Bạn có lẽ đã từng gặp tình huống này: bắt gặp một khoảnh khắc rất đẹp, giơ máy ảnh hoặc điện thoại lên chụp ngay—nhưng khi xem lại, bức ảnh lại trông nhạt và thiếu sức sống.
Cảm xúc lúc đó thì đúng, nhưng hình ảnh thì không. Khoảng cách này thường không nằm ở thiết bị, mà ở những thói quen rất nhỏ khi chụp.
Chỉ cần một vài mẹo nhiếp ảnh đơn giản, bạn đã có thể thay đổi cảm giác của bức ảnh một cách âm thầm, không áp lực và cũng không làm mọi thứ trở nên phức tạp hơn.
Chậm Lại Một Nhịp Trước Khi Bấm Máy
Rất nhiều bức ảnh hỏng là vì chúng ta quá vội vàng. Trước khi chụp, hãy dừng lại trong hai giây. Khoảnh khắc ngắn ngủi này giúp bạn ổn định tay, điều chỉnh hơi thở và nhận ra những chi tiết thừa đang lọt vào khung hình.
Hãy dành một chút thời gian quan sát hậu cảnh, vì một phông nền gọn gàng thường quan trọng không kém—thậm chí còn quan trọng hơn—chủ thể chính.
Bạn có thể tạo cho mình một thói quen đơn giản: đừng chụp ngay khi vừa giơ máy lên. Hãy thầm đếm “một, hai”, quét nhanh toàn bộ khung hình rồi mới bấm. Chỉ riêng điều này đã giúp ảnh trở nên gọn gàng hơn, điểm nhấn rõ ràng hơn và cảm giác chụp có chủ đích hơn. Khi bạn chậm lại, việc chụp ảnh không còn là phản xạ, mà là một lựa chọn có ý thức.
Di Chuyển Bằng Đôi Chân, Không Chỉ Bằng Máy
Nhiều người có thói quen đứng yên một chỗ và chỉ điều chỉnh thu phóng. Điều đó vô tình giới hạn góc nhìn. Chỉ cần bước sang trái hoặc phải một chút, bạn có thể loại bỏ chi tiết gây nhiễu hoặc sắp xếp các mảng hình hài hòa hơn.
Thay đổi độ cao cũng mang lại cảm xúc khác biệt: góc thấp khiến chủ thể trông mạnh mẽ và nổi bật, trong khi góc cao lại tạo cảm giác nhẹ nhàng, yên tĩnh hơn.
Một bài tập đơn giản là chụp cùng một chủ thể ở ba vị trí: đứng thẳng, hạ thấp người và bước lệch sang một bên. Khi so sánh, bạn sẽ thấy mỗi góc mang một câu chuyện khác nhau. Việc di chuyển giúp bạn kiểm soát cách câu chuyện ấy được kể.
Quan Tâm Hướng Ánh Sáng, Không Chỉ Độ Sáng
Ảnh đẹp không phụ thuộc vào ánh sáng mạnh hay yếu, mà phụ thuộc vào ánh sáng đến từ đâu. Ánh sáng chiếu ngang từ một bên giúp lộ rõ khối, kết cấu và chiều sâu của chủ thể.
Ngược lại, ánh sáng ngược khi bạn chụp về phía nguồn sáng có thể tạo nên bầu không khí mờ ảo và giàu cảm xúc.
Trước khi chụp, hãy xoay đầu chậm rãi để quan sát bóng đổ. Đặt chủ thể sao cho ánh sáng đến từ một phía thay vì chiếu thẳng trực diện. Cách này tạo ra chiều sâu rõ ràng hơn, bề mặt sống động hơn và độ tương phản tự nhiên hơn. Hướng ánh sáng âm thầm quyết định toàn bộ cảm xúc của bức ảnh.
Tối Giản Khung Hình Một Cách Quyết Liệt
Quá nhiều chi tiết sẽ làm thông điệp của bức ảnh bị loãng. Mỗi bức ảnh chỉ nên có một ý chính. Hãy tự hỏi: điều quan trọng nhất bạn muốn người xem nhìn thấy là gì? Mọi thứ còn lại đều có thể lược bỏ.
