Đó là hình ảnh quen thuộc: một chú mèo cuộn tròn, chiếc lưỡi nhỏ thoăn thoắt lướt trên bộ lông, chăm chú làm sạch từng sợi. Trông có vẻ yên bình, nhưng phía sau hành động ấy là cả một cơ chế phức tạp đang diễn ra.
Việc tự chải chuốt không chỉ để “đẹp mã” — đó là yếu tố quan trọng đối với sức khỏe, sự thoải mái và thậm chí cả trạng thái cảm xúc của mèo. Hiểu được vì sao và cách mèo tự chăm sóc bộ lông sẽ giúp bạn hỗ trợ người bạn bốn chân của mình tốt hơn.
Mèo chải chuốt vì nhiều lý do, không chỉ đơn thuần để giữ sạch sẽ.
- Vệ sinh:
Hành động liếm lông giúp loại bỏ bụi bẩn, mảnh vụn và lông rụng. Điều này giữ cho bộ lông mượt mà và hạn chế tình trạng rối, đặc biệt ở những giống mèo lông dài.
- Điều hòa thân nhiệt:
Khi mèo liếm lông, nước bọt được dàn đều trên bề mặt da. Khi độ ẩm này bay hơi, cơ thể mèo được làm mát nhẹ, nhất là vào những ngày nóng hoặc sau khi vận động.
- Giảm căng thẳng:
Chải chuốt mang lại cảm giác thư giãn. Mèo thường liếm lông hoặc gặm nhẹ khi lo lắng hoặc khi đang làm quen với môi trường mới. Nếu bạn thấy mèo tập trung liếm quá nhiều vào một vị trí, đó có thể là dấu hiệu của căng thẳng hoặc kích ứng.
Ví dụ:
Nếu mèo bắt đầu liếm lông nhiều hơn sau khi chuyển nhà, hãy tạo cho chúng một góc yên tĩnh cùng những mùi hương quen thuộc để giúp chúng thích nghi.
Tần suất mèo tự làm sạch phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại lông.
- Mèo con:
Mèo nhỏ thường chưa thành thạo kỹ năng chải chuốt, nhưng chúng học hỏi từ mẹ và dần hình thành thói quen riêng.
- Mèo trưởng thành:
Hầu hết mèo khỏe mạnh đều chải chuốt nhiều lần mỗi ngày. Mèo lông ngắn có thể dành khoảng 30–60 phút mỗi ngày cho việc này, trong khi mèo lông dài có thể mất đến hai giờ.
- Mèo cao tuổi:
Mèo già có thể chải chuốt ít hơn do cứng khớp hoặc vấn đề răng miệng. Nếu nhận thấy sự thay đổi rõ rệt, bạn nên hỗ trợ bằng cách chải lông thường xuyên hơn hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.
Gợi ý thực tế:
Hãy theo dõi thói quen chải chuốt của mèo. Nếu chúng đột nhiên liếm lông nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường, đó có thể là tín hiệu của vấn đề da, dị ứng hoặc căng thẳng.
Mèo kết hợp nhiều kỹ thuật khác nhau để giữ bộ lông khỏe mạnh.
- Liếm lông:
Bề mặt lưỡi ráp giúp loại bỏ lông rụng và bụi bẩn hiệu quả. Những động tác liếm dài dọc cơ thể còn giúp phân bổ dầu tự nhiên, giữ cho lông bóng mượt.
- Gặm và nhấm nhẹ:
Mèo có thể cắn nhẹ những chỗ lông rối hoặc mảnh vụn cứng đầu. Tuy nhiên, nếu hành động này diễn ra quá mức, đó có thể là dấu hiệu khó chịu hoặc lông bị rối nghiêm trọng.
- Dùng chân lau mặt:
Mèo liếm bàn chân rồi dùng chân lau lên mặt và đầu. Cách này giúp chúng làm sạch những vùng mà lưỡi khó chạm tới.
Ví dụ:
Quan sát cách mèo dùng chân lau quanh tai, bạn sẽ thấy chúng vừa làm sạch vừa phân bổ dầu tự nhiên để giữ vùng da nhạy cảm không bị tích tụ bụi bẩn.
Ngay cả những chú mèo chăm chỉ nhất cũng cần sự hỗ trợ từ con người.
- Chải lông:
Việc chải lông thường xuyên giúp giảm lông rụng, hạn chế búi lông trong dạ dày và ngăn ngừa rối lông. Hãy chọn loại lược phù hợp: lược chuyên dụng cho lông dài hoặc bàn chải mềm cho lông ngắn.
- Tắm rửa:
Phần lớn mèo không cần tắm thường xuyên, nhưng thỉnh thoảng việc làm sạch bằng nước sẽ hữu ích nếu chúng dính chất bẩn khó loại bỏ hoặc có vấn đề về da. Luôn sử dụng sản phẩm chuyên dụng dành cho mèo.
- Giữ tâm lý thoải mái:
Tiếp cận việc chải lông một cách nhẹ nhàng. Bắt đầu với thời gian ngắn, thưởng thức ăn vặt và trò chuyện dịu dàng để giảm lo lắng.
Mẹo tại nhà:
Đặt cây leo mèo hoặc chỗ nằm thoải mái gần cửa sổ khi chải lông. Mèo thường thư giãn hơn khi có thể quan sát môi trường xung quanh.
Dù được chăm sóc thường xuyên, một số vấn đề vẫn có thể xuất hiện.
- Búi lông trong dạ dày:
Chải chuốt nhiều có thể khiến mèo nuốt phải lông, hình thành búi lông. Chải lông đều đặn và chế độ ăn phù hợp giúp hạn chế tình trạng này.
- Lông rối:
Lông dày rất dễ bị rối, đặc biệt sau tai, dưới chân và quanh cổ. Kiểm tra và chải kỹ những vùng này sẽ ngăn ngừa búi rối gây đau.
- Kích ứng da:
Liếm quá mức hoặc xuất hiện mảng hói có thể là dấu hiệu dị ứng, ký sinh trùng hoặc căng thẳng. Phát hiện sớm giúp việc điều trị hiệu quả hơn.
Gợi ý thực tế:
Kiểm tra bộ lông mèo mỗi tuần để phát hiện thay đổi về độ mềm, vùng hói hoặc da đỏ. Phát hiện sớm sẽ giúp xử lý kịp thời và tránh biến chứng.
Chải chuốt là “cửa sổ” phản ánh sức khỏe, thói quen và mức độ thoải mái của mèo. Bằng cách quan sát nhịp sinh hoạt tự nhiên của chúng và hỗ trợ bằng việc chải lông nhẹ nhàng, bạn đang chăm sóc cả thể chất lẫn tinh thần cho thú cưng của mình. Một chú mèo được chăm sóc tốt không chỉ đẹp hơn mà còn hạnh phúc, khỏe mạnh và gắn bó hơn với môi trường sống.
Chỉ cần vài phút mỗi ngày để chải lông, kiểm tra búi rối hoặc đơn giản là quan sát nghi thức làm sạch của chúng cũng đủ để thắt chặt mối liên kết giữa bạn và mèo, đồng thời giúp bạn nhận ra những tín hiệu tinh tế mà chúng gửi gắm về tình trạng sức khỏe của mình.