Chim hải âu mào đỏ sặc sỡ là loài chim biển nhỏ dành phần lớn cuộc đời mình trên những vùng đại dương lạnh giá. Chúng thuộc họ chim biển Alcidae, nổi bật với chiếc mỏ nhiều màu sắc và thân hình chắc khỏe.
Người ta thường bắt gặp chúng đứng trên các vách đá cheo leo hoặc tụ tập thành từng đàn lớn trên những hòn đảo phủ cỏ xanh. Đôi cánh ngắn cùng thân hình nhỏ gọn giúp chúng trở thành những tay bơi lội xuất sắc và thợ lặn nhanh nhẹn.
Bạn đã từng nhìn thấy cảnh chúng lướt sát mặt biển rồi bất ngờ lao xuống nước tìm mồi chưa? Lối sống của loài chim này cho thấy khả năng thích nghi tuyệt vời giữa môi trường đất liền và đại dương theo cách đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả.
Hiện nay có ba loài chính. Chim hải âu mào đỏ sặc sỡ Đại Tây Dương sinh sống ở khu vực Bắc Đại Tây Dương, đặc biệt tại Iceland, Na Uy, Vương quốc Anh và một số vùng Bắc Mỹ. Hai loài còn lại là hải âu mỏ sừng và hải âu mào sống ở khu vực Bắc Thái Bình Dương. Tất cả đều lựa chọn những vùng ven biển lạnh giá với nơi làm tổ an toàn. Vào mùa sinh sản, chúng tụ tập thành các quần thể khổng lồ. Một số hòn đảo tại Iceland có tới hàng triệu cá thể, trở thành môi trường sống quan trọng bậc nhất của loài chim này. Việc sống tập trung giúp chúng bảo vệ trứng và chim non trước kẻ săn mồi cũng như thời tiết khắc nghiệt.
Cách chim hải âu bay và bơi
Chim hải âu sở hữu đôi cánh ngắn nhưng vô cùng mạnh mẽ. Khi bay, chúng phải vỗ cánh liên tục với tốc độ rất nhanh để giữ thăng bằng trên không, có thể đạt hàng trăm nhịp vỗ mỗi phút. Dù không phải là loài bay đường dài giỏi, chúng vẫn di chuyển nhanh và ổn định ngay phía trên mặt biển. Việc bay tiêu tốn nhiều năng lượng nên chúng thường chỉ di chuyển quãng ngắn giữa khu vực kiếm ăn và nơi làm tổ.
Dưới nước, đôi cánh lại hoạt động như những mái chèo. Chúng dùng cánh để đẩy cơ thể lao đi và truy đuổi các đàn cá nhỏ. Cấu trúc cơ thể thuôn gọn giúp việc lặn diễn ra mượt mà, cho phép chúng đổi hướng nhanh khi săn mồi. Chim hải âu có thể lặn sâu vài mét dưới mặt nước để bắt con mồi, trở thành những thợ săn đại dương đầy kỹ năng. Thiết kế cơ thể của chúng là sự cân bằng hoàn hảo giữa khả năng bay trên không và tốc độ dưới nước.
Thức ăn và cuộc sống thường ngày trên biển
Nguồn thức ăn chủ yếu đến từ đại dương. Chim hải âu ăn các loại cá nhỏ như cá trích cát và nhiều sinh vật biển kích thước nhỏ khác. Chúng lao xuống nước và dùng chiếc mỏ khỏe để bắt mồi. Một kỹ năng đặc biệt của loài chim này là khả năng giữ nhiều con cá cùng lúc. Hai bên mỏ có những rãnh nhỏ giúp giữ chặt con mồi mà không bị rơi ra.
Sau khi săn được thức ăn, chúng quay trở lại tổ để nuôi chim non. Dù kiếm ăn đơn lẻ, chúng lại sống theo đàn lớn trong mùa sinh sản. Sự khác biệt này giúp chúng vừa tìm kiếm thức ăn hiệu quả vừa đảm bảo an toàn. Khi xuất hiện nguy hiểm, cả đàn có thể đồng loạt cất cánh và tản ra khắp bầu trời, giảm nguy cơ bị kẻ săn mồi tấn công. Cuộc sống hằng ngày của chim hải âu tuy đơn giản nhưng luôn xoay quanh việc sinh tồn, kiếm ăn và bảo vệ thế hệ tiếp theo.
Mùa sinh sản và trách nhiệm gia đình
Mùa sinh sản diễn ra vào những tháng ấm áp khi nguồn thức ăn dồi dào hơn. Chim hải âu làm tổ trong các hang đất hoặc khe đá trên vách núi ven biển. Mỗi cặp chim thường chỉ đẻ một trứng trong mỗi mùa. Cả chim bố và chim mẹ thay phiên ấp trứng và canh giữ tổ, sự hợp tác này giúp tăng khả năng sống sót cho chim con.
Sau khi nở, chim non được bố mẹ mang cá từ biển về nuôi dưỡng. Theo thời gian, chim con phát triển bộ lông chắc khỏe và cơ bắp đủ mạnh để tự lập. Khi đã trưởng thành, chúng rời tổ và hướng ra đại dương, bắt đầu học cách săn mồi và sinh tồn một mình. Sự phối hợp của chim bố mẹ đóng vai trò quyết định trong việc nuôi dưỡng thế hệ mới khỏe mạnh.
Vì sao chim hải âu quan trọng với tự nhiên
Chim hải âu được xem là chỉ dấu quan trọng phản ánh sức khỏe của đại dương. Số lượng của chúng cho thấy sự thay đổi trong nguồn cá và điều kiện môi trường biển. Khi thức ăn khan hiếm hoặc nhiệt độ nước thay đổi quá mức, quần thể của chúng có thể suy giảm. Biến đổi khí hậu và các hoạt động của con người như đánh bắt quá mức đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của loài chim này. Vì vậy, việc bảo vệ khu vực làm tổ và vùng biển kiếm ăn là yếu tố then chốt cho sự tồn tại lâu dài của chúng.
Nhiều chương trình bảo tồn trên thế giới đang tập trung gìn giữ các vách đá và đảo ven biển — nơi chim hải âu sinh sản. Các nhà nghiên cứu theo dõi số lượng quần thể để hiểu rõ hơn những biến đổi môi trường đang diễn ra. Khi bảo vệ chim hải âu, con người đồng thời bảo vệ cả hệ sinh thái biển rộng lớn nuôi dưỡng vô số loài sinh vật khác.
Chim hải âu mào đỏ sặc sỡ cho chúng ta thấy sự sống vẫn có thể phát triển mạnh mẽ trong những môi trường lạnh giá và đầy thử thách. Chiếc mỏ rực rỡ, kỹ năng lặn điêu luyện cùng thói quen sống theo đàn khiến chúng trở thành một trong những loài chim biển độc đáo nhất. Khi con người hiểu và bảo vệ môi trường sống của chúng, đại dương cũng sẽ được duy trì cân bằng và khỏe mạnh cho các thế hệ tương lai.
