Tôi từng thử trồng bạc hà trong một chiếc cốc cà phê. Cây sống được đúng 11 ngày. Tôi đã tưới quá nhiều nước. Bài học rút ra: cây trồng ăn được không cần không gian rộng—chúng cần được chăm sóc đúng cách, không phải diện tích lớn.
Và nếu bạn có một bậu cửa sổ, một góc kệ sách, hoặc thậm chí là một mép lò sưởi có đủ ánh sáng, bạn đã đi được nửa chặng đường để tự thu hoạch gia vị của mình.
Quên đi giấc mơ về một khu vườn lớn. Điều quan trọng nằm ở việc đặt vài chậu cây cạnh máy nướng bánh mì hoặc xếp chúng theo chiều dọc phía trên bồn rửa. Các loại thảo mộc như húng quế, húng tây, mùi tây và hẹ không đòi hỏi nhiều. Chỉ cần ánh nắng, không làm úng rễ, và chúng sẽ mang lại hương vị—đôi khi còn giúp cải thiện tâm trạng.
Bắt đầu đơn giản (không cần kinh nghiệm)
Bạn không cần thiết bị cầu kỳ. Chỉ cần ba thứ: một vật chứa có lỗ thoát nước, đất trồng chất lượng (không phải đất vườn), và hạt giống hoặc cây con từ vườn ươm địa phương. Không nên dùng các bộ trồng thảo mộc bán sẵn—chúng thường đắt và hiệu quả không cao. Thay vào đó, hãy dùng chậu khoảng 15 cm, cho đất vào nửa chậu, gieo 3–5 hạt, phủ nhẹ đất và phun sương. Như vậy là đủ.
1. Chọn những loại thảo mộc bạn thực sự sử dụng. Nếu bạn thích món mì Ý, hãy trồng húng quế. Thường xuyên ăn trứng, hãy chọn hẹ. Uống đồ uống vào cuối tuần, hãy trồng bạc hà (nhưng trồng riêng—loại này phát triển rất mạnh).
2. Kiểm tra ánh sáng: hầu hết thảo mộc cần 4–6 giờ nắng trực tiếp. Cửa sổ hướng nam là lý tưởng. Nếu ánh sáng yếu, có thể trồng mùi tây hoặc tía tô đất.
3. Tưới nước khi lớp đất trên cùng khô khoảng 2–3 cm. Dùng tay kiểm tra. Nếu đất còn ẩm, chưa cần tưới. Tưới quá nhiều là nguyên nhân khiến cây chết phổ biến hơn cả việc bỏ quên.
Không gian nhỏ? Trồng theo chiều dọc hoặc xếp chồng
Không có diện tích sàn cũng không sao. Có thể treo chậu gần cửa sổ bằng móc treo. Dùng túi treo tường, mỗi ngăn đặt một chậu nhỏ. Hoặc xếp chậu đất nung thành dạng nhiều tầng. Có người đã trồng oregano, xô thơm và húng tây trong chậu ba tầng gắn ngay phía trên vòi bếp và thu hoạch trong lúc rửa bát.
Mẹo nhỏ: dán nhãn cho từng chậu bằng băng keo giấy và bút lông. Sau khoảng hai tuần, bạn sẽ khó phân biệt các loại cây.
Cắt, không bứt
Thu hoạch không phải là cắt bỏ ngẫu nhiên. Không nên bứt lá. Hãy dùng kéo, cắt thân cây ngay phía trên mắt lá (nơi hai lá mọc ra từ thân). Cách này kích thích cây phát triển nhánh mới.
Lần thu hoạch đầu tiên nên đợi đến khi cây cao khoảng 15–20 cm. Cắt phần trên cùng khoảng một phần ba chiều cao. Cây sẽ tiếp tục phát triển.
Vì sao căn bếp nên có thảo mộc tươi
Thảo mộc tươi có hương vị đậm hơn. Ngoài ra, mùi hương của hương thảo khi nấu ăn có thể giúp giảm cortisol, là hormone liên quan đến căng thẳng. Một số người cho rằng nhai lá húng quế giúp hơi thở dễ chịu hơn kẹo cao su. Việc cắt hẹ cho món trứng và biết rằng bạn tự trồng chúng trong nhà mang lại cảm giác hài lòng.
Hương vị rõ hơn, không bao bì nhựa, cảm giác dễ chịu tức thì—tất cả từ một chậu cây nhỏ.
Khắc phục sự cố thường gặp
Cây có thể gặp vấn đề. Cách xử lý:
• Lá vàng: tưới quá nhiều nước. Để đất khô hơn, có thể ngưng tưới một tuần.
• Thân vươn dài: thiếu ánh sáng. Đặt cây gần cửa sổ hơn hoặc dùng đèn trồng cây.
• Không phát triển: có thể do hạt cũ hoặc nhiệt độ thấp. Hầu hết thảo mộc thích nhiệt độ trên 16°C.
• Côn trùng nhỏ: pha loãng nước rửa chén (1 thìa cà phê cho mỗi cốc nước) và xịt nhẹ.
Biến việc chăm cây thành thói quen
Không nên trồng rồi bỏ quên. Hãy gắn việc chăm sóc cây với sinh hoạt hằng ngày: tưới khi pha cà phê buổi sáng, cắt tỉa khi nấu ăn, xoay chậu khi lau bếp. Thảo mộc phát triển tốt nhờ sự chăm sóc đều đặn, không cần làm vườn quy mô lớn.
Nên đặt một chiếc kéo nhỏ gần kệ trồng cây để tiện thu hoạch.
Trồng nhiều hơn gia vị
Khi đã quen, bạn có thể thử các loại khác như bạc hà sô-cô-la, húng quế tím hoặc hoa sen cạn (có thể ăn cả hoa). Rau mầm như đậu Hà Lan hoặc hướng dương cũng phù hợp, trồng trong khay nông và thu hoạch sau khoảng 10 ngày.
Điều quan trọng không chỉ là cây
Bạn không chỉ trồng gia vị. Bạn đang tạo ra những khoảng dừng nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Việc chạm vào đất, ngửi mùi cây xanh và quan sát cây phát triển giúp bạn kết nối với không gian sống của mình. Lá húng quế bạn dùng cho món ăn không đến từ bao bì nhựa vận chuyển xa, mà từ chính nơi bạn sống.
Hãy bắt đầu với một chậu, có thể là hai. Đặt ở nơi dễ nhìn thấy. Không cần hoàn hảo. Có thể cây sẽ héo, rồi bạn trồng lại. Mục tiêu không phải là thu hoạch nhiều, mà là có một thứ sống trong không gian của bạn, cần rất ít và mang lại hương vị, sự ổn định và cảm giác quan sát sự phát triển mỗi ngày.
Bạn sẽ dùng loại thảo mộc nào cho bữa ăn tiếp theo?
