Bạn đã bao giờ xem một nghệ sĩ đi dây thăng bằng và tự hỏi: “Làm sao họ có thể đứng vững như vậy?”

Công việc của các tập đoàn bảo hiểm lớn nhất thế giới cũng tương tự như thế mỗi ngày — họ phải giữ thăng bằng giữa những rủi ro khổng lồ, đan xen chặt chẽ với nhau, đồng thời vẫn phải tiếp tục tiến về phía trước.

Tuy nhiên, khác với màn trình diễn xiếc dựa vào cảm giác và trực giác, các công ty bảo hiểm không hành động theo bản năng. Họ vận hành dựa trên một hệ thống chiến lược có tên là Quản trị rủi ro doanh nghiệp. Đây chính là “bộ máy hậu trường” giúp các nhà bảo hiểm chấp nhận rủi ro một cách có tính toán mà vẫn duy trì được sự ổn định. Vậy quản trị rủi ro doanh nghiệp thực chất là gì, và vì sao nó lại ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của bảo hiểm cũng như cách định giá? Hãy cùng vén màn để tìm hiểu.

Quản trị rủi ro doanh nghiệp: Không chỉ né tránh rủi ro mà là quản lý có chiến lược

Nếu coi quản lý rủi ro truyền thống như những công cụ rời rạc nằm ở từng phòng ban — bộ phận thẩm định có một cách tiếp cận, đầu tư có cách khác, vận hành lại theo hướng riêng — thì quản trị rủi ro doanh nghiệp là khung quản trị tổng thể, mang tính từ trên xuống, kết nối tất cả các mảnh ghép đó lại với nhau. Nhờ vậy, các nhà lãnh đạo có thể nhìn thấy bức tranh toàn cảnh thay vì chỉ từng phần riêng lẻ.

Ở cốt lõi, hệ thống này giúp doanh nghiệp bảo hiểm nhận diện, đánh giá và chuẩn bị trước cho hàng loạt rủi ro khác nhau — từ sự cố an ninh mạng, thiệt hại do biến đổi khí hậu, thay đổi trong quy định pháp lý cho đến sự dịch chuyển trong kỳ vọng của khách hàng. Mục tiêu không phải là tạo ra một doanh nghiệp “không rủi ro”. Mục tiêu là lựa chọn rủi ro một cách có chủ đích, hiểu rõ những đánh đổi đi kèm và luôn hoạt động trong giới hạn mức độ rủi ro đã được xác định rõ ràng.

Cách vận hành của quản trị rủi ro doanh nghiệp trong thực tế

Đối với một công ty bảo hiểm, quản trị rủi ro doanh nghiệp không phải là khái niệm trừu tượng mà được tích hợp trực tiếp vào hoạt động hằng ngày thông qua một chu trình liên tục.

1. Nhận diện rủi ro:

Doanh nghiệp tiến hành liệt kê toàn bộ các loại rủi ro có thể phát sinh. Điều này không chỉ dừng lại ở những rủi ro dễ thấy như tổn thất do bão lũ trong bảo hiểm hay nguy cơ vỡ nợ trái phiếu trong đầu tư. Nó còn bao gồm rủi ro vận hành, chẳng hạn sự cố hệ thống công nghệ thông tin; rủi ro chiến lược, như sự xuất hiện của đối thủ mới làm thay đổi thị trường; và rủi ro uy tín, ví dụ một khủng hoảng truyền thông trên mạng xã hội.

2. Đánh giá và định lượng:

Mỗi rủi ro được xem xét về khả năng xảy ra và mức độ tác động nếu xảy ra. Các công ty bảo hiểm sử dụng mô hình phân tích chuyên sâu, như mô hình thảm họa cho thiên tai, cùng với các kịch bản giả định để lượng hóa tác động tài chính tiềm ẩn.

