Bước vào xe, bạn có thể không mấy để ý đến những chiếc lốp đang bám chặt mặt đường, nhưng thực ra chúng chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên cho sự an toàn của bạn.
Chỉ một cú trượt bất ngờ hay độ bám kém cũng đủ biến một chuyến đi bình thường thành trải nghiệm căng thẳng. Biết cách đánh giá tình trạng lốp và nắm rõ khi nào cần thay mới sẽ giúp mọi hành trình êm ái và vững tâm hơn.
Hiểu về các kiểu mòn của lốp
Lốp mòn không đều thường là dấu hiệu cho thấy xe đang có vấn đề tiềm ẩn và bạn hoàn toàn có thể phát hiện sớm trước khi mọi thứ trở nên nghiêm trọng. Lốp không phải lúc nào cũng mòn đồng đều, nhưng các dấu hiệu lại khá dễ nhận ra nếu bạn biết quan sát.
Kiểm tra độ sâu của gai lốp
Bạn có thể dùng thước đo gai lốp, hoặc đơn giản hơn là dùng một đồng xu. Hãy đặt đồng xu vào rãnh gai lốp; nếu bạn nhìn thấy phần đỉnh của đồng xu lộ ra quá nhiều, nghĩa là gai lốp đã quá nông. Chẳng hạn, nếu đặt đồng xu vào rãnh mà phần trên của hình/hoa văn trên mặt xu lộ rõ, bạn nên bắt đầu tính đến việc thay lốp.
Quan sát tình trạng mòn không đều
Nếu một bên lốp mòn nhiều hơn bên còn lại, rất có thể bánh xe bị lệch góc đặt hoặc áp suất lốp không đồng đều. Lốp mòn ở phần giữa thường là dấu hiệu bơm quá căng, còn mòn ở hai mép lại hay liên quan đến bơm thiếu hơi. Phát hiện sớm sẽ giúp bạn kịp điều chỉnh để kéo dài tuổi thọ lốp.
Kiểm tra các hư hại
Những vết cắt, nứt hoặc chỗ phồng ở hông lốp không chỉ là vấn đề thẩm mỹ — đó là cảnh báo nguy hiểm. Các vết nứt nhỏ có thể lan rộng khi lốp chịu áp lực. Ví dụ, nếu bạn thấy lốp phồng lên sau khi cán ổ gà, hãy kiểm tra ngay lập tức vì đây là dấu hiệu cấu trúc bên trong đã bị yếu đi.
Theo dõi tuổi đời của lốp
Lốp sẽ lão hóa theo thời gian, ngay cả khi gai lốp trông vẫn còn ổn. Cao su dần cứng lại và giảm độ bám, khiến quãng đường phanh dài hơn.
Kiểm tra ngày sản xuất
Hãy tìm mã nhận diện trên hông lốp; bốn chữ số cuối cho biết tuần và năm sản xuất. Lốp quá 6 năm tuổi có thể cần thay dù gai còn tốt. Chẳng hạn, ký hiệu 2318 nghĩa là lốp được sản xuất ở tuần thứ 23 của năm 2018.
Cân nhắc tác động của thời tiết theo mùa
Nắng nóng hoặc lạnh khắc nghiệt có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa. Nếu xe thường xuyên đậu ngoài trời nắng gắt, thì ngay cả lốp 4 năm tuổi cũng nên được theo dõi kỹ hơn. Hãy chú ý các dấu hiệu như nứt, đổi màu, hoặc bề mặt cao su trở nên cứng, kém đàn hồi.
Nhận biết các dấu hiệu qua cảm giác vận hành
Cảm nhận khi lái xe cũng có thể “mách” bạn tình trạng của lốp.
Chú ý khả năng điều khiển
Nếu xe có xu hướng lệch nhẹ khi bạn thả vô-lăng trên đoạn đường thẳng, nguyên nhân có thể do lốp mòn không đều hoặc thiếu hơi. Việc cân chỉnh thước lái hoặc bơm đúng áp suất có thể cải thiện tạm thời, nhưng nếu tình trạng lệch vẫn kéo dài, đó thường là dấu hiệu lốp đã xuống cấp và cần thay.
Lắng nghe những âm thanh bất thường
Tiếng “thụp thụp” hoặc rung lắc khi chạy ở tốc độ ổn định có thể xuất phát từ lốp bị mòn, hư hại hoặc biến dạng. Ví dụ, nếu bạn cảm thấy rung theo nhịp khi chạy đường cao tốc, đó có thể là dấu hiệu xuất hiện điểm phẳng trên lốp hoặc hiện tượng tách lớp bên trong.
Theo dõi hiệu quả phanh
Quãng đường dừng xe dài hơn — đặc biệt khi đường ướt thường liên quan đến gai lốp đã mòn hoặc lốp bị lão hóa. Bạn có thể thử phanh nhẹ ở một bãi trống, an toàn để cảm nhận xem lốp còn cho độ bám đáng tin hay không.
Lên kế hoạch thay lốp
Biết khi nào cần hành động sẽ giúp bạn tránh những tình huống nguy hiểm bất ngờ.
Thay theo cặp hoặc thay cả bộ
Để xe vận hành cân bằng, bạn nên thay cùng lúc hai lốp trước hoặc hai lốp sau. Lý tưởng nhất là thay cả bốn lốp cùng thời điểm. Cách này giúp tránh chênh lệch độ bám giữa các bánh, vốn dễ làm xe mất ổn định khi trời mưa hoặc đường trơn.
Chọn đúng thông số
Khi mua lốp mới, hãy bám theo khuyến nghị của nhà sản xuất về kích thước, chỉ số tốc độ và khả năng chịu tải. Dùng lốp sai thông số — chẳng hạn chọn loại có chỉ số tốc độ thấp hơn — có thể ảnh hưởng đến độ an toàn và hiệu suất vận hành.
Duy trì thói quen kiểm tra định kỳ
Ngay cả khi lốp trông vẫn ổn, việc kiểm tra hàng tháng về độ sâu gai, áp suất và hư hại sẽ giúp phát hiện vấn đề sớm. Bạn có thể đặt nhắc nhở vào đầu mỗi tháng để duy trì thói quen theo dõi lốp đều đặn.
Lốp xe là bộ phận duy nhất luôn tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, vì vậy biết cách đánh giá tình trạng lốp là kỹ năng thiết yếu. Khi bạn quan sát kiểu mòn, theo dõi tuổi lốp, lắng nghe thay đổi trong quá trình vận hành và chủ động thay đúng thời điểm, bạn sẽ giữ vững sự an toàn và tự tin trên mọi cung đường. Lốp có vẻ bình thường, nhưng chỉ cần chú ý đúng cách, chúng sẽ trở thành “người bạn đồng hành” đáng tin cậy cho mỗi chuyến đi.
