Lũ lụt là một trong những thảm họa thiên nhiên tàn phá nhất, thường xảy ra mà không có hoặc chỉ có rất ít cảnh báo.
Dù do mưa lớn, bão hoặc tuyết tan nhanh gây ra, lũ lụt có thể tàn phá các cộng đồng, làm hư hại cơ sở hạ tầng và đe dọa tính mạng con người.
Khi lũ lụt xảy ra, khả năng phản ứng nhanh chóng và hiệu quả của bạn có thể tạo nên sự khác biệt. Dưới đây là những lời khuyên cụ thể, thiết thực về cách giữ an toàn và tránh nguy hiểm trong thời gian lũ lụt!
Một trong những bước quan trọng nhất trong công tác chuẩn bị ứng phó lũ lụt là hiểu rõ rủi ro lũ lụt trong khu vực địa phương của bạn. Các vùng khác nhau dễ bị các loại lũ lụt khác nhau, chẳng hạn như lũ sông, lũ quét hoặc lũ lụt ven biển. Ví dụ, nếu bạn sống gần sông, bạn nên biết về bản đồ vùng ngập lũ, trong đó thể hiện các khu vực có nguy cơ bị ngập.
Những bản đồ này có thể giúp bạn xác định nguy cơ thiệt hại do lũ lụt trong những trận mưa lớn hoặc tuyết tan. Các trang web của chính quyền địa phương và các dịch vụ thời tiết thường cung cấp thông tin cập nhật về nguy cơ lũ lụt và là nguồn tài nguyên vô giá khi chuẩn bị cho một sự kiện lũ lụt. Ở những khu vực có nguy cơ cao, hãy cân nhắc lắp đặt các rào chắn chống lũ xung quanh nhà bạn hoặc thậm chí di chuyển các vật dụng có giá trị lên tầng cao hơn trước khi bão đến.
Các cảnh báo lũ lụt có thể cứu sống nhiều người bằng cách cung cấp thông tin quan trọng về mực nước dâng cao và lệnh sơ tán. Để luôn được cập nhật thông tin, hãy đăng ký các hệ thống cảnh báo khẩn cấp cung cấp thông tin cập nhật theo thời gian thực, chẳng hạn như các cảnh báo của Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) tại Hoa Kỳ. Nhiều điện thoại thông minh cũng tích hợp hệ thống cảnh báo khẩn cấp, gửi thông báo trong các trường hợp khẩn cấp về thời tiết.
Ngoài việc sử dụng cảnh báo qua điện thoại, hãy cân nhắc đầu tư vào một chiếc radio chạy bằng pin hoặc quay tay để bạn có thể cập nhật thông tin trong trường hợp mất điện. Thường xuyên kiểm tra dự báo thời tiết để biết thông tin mới nhất về các cơn bão tiềm tàng, mưa lớn hoặc mực nước dâng cao trong khu vực của bạn.
Nếu bạn đang ở trong vùng bị ngập lụt, việc di tản đến vùng đất cao hơn là bước quan trọng nhất bạn có thể thực hiện khi nước lũ bắt đầu dâng cao. Tại các khu vực dễ bị ngập lụt, chính quyền địa phương thường chỉ định các tuyến đường sơ tán dẫn đến các khu vực an toàn. Điều quan trọng là bạn cần làm quen với các tuyến đường này trước và đảm bảo tất cả các thành viên trong gia đình biết phải đi đâu.
Ngay khi có nguy cơ lũ lụt, hãy tránh đi bộ, lái xe hoặc đạp xe qua vùng nước lũ. Chỉ cần mực nước chảy xiết cao khoảng 15 cm cũng có thể làm ngã người lớn, trong khi mực nước chảy nhanh cao khoảng 60 cm có thể cuốn trôi hầu hết các phương tiện giao thông.
Một bộ dụng cụ khẩn cấp đầy đủ có thể cứu sống bạn trong trường hợp lũ lụt. Hãy đảm bảo bộ dụng cụ của bạn bao gồm tất cả những vật dụng thiết yếu mà bạn có thể cần trong trường hợp phải sơ tán hoặc bị cô lập kéo dài do lũ lụt. Bao gồm đủ nước (một gallon mỗi người mỗi ngày trong ít nhất ba ngày) và thực phẩm không dễ hỏng như đồ hộp, thanh ngũ cốc và các bữa ăn chế biến sẵn.
