Bạn đã bao giờ mở biểu đồ giá và tự hỏi tại sao Bitcoin có thể tăng vọt trong một tuần và giảm mạnh vào tuần tiếp theo chưa? Những mũi tên lên xuống đột ngột thường trông rất ấn tượng, nhưng các yếu tố đằng sau chúng không phải là ngẫu nhiên.


Sự biến động của Bitcoin tuân theo các mô hình kinh tế và hành vi có thể nhận biết được. Hãy cùng phân tích chúng một cách rõ ràng và dễ hiểu.


Giải thích về sự biến động giá của Bitcoin


Bitcoin được biết đến rộng rãi với những biến động giá nhanh chóng. Không giống như cổ phiếu hoặc trái phiếu truyền thống, nó có thể tăng hoặc giảm giá trị đáng kể chỉ trong vài ngày—hoặc thậm chí vài giờ. Mặc dù điều đó có vẻ khó đoán, nhưng một số yếu tố chính giải thích tại sao giá lại biến động mạnh như vậy.


1. Động lực cung và cầu


Nền tảng của sự biến động giá Bitcoin là kinh tế học đơn giản. Bitcoin có nguồn cung tối đa cố định là 21 triệu đồng. Không có cơ quan trung ương nào có thể tăng nguồn cung đó. Khi nhu cầu tăng lên—cho dù do sự hưng phấn của nhà đầu tư, sự chú ý của truyền thông hay việc mua vào của các tổ chức—giá sẽ tăng nhanh. Khi nhu cầu suy yếu hoặc những người nắm giữ lớn bán ra, giá sẽ giảm. Vì nguồn cung không thể điều chỉnh, ngay cả những thay đổi nhỏ về nhu cầu cũng có thể tạo ra những biến động giá đáng kể.


2. Tâm lý và thị trường Bitcoin


Thị trường Bitcoin chịu ảnh hưởng rất lớn bởi tâm lý. Cảm xúc của nhà đầu tư như lạc quan, sợ hãi và đầu cơ thường khuếch đại sự biến động giá. Tin tức tích cực—như sự rõ ràng về quy định hoặc việc áp dụng rộng rãi hơn—có thể kích hoạt hoạt động mua vào nhanh chóng. Những tin tức tiêu cực—như sự thất bại của sàn giao dịch hoặc các chính sách hạn chế của chính phủ—có thể gây ra làn sóng bán tháo trên diện rộng. Mạng xã hội và khả năng kết nối toàn cầu đẩy nhanh những phản ứng này, lan truyền tâm lý gần như ngay lập tức.


3. Điều kiện kinh tế vĩ mô


Bitcoin không hoạt động độc lập với nền kinh tế toàn cầu. Các điều kiện tài chính vĩ mô ảnh hưởng đến hành vi của nhà đầu tư.


• Lãi suất tăng thường làm giảm sự thèm muốn đối với các tài sản rủi ro hơn, bao gồm cả tiền điện tử.


• Lo ngại về lạm phát đôi khi làm tăng sự quan tâm đến Bitcoin như một phương tiện lưu trữ giá trị tiềm năng.


• Sự bất ổn kinh tế có thể thúc đẩy các nhà đầu tư hướng tới các tài sản thay thế hoặc đẩy họ vào các khoản đầu tư an toàn hơn.


Khi thanh khoản toàn cầu mở rộng hoặc thu hẹp, các tài sản rủi ro cao như Bitcoin thường biến động theo.


4. Diễn biến về quy định


Chính sách của chính phủ vẫn là một trong những yếu tố tác động mạnh nhất đến sự biến động trong ngắn hạn. Các thông báo liên quan đến thuế, quy tắc giao dịch, giám sát sàn giao dịch hoặc phê duyệt ETF có thể tác động nhanh chóng đến thị trường. Vì Bitcoin hoạt động trên toàn cầu, những thay đổi về quy định tại các nền kinh tế lớn—như Hoa Kỳ hoặc Liên minh Châu Âu—có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường toàn cầu gần như ngay lập tức.


5. Sự tham gia của các tổ chức


Trong những năm gần đây, các nhà đầu tư tổ chức đã tham gia vào thị trường tiền điện tử. Các quỹ đầu cơ, các nhà quản lý tài sản và các tập đoàn mang đến dòng vốn lớn hơn so với các nhà đầu tư cá nhân. Khi các tổ chức lớn tích lũy hoặc giảm lượng nắm giữ của họ, thị trường có thể phản ứng mạnh mẽ. Mặc dù sự tham gia của các tổ chức có thể cải thiện sự ổn định dài hạn, nhưng nó cũng có thể tạo ra những biến động đáng kể trong ngắn hạn.


Quan điểm chuyên gia


Nouriel Roubini, một nhà kinh tế học, cho biết sự biến động của Bitcoin phần lớn bắt nguồn từ hoạt động đầu cơ và sự thiếu vắng các yếu tố định giá truyền thống như lợi nhuận hoặc dòng tiền. Do thiếu các phương pháp được chấp nhận rộng rãi để xác định giá trị nội tại, giá cả trở nên nhạy cảm hơn với kỳ vọng của nhà đầu tư và các câu chuyện thị trường. Quan điểm của ông làm nổi bật lý do tại sao Bitcoin thường có hành vi khác biệt so với các tài sản tài chính thông thường.


Biến động có phải là điểm yếu?


Biến động không nhất thiết là tiêu cực. Đối với các nhà giao dịch ngắn hạn, biến động giá tạo ra cơ hội. Đối với các nhà đầu tư dài hạn, biến động đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỷ luật và quản lý rủi ro cẩn thận.


Điều quan trọng là hiểu rõ chiến lược của bạn:


• Các nhà giao dịch ngắn hạn tập trung vào động lượng và tín hiệu kỹ thuật.


• Các nhà đầu tư dài hạn tập trung vào xu hướng áp dụng và phát triển công nghệ.


Nhận biết khả năng chấp nhận rủi ro của bạn là điều cần thiết trước khi tham gia vào một thị trường năng động như vậy.


Lời kết


Biến động giá của Bitcoin có vẻ kịch tính, nhưng chúng phản ánh những yếu tố cơ bản rõ ràng: nguồn cung cố định, nhu cầu thay đổi, tâm lý nhà đầu tư, xu hướng kinh tế vĩ mô, quy định và hoạt động của các tổ chức.


Khi thị trường trưởng thành, sự biến động có thể giảm dần, nhưng những dao động có thể vẫn là một phần bản chất của Bitcoin. Đối với những người theo trường phái Lykker, bài học quan trọng nhất là: hiểu được lý do đằng sau sự thay đổi giá cả sẽ giảm thiểu việc đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc và dẫn đến những lựa chọn tài chính thông minh hơn.