Lòng biết ơn và sự hào phóng không chỉ là phép lịch sự mà còn là lối sống. Trong một thế giới mà sự thỏa mãn tức thời thường lấn át lòng biết ơn, việc dạy trẻ em biết ơn và cho đi có thể giống như một cuộc nổi loạn thầm lặng. Tuy nhiên, những phẩm chất này định hình nên một số khía cạnh quan trọng nhất của tính cách: sự đồng cảm, khả năng phục hồi và niềm vui.
Khi trẻ em học cách nhận ra những điều tốt đẹp xung quanh mình và chia sẻ những gì chúng có – thời gian, lòng tốt, hay thậm chí là đồ chơi – chúng sẽ xây dựng được sức mạnh tinh thần bền vững suốt đời. Lòng biết ơn dạy chúng tìm thấy sự mãn nguyện; sự hào phóng dạy chúng tạo ra hạnh phúc. Và cả hai cùng nhau nuôi dưỡng cảm giác thuộc về và mục đích sống mà không một món đồ công nghệ hay phần thưởng nào có thể thay thế được.
Nuôi dưỡng lòng biết ơn trong cuộc sống thường nhật
Lòng biết ơn phát triển thông qua sự nhận thức. Đó không phải là điều bạn có thể ép buộc—nó sẽ nở rộ khi trẻ em học cách nhận thấy những niềm vui nhỏ bé trong cuộc sống của mình.
Biến lòng biết ơn thành thói quen hàng ngày
Bạn không cần một buổi lễ lớn để dạy lòng biết ơn. Hãy thử thêm những khoảnh khắc suy ngẫm đơn giản trong suốt cả ngày. Trong bữa tối, hãy yêu cầu mọi người chia sẻ một điều mà họ trân trọng. Đó có thể là một khoảnh khắc vui vẻ ở trường hoặc một việc lớn như hoàn thành một dự án khó khăn. Khi bạn thực hành điều này hàng ngày, trẻ em bắt đầu chú ý đến những trải nghiệm tích cực thay vì coi chúng là điều hiển nhiên. Chúng học được rằng lòng biết ơn không chỉ là nói “cảm ơn”—mà là nhận thấy những điều tốt đẹp và bày tỏ chúng.
Hãy tự mình làm gương về lòng biết ơn
Trẻ em học hỏi nhiều nhất từ những gì chúng thấy, chứ không phải những gì chúng được nghe. Hãy để chúng nghe bạn cảm ơn người giao hàng, người thu ngân, hoặc thậm chí là cảm ơn nhau ở nhà. Hãy nói những điều như, “Mẹ/Bố rất vui vì chúng ta đã có một bữa tối ấm cúng bên nhau,” hoặc “Mẹ/Bố thực sự trân trọng cách con đã giúp đỡ em mình lúc nãy.” Những lời nói nhỏ nhẹ này tạo ra một môi trường mà ở đó lòng biết ơn trở nên tự nhiên. Theo thời gian, trẻ em bắt đầu bắt chước hành vi tương tự. Lòng biết ơn không chỉ là điều chúng làm mà còn là điều chúng cảm nhận.
Biến những thất vọng thành bài học
Cuộc sống không phải lúc nào cũng suôn sẻ, và đó là lúc lòng biết ơn trở nên quý giá nhất. Khi kế hoạch thất bại hoặc đồ chơi bị hỏng, hãy nhẹ nhàng hướng dẫn con bạn nhìn vào những gì còn lại thay vì những gì đã mất.
Ví dụ: “Thật buồn khi trò chơi của con bị hỏng, nhưng chúng ta vẫn còn thời gian để chơi cùng nhau.” Điều này giúp chúng thay đổi góc nhìn—từ việc tập trung vào sự thất vọng sang nhận ra những điều tích cực tiềm ẩn. Đó là một công cụ cảm xúc mạnh mẽ giúp tăng cường khả năng phục hồi và sự lạc quan.
Khuyến khích lòng biết ơn vượt ra ngoài những thứ vật chất
Trẻ em thường nghĩ về lòng biết ơn theo khía cạnh sở hữu, nhưng loại lòng biết ơn phong phú nhất đến từ trải nghiệm và các mối quan hệ. Hãy khuyến khích chúng biết ơn những người—người thầy đã giúp đỡ, người bạn đã chia sẻ, hoặc thú cưng khiến chúng mỉm cười.
Bạn thậm chí có thể tạo một “hũ cảm ơn” ở nhà, nơi mọi người bỏ vào đó những mẩu giấy nhỏ về những thứ hoặc những người mà họ trân trọng. Việc cùng nhau đọc chúng vào cuối mỗi tuần có thể biến một ý tưởng đơn giản thành một truyền thống gia đình ấm áp.