Khi chính quyền địa phương ban hành lệnh sơ tán, điều quan trọng là phải hành động nhanh chóng. Trì hoãn sơ tán sẽ khiến bạn có nguy cơ bị mắc kẹt khi nước lũ dâng cao hoặc đường sá trở nên không thể đi lại được. Nếu bạn đang ở trong khu vực dễ bị ngập lụt, hãy lập kế hoạch sơ tán cho gia đình và biết bạn sẽ đi đâu nếu cần thiết.
Tốt nhất là nên sơ tán trước khi nước dâng lên đến mức nguy hiểm – điều này sẽ giúp bạn tránh được tắc đường và những tình huống nguy hiểm. Trong một số trường hợp, nước lũ có thể dâng lên nhanh hơn dự kiến, vì vậy việc chờ đợi nước lũ ập đến có thể khiến bạn gặp nguy hiểm ngay lập tức. Luôn chuẩn bị sẵn một túi đồ khẩn cấp và đảm bảo mọi người đều biết cách nhanh nhất để rời khỏi khu vực.
Lái xe trên những con đường ngập nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong các trận lũ lụt. Mực nước có thể dâng cao nhanh chóng trên đường, khiến việc ước lượng độ sâu của lũ trở nên khó khăn. Một chiếc xe có thể bị cuốn trôi chỉ với mực nước chảy xiết từ 20 đến 60 cm. Nếu bạn đang ở trên đường trong một trận lũ lụt, đừng cố gắng băng qua những khu vực ngập nước. Hãy quay đầu và tìm nơi cao hơn. Tránh lái xe qua vùng nước đọng, vì nó có thể khiến động cơ chết máy.
Sau lũ lụt, các mối nguy hiểm về điện là mối đe dọa đáng kể đến sự an toàn của bạn. Nước có thể làm hỏng hệ thống điện, gây cháy hoặc điện giật. Tuyệt đối không chạm vào các thiết bị điện hoặc ổ cắm điện nếu bạn đang đứng trong nước, và không cố gắng sửa chữa dây điện bị hư hỏng. Nếu an toàn, hãy tắt nguồn điện chính của nhà bạn trước khi nước lũ dâng cao.
Trong suốt sự kiện lũ lụt, hãy tiếp tục theo dõi các bản cập nhật từ chính quyền địa phương và cơ quan khí tượng. Tình hình lũ lụt có thể thay đổi nhanh chóng, vì vậy điều quan trọng là phải luôn cảnh giác với các lệnh sơ tán khẩn cấp hoặc sự thay đổi mực nước. Nếu bạn đang ở trong nơi trú ẩn hoặc trên vùng đất cao hơn, hãy làm theo hướng dẫn của cơ quan quản lý khẩn cấp địa phương.
Sau khi nước lũ rút, điều quan trọng là phải đánh giá cẩn thận môi trường xung quanh. Các mảnh vỡ do lũ lụt có thể sắc nhọn, và ô nhiễm nước có thể dẫn đến nhiễm trùng. Hãy mang ủng và găng tay khi dọn dẹp, và tránh lội qua nước nếu có thể. Kiểm tra thiệt hại về cấu trúc, vì nước lũ có thể làm suy yếu các tòa nhà và khiến chúng không an toàn để vào.
Sau một trận lũ lụt, hãy tận dụng cơ hội để chuẩn bị cho những sự kiện trong tương lai. Hãy xem xét việc gia cố nhà cửa bằng các vật liệu chống lũ, chẳng hạn như tường chống thấm nước, hệ thống HVAC nâng cao và máy bơm hút nước. Thiết kế cảnh quan sân vườn sao cho nước chảy ra xa khỏi móng nhà. Gia cố cửa ra vào và cửa sổ bằng các rào chắn chống lũ, và luôn chuẩn bị sẵn bộ dụng cụ khẩn cấp khi lũ lụt.
Lũ lụt rất khó lường, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, các công cụ phù hợp và tư duy chủ động, bạn có thể giảm thiểu những nguy hiểm mà chúng gây ra. Luôn cập nhật thông tin, di chuyển đến vùng đất cao hơn và tuân thủ các quy tắc an toàn thiết yếu, bạn có thể bảo vệ bản thân và những người thân yêu. Nước lũ có thể ập đến bất ngờ, nhưng khả năng phản ứng thông minh và nhanh chóng của bạn có thể tạo nên sự khác biệt lớn đối với sự an toàn của bạn!