Chỉ cần tiến lại gần hơn hoặc điều chỉnh khung một chút, bạn đã có thể loại bỏ những yếu tố thừa.
Một nguyên tắc hữu ích là: nếu một chi tiết không hỗ trợ cho chủ thể chính, hãy loại nó ra khỏi khung. Tiến gần thay vì chụp rộng. Sự tối giản giúp bức ảnh dễ đọc và dễ cảm hơn.
Dùng Đường Nét Để Dẫn Ánh Nhìn
Những đường nét tự nhiên hoặc nhân tạo giúp người xem biết nên nhìn vào đâu. Đường đi, con đường, mép tường hay cạnh công trình đều có khả năng dẫn mắt rất tốt.
Các đường chéo tạo cảm giác chuyển động và năng lượng mà không làm ảnh trở nên rối.
Khi bố cục, hãy để các đường nét bắt đầu từ góc khung hình thay vì chính giữa, rồi dẫn ánh nhìn vào bên trong một cách nhẹ nhàng. Điều này tạo dòng chảy mượt mà, hướng nhìn rõ ràng và cảm giác chiều sâu mạnh mẽ hơn. Đường nét hiệu quả nhất là khi chúng trông tự nhiên, không gượng ép.
Chú Ý Đến Các Cạnh Khung Hình
Nhiều bức ảnh tốt bị phá hỏng chỉ vì phần rìa thiếu kiểm soát. Những mảng sáng bất thường hoặc vật thể bị cắt cụt ở mép ảnh dễ dàng kéo sự chú ý ra khỏi chủ thể.
Chỉ cần kiểm tra nhanh bốn cạnh khung hình trước khi bấm máy, bạn đã có thể cứu được một bức ảnh tưởng chừng hoàn hảo. Nếu có chi tiết nào khiến mắt bạn bị phân tán, hãy dịch chuyển vị trí một chút. Sai sót thường ẩn ở những nơi ít ai để ý nhất—chính là các cạnh.
Chụp Nhiều Hơn Một Tấm
Tấm ảnh đầu tiên hiếm khi là tấm tốt nhất. Những thay đổi rất nhỏ về biểu cảm, ánh sáng hay tư thế có thể tạo ra khác biệt lớn.
Việc chụp nhiều khung liên tiếp cũng giúp bạn tự tin hơn vì luôn có lựa chọn.
Sau khi chụp một tấm, hãy chụp thêm hai tấm nữa mà không đổi vị trí. Rất thường xuyên, bức ảnh thứ ba lại trông tự nhiên và thoải mái nhất. Lặp lại không làm bạn tốn thêm công sức, nhưng cải thiện kết quả rõ rệt.
Xem Lại Ảnh Với Mục Đích Học Hỏi, Không Phán Xét
Việc xem lại ảnh nên giúp bạn tiến bộ, chứ không khiến bạn nản lòng. Hãy đặt những câu hỏi cụ thể: điều gì hiệu quả, điều gì chưa ổn, và vì sao.
Quan sát các lỗi lặp lại sẽ cho bạn biết mình cần luyện tập điều gì tiếp theo.
Một cách xem lại hữu ích là: mỗi lần chụp, chọn một bức bạn thích và một bức bạn không thích, rồi viết một câu ngắn cho mỗi bức. Thói quen này giúp bạn nâng cao nhận thức, cải thiện nhanh hơn và có định hướng rõ ràng.
Nhiếp ảnh không tiến bộ nhờ những thay đổi lớn lao. Nó tiến bộ nhờ những điều rất nhỏ và lặng lẽ. Khi bạn chậm lại, biết tối giản, chú ý đến ánh sáng và không gian, những bức ảnh của bạn sẽ trở nên có chủ đích hơn. Những mẹo này không đòi hỏi năng khiếu đặc biệt hay thiết bị đắt tiền—chỉ cần bạn đặt thêm một chút quan tâm vào những khoảnh khắc vốn đã rất đáng giá.
