Mỗi đứa trẻ lớn lên trong một thế giới đầy sự đa dạng. Chúng gặp gỡ những người có xuất thân, ngôn ngữ, khả năng và quan điểm khác nhau. Cách chúng phản ứng với những khác biệt đó thường phụ thuộc vào những bài học mà chúng học được ở nhà.
Dạy trẻ tôn trọng sự đa dạng và hòa nhập không chỉ là một ý tưởng hay mà còn là một cách hiệu quả để nuôi dạy những đứa trẻ có thể phát triển mạnh mẽ trong cộng đồng toàn cầu. Với sự kiên nhẫn và cởi mở, bạn có thể hướng dẫn con mình trân trọng sự độc đáo, tôn trọng người khác và xây dựng những tình bạn bền chặt, bao dung hơn.
Xây dựng sự tôn trọng đa dạng trong gia đình
Hành trình hướng tới sự hòa nhập bắt đầu từ trong gia đình. Bằng cách hình thành những thói quen và cuộc trò chuyện hàng ngày, bạn giúp con mình nhìn nhận sự khác biệt như một điều đáng trân trọng chứ không phải là điều đáng sợ.
Làm gương về hành vi hòa nhập
Trẻ em học hỏi nhiều hơn từ những gì bạn làm hơn là những gì bạn nói. Hãy đối xử với người khác bằng lòng tốt và sự công bằng, cho dù đó là hàng xóm, giáo viên hay người bạn gặp trong cuộc sống hàng ngày. Khi con bạn thấy bạn chào hỏi mọi người một cách nồng nhiệt và thể hiện sự tò mò thay vì phán xét, chúng sẽ tự nhiên noi theo tấm gương của bạn.
Cho trẻ tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau
Mang sự đa dạng vào nhà bạn thông qua sách, âm nhạc, ẩm thực và những câu chuyện. Chia sẻ những câu chuyện từ các vùng khác nhau trên thế giới, hoặc thử cùng nhau nấu những món ăn đơn giản từ một nền văn hóa khác. Những trải nghiệm nhỏ này xây dựng sự quen thuộc và phá vỡ ý niệm về “chúng ta” đối với “họ”. Nó cho trẻ thấy rằng thế giới rộng lớn, thú vị và được kết nối.
Khuyến khích những câu hỏi mở
Trẻ em vốn dĩ tò mò, và đôi khi những câu hỏi của chúng về sự khác biệt có thể khiến chúng cảm thấy khó xử. Thay vì dập tắt sự tò mò của trẻ, hãy chào đón chúng. Trả lời một cách trung thực bằng ngôn ngữ mà trẻ có thể hiểu. Bằng cách coi câu hỏi như những cơ hội, bạn tạo ra một không gian an toàn cho việc học hỏi và sự thấu cảm.
Tôn vinh sự độc đáo trong gia đình
Sự đa dạng không chỉ tồn tại bên ngoài gia đình mà còn cả trong chính gia đình bạn. Hãy thừa nhận những điểm mạnh, sở thích và tính cách khác nhau trong gia đình. Việc nhấn mạnh những khác biệt này như những điểm tích cực sẽ dạy trẻ rằng sự cá tính là điều cần được trân trọng ở mọi nơi.
Hướng dẫn trẻ em hòa nhập trong cuộc sống hàng ngày
Ngoài phạm vi gia đình, trẻ em cần những công cụ thiết thực để mang sự tôn trọng vào lớp học, sân chơi và cộng đồng tương lai. Dưới đây là cách bạn có thể hướng dẫn chúng hướng tới sự hòa nhập tích cực.
Khuyến khích sự đồng cảm trong tình bạn
Hãy nói chuyện với con bạn về việc đặt mình vào vị trí của người khác. Hỏi xem chúng sẽ cảm thấy thế nào nếu bị bỏ rơi hoặc bị đối xử bất công. Bài tập đơn giản này giúp chúng hiểu tại sao lòng tốt lại quan trọng và thúc đẩy chúng hòa nhập người khác vào các trò chơi, cuộc trò chuyện và hoạt động nhóm.
Cùng nhau thách thức định kiến
Trẻ em tiếp thu các định kiến từ phương tiện truyền thông, trường học hoặc bạn bè. Nếu bạn nhận thấy một nhận xét hoặc giả định thiên vị, hãy dừng lại và thảo luận về nó. Hãy hỏi những câu hỏi nhẹ nhàng như, “Con có nghĩ điều đó luôn đúng không?” Điều này giúp con bạn học cách đặt câu hỏi về những ý tưởng không công bằng và hình thành tư duy hòa nhập của riêng mình.
Dạy trẻ về sức mạnh của ngôn từ
Hãy nhắc nhở con bạn rằng ngôn từ có thể xây dựng hoặc làm tổn thương một người. Khuyến khích trẻ sử dụng ngôn ngữ thể hiện sự tôn trọng, dù là khi nói về văn hóa, khả năng hay ngoại hình của người khác. Đóng vai các tình huống mà lời nói tử tế có thể tạo ra sự khác biệt lớn, để trẻ cảm thấy sẵn sàng đối mặt với những tình huống thực tế.
Hỗ trợ các hành động hòa nhập
Khi con bạn có những bước tiến để hòa nhập người khác—mời một bạn mới cùng lớp tham gia trò chơi hoặc bảo vệ bạn mình—hãy ghi nhận điều đó. Hãy ăn mừng những lựa chọn này như những chiến thắng có ý nghĩa. Sự củng cố tích cực khuyến khích trẻ tiếp tục thực hành hòa nhập như một thói quen hàng ngày.
Theo tiến sĩ Laura Bennett, nhà tâm lý học trẻ em và chuyên gia về hành vi phát triển, việc giúp trẻ hiểu về sự đa dạng và hòa nhập là chìa khóa cho sự phát triển xã hội và cảm xúc của chúng. Trẻ em học được sự đồng cảm và công bằng đầu tiên ở nhà bằng cách quan sát cách người chăm sóc tương tác với người khác. Bằng cách thể hiện hành vi hòa nhập, nói chuyện cởi mở về sự khác biệt và giới thiệu cho trẻ em các nền văn hóa và quan điểm khác nhau, cha mẹ có thể nuôi dưỡng sự tôn trọng, tính tò mò và sự cởi mở thay vì nỗi sợ hãi hoặc định kiến.
Dạy trẻ tôn trọng sự đa dạng và hòa nhập là nuôi dạy những đứa trẻ biết trân trọng giá trị của mỗi người. Bằng cách làm gương về lòng tốt, cho trẻ tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau và hướng dẫn chúng trong các tình huống thực tế, bạn sẽ chuẩn bị cho chúng đối xử với người khác bằng sự thấu cảm và công bằng. Mục tiêu rất rõ ràng: trao quyền cho trẻ em để tạo ra những cộng đồng nơi sự khác biệt được tôn vinh chứ không phải bị sợ hãi. Với sự hướng dẫn của bạn, chúng có thể trưởng thành và góp phần làm cho thế giới trở nên thân thiện hơn với tất cả mọi người.
