Hội họa luôn mang lại cảm giác vừa hào hứng vừa bối rối. Không ít lần chúng ta đứng trước tấm toan trắng và tự hỏi nên bắt đầu bằng màu sắc hay kỹ thuật nào.

Khi tập trung vào ba phương pháp sơn dầu cốt lõi — vẽ lớp màu trong, vẽ sơn dày và vẽ trực tiếp — chúng ta có thể tự tin hơn trong việc biến ý tưởng thành hình ảnh cụ thể.

Những kỹ thuật này tạo nên nền tảng của hội họa sơn dầu, giúp kiểm soát ánh sáng, chất liệu bề mặt và màu sắc để tác phẩm trở nên nổi bật và giàu chiều sâu.

Vẽ lớp màu trong: Xếp chồng ánh sáng và sắc độ

Kỹ thuật vẽ lớp màu trong, còn gọi là phủ lớp mỏng, từng là nền tảng của hội họa sơn dầu châu Âu cho đến thế kỷ XIX. Quá trình bắt đầu bằng một lớp nền đã được chuẩn bị sẵn, sau đó từng lớp màu trong suốt được phủ dần lên bề mặt. Mỗi lớp cho phép màu bên dưới ánh lên, tạo nên chiều sâu và hiệu ứng lung linh như thủy tinh màu.

Phương pháp này đòi hỏi sự kiên nhẫn. Chúng ta phải chờ mỗi lớp khô hoàn toàn trước khi tiếp tục, đôi khi mất nhiều tuần để hoàn thành một tác phẩm. Điểm đặc biệt là sắc độ và không khí bức tranh được xây dựng dần dần mà vẫn giữ nguyên cấu trúc hình khối ban đầu. Các màu sắc tương tác với nhau bằng hiệu ứng thị giác thay vì trộn trực tiếp, tạo nên vẻ rực rỡ tựa đá quý.

Vẽ sơn dày: Mạnh mẽ và giàu kết cấu

Vẽ sơn dày là kỹ thuật sử dụng lớp màu dày và nổi trên bề mặt toan. Màu được đắp lên bằng cọ hoặc dao vẽ, tạo nên những đường nét rõ rệt và bề mặt có chiều sâu. Khác với phương pháp phủ lớp mỏng, ở đây không chú trọng vào sự trong suốt mà nhấn mạnh vào chất liệu và khối lượng.

Mỗi vệt cọ để lại dấu ấn rõ ràng, phản chiếu ánh sáng khác nhau, khiến bức tranh mang cảm giác ba chiều. Để thực hiện kỹ thuật này, cần dùng toan hoặc ván vẽ chắc chắn vì bề mặt mỏng sẽ không chịu được lớp sơn dày. Phương pháp này thường được dùng để tạo điểm nhấn mạnh mẽ hoặc làm nổi bật chi tiết quan trọng. Trong lịch sử, họa sĩ Rembrandt từng sử dụng sơn dày để làm nổi bật ánh sáng trên gương mặt nhân vật, đến mức người ta đùa rằng có thể “treo tranh bằng chiếc mũi được đắp sơn”!

Vẽ trực tiếp: Nhanh gọn và giàu cảm xúc

Vẽ trực tiếp là phương pháp nhanh nhất và giàu tính trực giác. Sau khi phác thảo bố cục, màu sắc được đặt trực tiếp lên bề mặt và thường hoàn thành trong một buổi vẽ. Vì sơn vẫn còn ướt, chúng ta có thể điều chỉnh dễ dàng, giúp màu sắc giữ được độ tươi và sống động.

Phương pháp này phù hợp cho ký họa trực tiếp, nghiên cứu nhanh hoặc vẽ nhiều nhân vật trong một khung cảnh. Mỗi chuyển động của cọ thể hiện sự tự tin và năng lượng của người vẽ, tạo sự kết nối cảm xúc với người xem. Vẽ trực tiếp không phụ thuộc vào việc xếp lớp trước đó, nên rất phù hợp cho người mới bắt đầu và cho những tác phẩm mang tinh thần phóng khoáng.

Lựa chọn kỹ thuật phù hợp

Hiểu rõ ba kỹ thuật này giúp chúng ta quyết định cách tiếp cận mỗi bức tranh. Vẽ lớp màu trong thích hợp cho những tác phẩm tinh tế, ánh sáng dịu và chiều sâu mềm mại. Vẽ sơn dày mang lại kết cấu và kịch tính. Vẽ trực tiếp giúp ghi lại chuyển động và cảm xúc tức thì. Chúng ta không cần phải thành thạo tất cả cùng lúc; thử nghiệm chính là chìa khóa. Bằng cách kết hợp các phương pháp, ta có thể tìm ra phong cách riêng và thể hiện trọn vẹn tầm nhìn nghệ thuật của mình.

Mẹo để vẽ sơn dầu tốt hơn

Vẽ sơn dầu là quá trình vừa đòi hỏi thể chất vừa yêu cầu sự tập trung tinh thần. Cần giữ tâm trí sáng suốt, bàn tay vững vàng và kiên nhẫn. Lựa chọn cọ và bề mặt phù hợp, biết khi nào nên chờ lớp màu khô, và hiểu cách màu sắc tương tác với nhau đều góp phần quan trọng vào thành công của tác phẩm. Quan trọng nhất, kỹ thuật chỉ là công cụ phục vụ ý tưởng — chính tầm nhìn cá nhân mới là yếu tố dẫn dắt từng nét cọ.

Hành trình hội họa của bạn

Sơn dầu là một hành trình khám phá, và ba kỹ thuật này chính là điểm khởi đầu. Vẽ lớp màu trong, vẽ sơn dày và vẽ trực tiếp mỗi phương pháp đều mở ra khả năng biểu đạt riêng. Hãy cầm cọ lên, thử nghiệm và cảm nhận niềm vui của quá trình sáng tạo. Điều kỳ diệu của nghệ thuật nằm ở sự trải nghiệm, quan sát và tận hưởng từng bước đi. Từ tấm toan trắng, chúng ta có thể tạo nên những tác phẩm rực rỡ, giàu cảm xúc và đậm dấu ấn cá nhân.