3. Phản ứng:

Đây là giai đoạn hành động. Với từng rủi ro trọng yếu, doanh nghiệp sẽ quyết định một trong các hướng xử lý: tránh né bằng cách rút khỏi thị trường quá biến động; giảm thiểu thông qua việc tăng cường an ninh mạng hoặc cải thiện quy trình; chia sẻ bằng cách sử dụng tái bảo hiểm; hoặc chấp nhận rủi ro một cách có ý thức vì đó là phần cốt lõi của hoạt động kinh doanh.

4. Giám sát và báo cáo:

Quản trị rủi ro doanh nghiệp được vận hành như một bảng điều khiển sống. Rủi ro được theo dõi liên tục, và các báo cáo rõ ràng được gửi đến hội đồng quản trị, bảo đảm văn hóa quản lý rủi ro được lan tỏa từ cấp lãnh đạo cao nhất xuống toàn bộ tổ chức.

Lợi thế của quản trị rủi ro doanh nghiệp: Vì sao điều này quan trọng với bạn

Bạn có thể thắc mắc, một quy trình nội bộ của doanh nghiệp thì liên quan gì đến người mua bảo hiểm hay nhà đầu tư?

Khả năng thanh toán và sự ổn định:

Một hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp vững chắc chính là tuyến phòng thủ quan trọng nhất trước nguy cơ mất khả năng thanh toán. Nó bảo đảm công ty luôn duy trì đủ vốn để chi trả quyền lợi bảo hiểm, ngay cả trong những kịch bản xấu nhất, từ đó bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.

Đổi mới sản phẩm và định giá hợp lý:

Khi hiểu sâu về mối liên hệ giữa các loại rủi ro, doanh nghiệp có thể thiết kế những sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu đang nổi lên, chẳng hạn bảo hiểm an ninh mạng, đồng thời định giá các sản phẩm hiện có một cách chính xác và công bằng hơn.

Khả năng chống chịu chiến lược:

Một công ty bảo hiểm sở hữu hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp hiệu quả sẽ ứng phó tốt hơn với những biến cố hiếm gặp nhưng có tác động lớn, như đại dịch, so với những tổ chức hoạt động rời rạc và chỉ phản ứng khi sự cố đã xảy ra. Sự ổn định dài hạn này mang lại lợi ích cho tất cả những ai phụ thuộc vào họ. Một tác giả chuyên nghiên cứu về quản trị và rủi ro từng nhận định rằng rủi ro tuân thủ là loại rủi ro phổ biến và thường có ảnh hưởng lớn đến việc đạt được mục tiêu của tổ chức.

Tương lai của quản trị rủi ro doanh nghiệp: Trí tuệ nhân tạo, khí hậu và tính kết nối

Cách tiếp cận quản trị rủi ro doanh nghiệp đang không ngừng thay đổi. Những chương mới quan trọng nhất hiện nay được định hình bởi rủi ro khí hậu, với việc mô hình hóa tác động tài chính dài hạn từ cả rủi ro vật lý lẫn quá trình chuyển đổi; rủi ro an ninh mạng, khi các mối đe dọa mang tính hệ thống đối với hạ tầng số ngày càng gia tăng; và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cùng dữ liệu lớn, cho phép sử dụng phân tích dự đoán để phát hiện các mô hình rủi ro mới theo thời gian thực.

Kết luận

Đối với ngành bảo hiểm, quản trị rủi ro doanh nghiệp là một kỷ luật chiến lược giúp biến sự bất định thành một hệ thống ra quyết định có tổ chức. Nó giúp doanh nghiệp hiểu rõ mình đang đối mặt với những rủi ro nào, các rủi ro đó tương tác ra sao, những đánh đổi đang được chấp nhận và mức độ biến động nào là có thể hấp thụ một cách có trách nhiệm. Với những người còn lại, đây là một phần nền tảng giúp duy trì sự ổn định của bảo hiểm và hành vi định giá bền vững hơn trong một thế giới đầy những tình huống khó lường. Quản trị rủi ro doanh nghiệp không loại bỏ sự bất định, nhưng nó giúp các công ty bảo hiểm phản ứng bằng những lựa chọn rõ ràng hơn và những “lan can an toàn” vững chắc hơn.