quả tốt hơn và tạo ra môi trường nơi kiến ​​thức chính xác về sức khỏe tâm thần được phát triển mạnh mẽ.