Ai cũng biết pháo hoa là một phần không thể thiếu trong các lễ kỷ niệm, dù đó là đêm giao thừa, các ngày lễ hay các sự kiện thể thao lớn. Chúng thắp sáng bầu trời, tạo ra một bầu không khí kỳ diệu khiến mọi thứ trở nên đặc biệt hơn.
Nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao pháo hoa lại có tác động mạnh mẽ đến chúng ta như vậy? Tại sao chúng ta lại cảm thấy sự phấn khích và vui sướng tột độ khi nhìn thấy chúng nổ tung trên bầu trời? Câu trả lời có thể bất ngờ hơn bạn nghĩ.
Daniel Glaser, một nhà thần kinh học và giám đốc Phòng trưng bày Khoa học tại Đại học King's College London, cho rằng một trong những lý do chính khiến chúng ta yêu thích pháo hoa là vì chúng khiến chúng ta sợ hãi. Hãy nghĩ về lần cuối bạn nhìn thấy tia sét. Ánh sáng lóe lên báo hiệu điều gì đó sắp xảy ra, và sau đó là tiếng sấm, xác nhận dự đoán của bạn. Điều này rất giống với trải nghiệm của pháo hoa: ánh sáng chói lóa và tiếng nổ lớn theo sau.
Khi chúng ta nhìn thấy ánh sáng lóe lên, hạch hạnh nhân trong não bộ, nơi chịu trách nhiệm xử lý các cảm xúc như sợ hãi, sẽ được kích hoạt. Ánh sáng lóe lên khiến não bộ dự đoán rằng điều gì đó mạo hiểm hoặc thú vị sắp xảy ra. Tiếng nổ lớn theo sau xác nhận dự đoán của chúng ta, và sự thỏa mãn này dẫn đến việc giải phóng dopamine - một chất hóa học khiến chúng ta cảm thấy hạnh phúc và phấn khích.
Bạn có thể tự hỏi: tại sao điều gì đó khiến chúng ta sợ hãi lại khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu? Glaser giải thích rằng nỗi sợ hãi do pháo hoa gây ra không giống như nỗi sợ hãi không thể kiểm soát mà chúng ta cảm thấy khi không biết điều gì sắp xảy ra (như một tia sét bất chợt). Pháo hoa có thể dự đoán được. Chúng ta biết rằng sau ánh sáng lóe lên, sẽ có một tiếng nổ lớn, và bộ não của chúng ta cảm thấy thích thú khi dự đoán được sự kiện này.
Phản ứng này không chỉ giới hạn ở pháo hoa. Glaser chỉ ra rằng một hiệu ứng tương tự có thể được tìm thấy trong âm nhạc, nơi sự tạm dừng có chủ ý của một nốt nhạc tạo ra cảm giác căng thẳng. Các nhà soạn nhạc cổ điển như Bach thường sử dụng kỹ thuật này, kéo dài một nốt nhạc để tạo ra cảm giác hồi hộp, chỉ để giải phóng nó khi nốt nhạc hài hòa tiếp theo xuất hiện. Cũng giống như với pháo hoa, sự mong đợi và giải phóng này có thể khiến chúng ta cảm thấy phấn khích và thậm chí hơi vui vẻ.
Nhưng pháo hoa không chỉ thú vị bởi âm thanh và cảm giác hồi hộp—chúng còn mang đến cho chúng ta những trải nghiệm thị giác mới. Khi pháo hoa nổ tung trên bầu trời, chúng ta nhìn thấy những màu sắc mà chúng ta thường không bắt gặp trong cuộc sống hàng ngày. Glaser giải thích rằng pháo hoa thực sự có thể tạo ra các bước sóng màu mới, làm tăng thêm sức hấp dẫn của chúng. Những màu sắc mới này được tạo ra bằng cách nung nóng các muối kim loại, chúng sẽ thay đổi màu sắc khi phát nổ.
Những màu sắc này là điều khiến pháo hoa trở nên mê hoặc. Khi các muối kim loại nóng lên, chúng tạo ra những màu sắc rực rỡ, đó là một phần lý do khiến pháo hoa trở thành một cảnh tượng ngoạn mục. Không giống như màu sắc chúng ta thấy trên màn hình TV (được tạo ra từ các điểm ảnh đỏ, xanh lá cây và xanh dương), màu sắc của pháo hoa là có thật và hữu hình, khiến trải nghiệm xem trực tiếp trở nên thú vị hơn nhiều.
Một lý do khác khiến pháo hoa thu hút chúng ta là do loại ánh sáng độc đáo mà chúng tạo ra. Hầu hết thời gian, màu sắc chúng ta nhìn thấy là sự phản chiếu ánh sáng từ các vật thể khác. Nhưng pháo hoa chiếu thẳng vào mắt chúng ta, tạo ra một luồng màu sắc thô sơ, không bị lọc. Đây là một phần lý do tại sao các nguồn sáng chuyển động khác, như sao băng hoặc đom đóm, cũng có vẻ kỳ diệu đối với chúng ta.
Lần tới khi bạn xem pháo hoa, bạn có thể sẽ nhận thấy thật khó để rời mắt. Ánh sáng rực rỡ và những vụ nổ đầy màu sắc thu hút sự chú ý của chúng ta, kéo chúng ta vào một trải nghiệm thị giác mà bộ não không thể cưỡng lại. Như thể tâm trí của chúng ta bị buộc phải tiếp nhận vẻ đẹp của màn trình diễn, và sự hưng phấn do dopamine mang lại chỉ càng làm tăng thêm sự phấn khích.
Tóm lại, lần tới khi bạn xem pháo hoa thắp sáng bầu trời, hãy biết rằng bộ não của bạn đang cùng bạn ăn mừng. Sự phấn khích, màu sắc và sự mong chờ kết hợp lại tạo nên một trải nghiệm vừa hồi hộp vừa thỏa mãn. Pháo hoa kích hoạt hệ thống khen thưởng của não bộ, giải phóng dopamine và khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là do những lo ngại về môi trường, nhiều khu vực trên thế giới đã bắt đầu hạn chế việc sử dụng pháo hoa. Mặc dù pháo hoa có thể trở nên hiếm gặp hơn trong tương lai, nhưng tác động của chúng đối với tâm trí và cảm xúc của chúng ta vẫn không thể phủ nhận. Vì vậy, khi có cơ hội được chiêm ngưỡng chúng, hãy dành chút thời gian để tận hưởng vẻ đẹp và ghi nhớ trải nghiệm kỳ diệu mà chúng mang đến cho cuộc sống của chúng ta.
Chúng tôi hy vọng bạn đã thích bài viết tìm hiểu sâu về lý do tại sao chúng ta yêu thích pháo hoa. Lần tới khi bạn xem chúng thắp sáng bầu trời, bạn sẽ hiểu rõ hơn về khoa học đằng sau sự phấn khích đó. Bạn có kỷ niệm yêu thích nào từ một màn trình diễn pháo hoa không? Hãy chia sẻ với chúng tôi!