Câu hỏi nhanh: Con số quan trọng nhất dùng để đánh giá toàn bộ nền kinh tế của một quốc gia là gì? Nếu bạn hét lên, “Thị trường chứng khoán!”, hãy hình dung một nhà máy khổng lồ đang hoạt động nhộn nhịp, một con đường cao tốc tấp nập, một bệnh viện mới đang được xây dựng và tiền lương của một giáo viên.

Thị trường chứng khoán giống như một cuộc thi về mức độ nổi tiếng của các công ty hơn. Thước đo thực sự cho toàn bộ hoạt động kinh tế chính là GDP. Vậy, con số kỳ diệu và quan trọng này là gì? Hãy cùng phân tích nó bằng ngôn ngữ dễ hiểu hơn.

GDP đo lường chính xác những gì?

GDP, hay Tổng sản phẩm quốc nội, là tổng giá trị bằng đô la của tất cả hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trong phạm vi biên giới của một quốc gia trong một khoảng thời gian cụ thể (thường là một năm hoặc một quý). Có thể coi đó như tổng sản lượng hàng năm của nền kinh tế.

Điểm mấu chốt là "hàng hóa và dịch vụ cuối cùng". Chúng ta không tính từng chi tiết nhỏ trong suốt quá trình – như vậy sẽ dẫn đến tính trùng lặp. Ví dụ, chúng ta không tính giá trị của thép, kính, lốp xe và chiếc xe hoàn chỉnh. Có ba cách chính mà một quốc gia có thể tạo ra giá trị này:

1. Những gì chúng ta tạo ra (Sản lượng): Giá trị của tất cả các sản phẩm được sản xuất.

2. Những gì chúng ta kiếm được (Thu nhập): Tất cả thu nhập được tạo ra (tiền lương, lợi nhuận kinh doanh, thuế).

3. Những gì chúng ta chi tiêu (Chi tiêu): Tất cả số tiền được chi tiêu bởi người tiêu dùng, doanh nghiệp, chính phủ và người mua nước ngoài.

Về lý thuyết, cả ba phương pháp cộng lại sẽ cho ra cùng một tổng số. Nó giống như việc đo một bể nước bằng thể tích, trọng lượng hoặc lượng nước nó đổ đầy xô - đó vẫn là cùng một lượng nước.

Những điều tốt, điều xấu và điều chưa hoàn thiện

GDP là một công cụ tuyệt vời và mạnh mẽ. Nó cung cấp cho chúng ta một con số duy nhất, được chuẩn hóa để so sánh hiệu quả kinh tế của các quốc gia khác nhau hoặc theo dõi sự tăng trưởng của một quốc gia theo thời gian. Khi GDP tăng đều đặn, điều đó thường có nghĩa là các doanh nghiệp đang sản xuất, người dân đang làm việc và chi tiêu, và nền kinh tế đang mở rộng. Đây là thước đo chính mà các nhà kinh tế và các nhà hoạch định chính sách sử dụng để phát hiện suy thoái kinh tế (hai quý liên tiếp GDP giảm) và hướng dẫn các quyết định về lãi suất và chi tiêu của chính phủ.

Tuy nhiên, GDP không phải là thước đo phúc lợi của chúng ta. Như Simon Kuznets, người đã giúp phát triển khái niệm này, đã từng cảnh báo nổi tiếng: "Khó có thể suy ra phúc lợi của một quốc gia từ việc đo lường thu nhập quốc dân."

Tại sao? Bởi vì GDP tính toán mọi thứ, nhưng nó không phân biệt giữa hoạt động tốt và xấu, và nó bỏ sót những gì không được giao dịch bằng tiền.

- Nó tính toán chi phí dọn dẹp sự cố tràn dầu, nhưng không tính đến giá trị của một đại dương sạch.

- Nó tính toán giá của một chiếc xe hơi mới nhưng không tính đến lợi ích của một làn đường dành cho xe đạp an toàn.

- Nó coi trọng dịch vụ trông trẻ có trả phí nhưng không coi trọng công sức to lớn, không được trả công của cha mẹ ở nhà.

Tại sao bạn nên quan tâm?

Ngay cả với những thiếu sót của nó, GDP vẫn quan trọng đối với bạn. Đó là con số trên bảng điều khiển ảnh hưởng đến những quyết định lớn tác động đến cuộc sống hàng ngày của bạn:

Công việc của bạn: GDP mạnh mẽ và tăng trưởng thường đồng nghĩa với việc nhiều công ty tuyển dụng hơn. GDP trì trệ hoặc giảm thường dẫn đến việc đóng băng tuyển dụng và sa thải.

Đầu tư của bạn: Tăng trưởng thị trường dài hạn gắn liền với tăng trưởng kinh tế (GDP) dài hạn. Nó tạo nên nền tảng cho danh mục đầu tư của bạn.

Chính sách của chính phủ: Chính phủ có cắt giảm thuế hay tăng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng không? Ngân hàng trung ương có nên tăng lãi suất không? Dữ liệu mà họ sử dụng cho những quyết định này là GDP và tốc độ tăng trưởng của nó.

Kết luận: Một công cụ mạnh mẽ nhưng không hoàn hảo

GDP là thước đo tốc độ kinh tế tốt nhất thế giới, nhưng nó không phải là thước đo hạnh phúc. Nó cho chúng ta biết động cơ kinh tế đang vận hành nhanh như thế nào, nhưng không cho biết liệu chúng ta có đang đi đúng hướng hay không, liệu hành trình có suôn sẻ hay không, hoặc liệu động cơ đó có đang làm Trái đất quá nóng hay không.

Đối với những người am hiểu, bài học rút ra là: Hãy chú ý đến xu hướng tăng trưởng GDP, nhưng luôn luôn nhìn sâu hơn. Hãy tự hỏi: Đây là loại tăng trưởng nào? Nó có bao trùm không? Nó có bền vững không? Hiểu được cả sức mạnh và giới hạn của con số nổi tiếng này là bước đầu tiên để bạn nhìn thấy câu chuyện thực sự đằng sau những tiêu đề báo chí.