Bạn đã bao giờ mở khóa điện thoại bằng vân tay và tự hỏi - các nhà khoa học phân biệt các loài động vật trong tự nhiên bằng cách nào?

Khác với con người, động vật không mang thẻ nhận dạng. Tuy nhiên, mỗi loài đều có dấu ấn tự nhiên riêng, chờ được khám phá. Ngày nay, nhờ công nghệ, các nhà nghiên cứu đang học cách đọc những manh mối ẩn giấu đó mà không làm phiền đến động vật.

Suy nghĩ lại về việc nhận dạng động vật

Trong nhiều năm, các nhà khoa học đã dựa vào các phương pháp đánh dấu vật lý như vòng đeo, vòng cổ, vết khía tai hoặc hình xăm để theo dõi động vật. Mặc dù hiệu quả, những kỹ thuật này thường đi kèm với những nhược điểm. Chúng có thể cản trở sự di chuyển, thay đổi hành vi hoặc thậm chí khiến động vật dễ bị kẻ săn mồi phát hiện hơn.

Giờ đây, một cách tiếp cận mới đang thay đổi mọi thứ. Bằng cách kết hợp công nghệ sinh trắc học với các đặc điểm tự nhiên của động vật, các nhà nghiên cứu có thể xác định từng cá thể một cách chính xác và ít xâm lấn nhất. Đó là một sự thay đổi có lợi cho cả khoa học và phúc lợi động vật.

Vằn ngựa vằn

Ngựa vằn dễ dàng nhận biết, nhưng điều khiến chúng trở nên đáng chú ý hơn nữa là không có hai mẫu vằn nào giống nhau.

Các nhà khoa học vẫn tranh luận về mục đích của những vằn này—chúng có thể giúp ngụy trang, bảo vệ chống lại côn trùng hoặc giúp điều chỉnh nhiệt độ. Bất kể chức năng của chúng là gì, chúng đều là một công cụ nhận dạng hoàn hảo.

Một hệ thống phần mềm chuyên dụng chuyển đổi hình ảnh cơ thể của ngựa vằn thành các mẫu vằn kỹ thuật số, tạo ra một “Mã Vằn” duy nhất cho mỗi con vật. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu theo dõi quần thể mà không cần phải gắn thẻ vật lý cho chúng.

Tai chuột

Trong phòng thí nghiệm, các loài gặm nhấm theo truyền thống được đánh dấu bằng các kỹ thuật xâm lấn. Tuy nhiên, một phương pháp mới hơn tập trung vào các mô hình mạch máu nhỏ bên trong tai của chúng.

Bằng cách chụp ảnh các mô hình này, các nhà khoa học có thể phân biệt các cá thể hiệu quả hơn và ít gây khó chịu hơn. Mặc dù đầy hứa hẹn, hệ thống này vẫn đang được hoàn thiện, vì các yếu tố như lông hoặc vị trí tai đôi khi có thể ảnh hưởng đến độ chính xác.

Mũi bò

Bò có một hình thức nhận dạng đáng tin cậy đáng ngạc nhiên—đó là mũi của chúng.

Những điểm chính bao gồm:

- Mỗi con bò có một mô hình đường vân độc đáo trên mõm

- Các mô hình này hoạt động tương tự như dấu vân tay của con người

- Các hệ thống kỹ thuật số hiện nay có thể phân tích các mô hình này với độ chính xác cao

Các phương pháp trước đây yêu cầu ấn mũi đã bôi mực lên giấy, rất tốn thời gian. Các kỹ thuật dựa trên máy tính hiện đại giúp đơn giản hóa quy trình và cải thiện độ chính xác, khiến chúng đặc biệt hữu ích cho việc quản lý trang trại và theo dõi động vật.

Cánh dơi

Việc theo dõi dơi từ lâu đã là một thách thức do kích thước và khả năng di chuyển của chúng. Theo truyền thống, các nhà khoa học sử dụng vòng đeo chân, nhưng những phương pháp này không lý tưởng.

Một phương pháp mới hơn kiểm tra cấu trúc của cánh dơi, cụ thể là các mô hình sợi collagen và elastin. Các mô hình này khác nhau giữa các cá thể và có thể được sử dụng làm dấu hiệu nhận dạng đáng tin cậy.

Phương pháp này hoạt động ngay cả khi cánh bị hư hại nhẹ, khiến nó trở thành một công cụ mạnh mẽ để nghiên cứu nhiều loài dơi mà không cần can thiệp trực tiếp.

Nhận dạng vượn cáo

Công nghệ ban đầu được thiết kế để nhận dạng con người hiện đang giúp các nhà bảo tồn nghiên cứu các loài linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng.

Một hệ thống chuyên dụng phân tích các đặc điểm độc đáo trên khuôn mặt của vượn cáo, chia nhỏ chúng thành dữ liệu kỹ thuật số chi tiết. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu và theo dõi sự thay đổi dân số theo thời gian.

Khái niệm tương tự có thể được áp dụng cho các loài khác, mang đến những cách thức mới để hỗ trợ các nỗ lực bảo tồn.

Hoa văn trên mũi gấu Koala

Thoạt nhìn, gấu Koala có thể trông giống nhau, nhưng chiếc mũi của chúng lại kể một câu chuyện khác.

Mỗi con gấu Koala có một hoa văn sắc tố riêng biệt trên mũi, mà các nhà nghiên cứu sử dụng để nhận dạng. Phương pháp này đã được sử dụng trong nhiều năm và không cần phải bắt hoặc gắn thẻ cho động vật.

Cách tiếp cận này cho phép:

- Theo dõi dài hạn mà không gây căng thẳng cho động vật

- Sự tham gia của cộng đồng thông qua nhiếp ảnh động vật hoang dã

- Theo dõi tốt hơn sự thay đổi dân số

Với sự suy giảm dân số ở một số khu vực, các phương pháp không xâm lấn như vậy ngày càng trở nên quan trọng.

Cuối cùng, thiên nhiên đã cung cấp cho động vật hệ thống nhận dạng riêng của chúng - chúng ta chỉ đang học cách đọc chúng. Từ sọc và cánh đến mũi và các hoa văn tinh tế, mỗi chi tiết đều kể một câu chuyện.

Vậy nên lần sau khi bạn nhìn thấy một con vật, hãy quan sát kỹ hơn. Những gì tưởng chừng bình thường thực ra có thể là một dấu hiệu độc nhất vô nhị—một dấu hiệu mà khoa học chỉ mới bắt đầu hiểu được.