Truyền cảm hứng cho lòng hào phóng từ trái tim
Lòng hào phóng là lòng biết ơn được thể hiện bằng hành động. Khi trẻ em hiểu được niềm vui của việc cho đi, chúng sẽ khám phá ra rằng lòng tốt sẽ nhân lên – cả cho người khác và cho chính bản thân chúng.
Hãy bắt đầu bằng việc chia sẻ thời gian, không phải vật chất
Lòng hào phóng không nhất thiết phải bắt đầu bằng tiền bạc hay quà tặng. Nó bắt đầu bằng thời gian và sự quan tâm. Khuyến khích con bạn giúp đỡ anh chị em làm bài tập về nhà, đọc sách cho ông bà nghe, hoặc chia sẻ trò chơi yêu thích của chúng với bạn bè. Khi chúng trải nghiệm niềm hạnh phúc đến từ việc làm cho người khác mỉm cười, việc cho đi sẽ trở thành một thói quen tự nhiên.
Bạn thậm chí có thể biến nó thành một nghi lễ gia đình – chọn một hành động tử tế nhỏ mỗi tuần, chẳng hạn như nướng bánh quy cho hàng xóm hoặc giúp dọn dẹp công viên.
Cho thấy việc cho đi mang lại cảm giác được đền đáp
Trẻ em thường liên tưởng việc cho đi với việc mất mát điều gì đó. Hãy giúp chúng nhìn nhận nó như là sự kết nối. Sau một hành động hào phóng, hãy nói về cảm giác của chúng: “Con cảm thấy thế nào khi giúp đỡ bạn mình?” hoặc “Thật tuyệt khi thấy bạn ấy cười phải không?” Sự suy ngẫm này liên kết lòng hào phóng với sự hài lòng về mặt cảm xúc hơn là nghĩa vụ. Điều đó cho thấy lòng tốt mang lại lợi ích cho tất cả mọi người—không chỉ người nhận.
Khen ngợi nỗ lực, không chỉ kết quả
Cho dù con bạn chia sẻ đồ ăn nhẹ hay quyên góp đồ chơi cũ, hãy khen ngợi ý định đằng sau hành động đó. Hãy nói, “Con thật chu đáo,” thay vì tập trung vào kết quả. Điều này củng cố rằng sự hào phóng là về sự quan tâm, không phải sự so sánh. Bạn cũng có thể tạo cơ hội cho con bạn đưa ra quyết định. Hãy để con bạn chọn một tổ chức từ thiện để hỗ trợ hoặc quyết định những gì sẽ quyên góp trong các đợt quyên góp.
Việc trao quyền cho con sẽ củng cố sự đồng cảm và làm cho lòng hào phóng trở nên gần gũi hơn.
Dạy lòng hào phóng thông qua lòng biết ơn
Hai giá trị này bổ sung cho nhau một cách tuyệt vời. Khi trẻ em trân trọng những gì mình có, chúng sẽ sẵn lòng chia sẻ hơn. Tương tự, những hành động cho đi nhắc nhở chúng về những gì chúng đã sở hữu.
Bạn có thể kết nối cả hai ý tưởng thông qua những thói quen đơn giản—như viết thiệp cảm ơn sau ngày sinh nhật và kèm theo một món quà nhỏ cho người khác, hoặc dành một phần tiền tiêu vặt của chúng cho một khoản quyên góp chung của gia đình. Thông điệp trở nên rõ ràng: lòng biết ơn lớn lên nhờ lòng hào phóng, và lòng hào phóng làm sâu sắc thêm lòng biết ơn.
Tiến sĩ Kelly Boland lưu ý rằng việc giúp trẻ tập trung vào những điều chúng biết ơn không chỉ giúp chúng trân trọng nỗ lực của người khác và cảm thấy tự tin hơn, mà còn hỗ trợ sự cân bằng cảm xúc và khả năng phục hồi tốt hơn khi chúng lớn lên.
Lòng biết ơn và sự hào phóng là những kỹ năng sống, không phải là những bài học cần phải hoàn thành. Chúng định hình cách trẻ em nhìn nhận thế giới – biến những trải nghiệm thường nhật thành những khoảnh khắc ý nghĩa. Bằng cách khuyến khích sự nhận thức, lòng đồng cảm và lòng tốt thông qua chính tấm gương của mình, bạn đang gieo những hạt giống sẽ nảy mầm và phát triển lâu dài sau tuổi thơ.
Mục tiêu không phải là nuôi dạy những người cho đi hoàn hảo hay những người biết cảm ơn lịch sự – mà là nuôi dưỡng những con người coi trọng sự kết nối hơn là sở hữu và cho đi hơn là nhận lại. Vì vậy, hãy thực hiện những bước nhỏ: chia sẻ câu chuyện, tôn vinh lòng tốt và trân trọng những gì đang có xung quanh bạn. Bởi vì khi lòng biết ơn và sự hào phóng bén rễ, chúng sẽ làm cho mỗi gia đình giàu có hơn – về tình yêu thương, sự thấu hiểu và niềm vui.
