Cây cầu khẽ rung lên trước khi bàn chân bạn kịp đặt vững. Không kịch tính, chỉ đủ để cảm nhận rõ qua đế giày. Phía trước, những sợi cáp thép vươn ngang qua khoảng không trên Jegihorn, thuộc vùng Valais của Thụy Sĩ.

Một người leo núi dày dạn bước tiếp, điềm tĩnh và chậm rãi, hiểu rằng do dự còn gây rắc rối hơn chuyển động.

Khoảnh khắc ấy phản chiếu một thách thức quen thuộc với nhiều vận động viên địa hình núi: làm thế nào để giữ bình tĩnh và chính xác khi độ phơi bày là có thật, và sai lầm phải trả giá đắt. Lối băng qua này là một phần của via ferrata Jegihorn—tuyến leo núi có bảo hộ, kết hợp đi bộ đường dài với những đoạn được cố định an toàn. Tuyến được xếp vào nhóm thể thao vì đòi hỏi thể lực, phối hợp và khả năng ra quyết định dưới áp lực. Cầu dây thép không phải đoạn khó nhất, nhưng lại là bài học rõ ràng nhất.

Hiểu địa hình trước khi bước lên

Jegihorn vươn cao phía trên thung lũng Saas, nổi tiếng với các tuyến alpine dễ tiếp cận nhưng nghiêm túc. Via ferrata thường mở từ cuối tháng Sáu đến đầu tháng Mười, tùy điều kiện tuyết. Bản thân ngọn núi không cần vé, nhưng cáp treo từ Saas-Grund lên Kreuzboden có giá khoảng 35–45 đô la Mỹ cho vé khứ hồi. Từ đó, một lối mòn được đánh dấu dẫn tới điểm xuất phát trong khoảng 45 phút.

Trước khi dấn thân lên cầu, những người giàu kinh nghiệm thường dừng lại quan sát. Hướng gió quan trọng. Độ căng của cáp cũng vậy. Và cả lưu lượng người leo phía trước. Mục tiêu là giảm tối đa sự bất định trước khi treo mình trên khoảng không.

Vì sao cầu dây thép đòi hỏi một tư duy khác

Khác với thang cố định hay bậc đá, cầu treo phản ứng theo chuyển động của bạn. Bản năng muốn lao nhanh qua có thể phản tác dụng, làm tăng độ lắc. Cách tốt hơn là nhịp điệu kiểm soát.

Một trình tự đơn giản giúp ích:

- Móc khóa an toàn đúng cách với bộ via ferrata trước khi bước lên.

- Hạ thấp trọng tâm bằng cách hơi chùng gối.

- Nhìn về điểm neo phía trước, không nhìn xuống khe sâu.

Cách này giảm tình trạng sửa động tác quá mức—nguyên nhân phổ biến gây trượt ngã. Ưu thế của người leo núi dày dạn không chỉ ở sức mạnh, mà ở sự tiết chế.

Những lựa chọn trang bị thực sự quan trọng

Các tuyến thể thao như Jegihorn thưởng cho sự chuẩn bị thông minh. Một bộ via ferrata đạt chuẩn, có bộ hấp thụ lực, là điều thiết yếu. Mũ bảo hộ là bắt buộc vì đá rơi và người di chuyển phía trên. Găng tay giúp bám cáp thép tốt hơn và giảm mỏi tay.

Giày dép cũng cần cân nhắc. Giày tiếp cận đế cứng hoặc giày leo núi nhẹ mang lại độ ổn định trên bậc kim loại và các lối ra gồ ghề. Giày chạy địa hình đế mềm tuy êm lúc đầu nhưng truyền quá nhiều rung lắc khi ở trên cầu.

Những lựa chọn này tác động trực tiếp đến sự tự tin, mà tự tin lại ảnh hưởng đến hiệu suất.

Quản lý nỗi sợ thay vì chống lại nó

Độ phơi bày kích hoạt phản ứng căng thẳng tự nhiên. Cố đè nén nó hiếm khi hiệu quả. Người leo lành nghề thừa nhận nỗi sợ, rồi thu hẹp sự tập trung vào những hành động ngay trước mắt. Trên cầu Jegihorn, đó là tay, chân và nhịp thở.

Hít thở đều giúp tránh tầm nhìn đường hầm. Dừng giữa cầu là chấp nhận được nếu đã móc an toàn đúng cách, nhưng việc dừng phải có chủ đích, không phải phản xạ. Nhiều người leo giàu kinh nghiệm đếm bước hoặc nhịp thở để giữ nhịp.

Cách tiếp cận này không chỉ dành cho núi cao; nó còn áp dụng cho các môn khác nơi thăng bằng và độ phơi bày giao thoa, như chạy sống núi hay vượt địa hình kỹ thuật.

Thời điểm và điều kiện trên Jegihorn

Khởi hành sớm là lựa chọn thực tế. Buổi sáng thường gió êm hơn và ít người leo. Đến cầu trước 10 giờ giúp giảm chờ đợi và xao nhãng. Giông chiều mùa hè khá phổ biến, và cáp kim loại trở nên nguy hiểm khi ướt.

Các hướng dẫn viên địa phương thường khuyên kiểm tra dự báo thời tiết ở Saas-Fee từ tối hôm trước. Nếu mây dông hình thành nhanh, quay đầu là quyết định khôn ngoan, không phải thất bại.

Chuẩn bị thể lực cho kiểu băng qua này

Bản thân cây cầu không đòi hỏi sức mạnh cực đoan, nhưng mệt mỏi làm tăng nguy cơ sai sót. Luyện tập đều đặn sẽ giúp:

- Ổn định cơ trung tâm để cải thiện thăng bằng khi chuyển động.

- Tập lực tay để giảm mỏi khi bám cáp.

- Bài tập bước xuống để chuẩn bị cho đầu gối ở lối ra không bằng phẳng.

Với vận động viên lớn tuổi, tính đều đặn quan trọng hơn cường độ. Người leo dày dạn trên cầu không cần chứng minh điều gì; ông chỉ vận dụng sự chuẩn bị tích lũy theo thời gian.

Bài học vượt khỏi ngọn núi

Hoàn thành cây cầu dây thép trên Jegihorn thường để lại cảm giác hài lòng lặng lẽ. Không phải vì đã chinh phục, mà vì đã quản lý tốt. Bài học rất giản dị: tiến bộ đến từ hành động kiểm soát, không phải liều lĩnh.

Nhiều người leo nhận ra tư duy này lan sang đời sống hằng ngày. Những việc tưởng chừng quá tải thu nhỏ lại khi được chia thành các bước có chủ đích. Sự cân bằng được cải thiện khi sự chú ý được thu hẹp.

Khi người leo bước khỏi cầu và tháo móc trên nền đất vững, không có ăn mừng. Chỉ là một khoảnh khắc dừng lại, ngoái nhìn rồi lại hướng về phía trước dọc sống núi. Núi cao không đòi hỏi sự tự tin; nó tưởng thưởng cho sự điềm tĩnh. Lần tới khi bạn đối diện một tình huống chao đảo dưới áp lực, hãy nghĩ xem bước chân kế tiếp nên đặt như thế nào.