Khi nhắc đến phim hành động, chúng ta gần như lập tức hình dung ra những màn rượt đuổi nghẹt thở, những pha cận chiến dồn dập hay loạt đấu súng bùng nổ.

Bạn đã bao giờ tự hỏi các nhà làm phim ghi lại những khoảnh khắc kịch tính ấy mượt mà và “đã mắt” đến vậy bằng cách nào chưa?

Bí quyết nằm ở phần kỹ thuật quay dựng—đặc biệt là cách sử dụng các cú máy chuyển động linh hoạt, những thiết bị ổn định hình ảnh và các phương pháp ghi hình sáng tạo giúp khán giả chìm hẳn vào nhịp hành động.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ nhìn gần hơn cách điện ảnh tạo ra những trường đoạn hành động căng như dây đàn, đặc biệt là các cảnh rượt đuổi bằng ô tô. Bạn sẽ thấy những cú máy động, hệ thống chống rung công nghệ cao, máy bay không người lái và các cảnh quay liền mạch (không cắt) có thể nâng trải nghiệm người xem lên một tầng hoàn toàn khác ra sao. Thắt dây an toàn nhé, vì chúng ta sắp lao vào thế giới đầy phấn khích của công nghệ quay cảnh hành động!

Những cú máy chuyển động: Tạo độ căng và nhịp gấp

Sức nặng của một cảnh hành động thường nằm ở cách nó được ghi hình. Những cú máy chuyển động linh hoạt—khi máy quay di chuyển “đồng hành” với diễn biến là yếu tố then chốt khiến cảnh quay trở nên sống động và cuốn hút. Nhờ đó, người xem cảm nhận rõ áp lực, tốc độ và sự hồi hộp như thể chính mình đang ở trong cuộc rượt đuổi.

Trong các phim như loạt “Quá Nhanh Quá Nguy Hiểm”, đạo diễn khai thác dày đặc những cú máy động để tạo ra chuỗi cảnh có nhịp độ cao và năng lượng bùng nổ. Từ khoảnh khắc chiếc xe rê bánh ôm cua cho đến màn truy đuổi tốc độ cao trong những con phố hẹp, máy quay phải bám sát và theo kịp từng nhịp chuyển động. Chính sự “đuổi theo” chuẩn xác ấy không chỉ đẩy nhịp phim lên nhanh hơn mà còn khiến khán giả có cảm giác đang ngồi ngay sau vô lăng, cùng lao đi với nhân vật.

Để thực hiện được những cú máy kiểu này, độ chính xác và khả năng canh thời điểm là điều bắt buộc. Thông qua các hệ thống gá lắp chuyên dụng—như đường ray đẩy máy, thiết bị quay ổn định dạng đeo vai hoặc các bộ ổn định hình ảnh—đội quay có thể di chuyển máy với độ mượt cao, chuyển cảnh trôi chảy ngay cả khi mọi thứ trên màn hình đang hỗn loạn. Nếu thiếu những công cụ này, khung hình rất dễ rung lắc, gây chóng mặt, khó theo dõi, và làm giảm mạnh hiệu ứng kịch tính của cảnh hành động.

Cảnh rượt đuổi ô tô: Nghệ thuật của cuộc truy sát

Một trong những “đặc sản” biểu tượng của phim hành động chính là cảnh rượt đuổi bằng xe. Từ các phần phim “Quá Nhanh Quá Nguy Hiểm” đến những tác phẩm như “Mad Max: Con Đường Cuồng Nộ” hay “Drive”, rượt xe thường là tâm điểm làm nên danh tiếng của cả bộ phim. Nhưng để cuộc truy đuổi trên màn ảnh trông phấn khích đến vậy, phía sau ống kính là hàng loạt kỹ thuật cực kỳ lợi hại.

Với “Quá Nhanh Quá Nguy Hiểm 7” (2015), một trong những phân đoạn nổi bật là màn truy đuổi tốc độ cao trên đường phố Abu Dhabi. Đội làm phim kết hợp các cú máy bám theo chuyển động với những góc quay trên cao để theo sát hành động từ nhiều hướng, giúp khán giả cảm nhận trọn vẹn từng cú đánh lái, từng pha lạng người và từng khoảnh khắc dồn ép.

Thiết bị ổn định hình ảnh đóng vai trò then chốt: nó giúp máy quay giữ vững khung hình ngay cả khi di chuyển nhanh, nhờ vậy người xem vẫn nhìn rõ đường chạy và nhịp truy đuổi trong một góc nhìn ổn định, sắc gọn.

Bên cạnh đó, máy bay không người lái đã tạo ra bước ngoặt lớn cho cách quay cảnh rượt xe. Nhờ khả năng bay cao và linh hoạt, chúng có thể ghi lại các góc nhìn từ trên xuống, mang đến cảm giác “mắt chim” bao quát toàn cảnh. Những khuôn hình rộng này phô bày trọn quy mô cuộc truy sát, tăng độ hoành tráng và đẩy cảm giác phấn khích lên mạnh mẽ.

Thiết bị chống rung và máy bay không người lái: Mượt mà để không “vướng” cảm xúc

Xem cảnh hành động vốn đã kích thích, nhưng sẽ còn “đã” hơn khi máy quay không làm người xem mất tập trung. Đây là lúc thiết bị chống rung và máy bay không người lái phát huy giá trị. Cả hai công nghệ đều được xem như cuộc cách mạng trong việc ghi hình các trường đoạn chuyển động mạnh, đặc biệt ở cảnh rượt đuổi hoặc các cảnh quay liền mạch kéo dài.

Thiết bị quay ổn định kiểu đeo vai đã xuất hiện từ nhiều thập kỷ trước, nhưng các bộ chống rung điện tử hiện đại đã đưa khả năng ổn định lên một tầm mới. Chúng cực kỳ phù hợp với những cảnh cần máy quay áp sát hành động nhưng vẫn giữ độ rõ ràng và mạch lạc của khung hình.

Trong “John Wick” (2014), một điểm nổi bật của các trường đoạn hành động là cảm giác liền mạch và “thật” nhờ nhiều đoạn quay kéo dài. Việc kết hợp máy quay cầm tay với hệ thống ổn định cho phép chuyển động mềm và trôi, tăng cảm giác hiện thực. Kết quả là các pha giao chiến trở nên như một khoảnh khắc liên tục, khiến tác động của từng đòn đánh, từng bước di chuyển trở nên rõ rệt và nặng đô hơn. Kỹ thuật này đặc biệt hiệu quả với các cảnh cận chiến, nơi độ chính xác và sự uyển chuyển là yếu tố sống còn.

Trong khi đó, máy bay không người lái mở ra một “tầng” góc quay hoàn toàn mới. Với cảnh rượt xe, thiết bị này có thể bay song song hoặc lượn phía trên để tạo góc nhìn cao—điều gần như bất khả thi với máy quay truyền thống. Sự linh hoạt và nhanh nhẹn cho phép nó chui qua khoảng hẹp, đổi độ cao liên tục, tiến sát rồi lại lùi xa theo nhịp xe chạy. Nhờ vậy, cảnh phim mang lại cảm giác tốc độ, quy mô và sự choáng ngợp một cách trực diện.

Cảnh quay liền mạch: Độ “thật” đến từ sự liên tục

Một kỹ thuật ngày càng được ưa chuộng trong phim hành động hiện đại là cảnh quay liền mạch—tức một trường đoạn diễn ra theo thời gian thực mà không cắt dựng. Khi được thực hiện tốt, cảnh quay kiểu này tạo cảm giác nhập vai mạnh mẽ, khiến hành động trở nên gai góc, trực diện và “đập” vào cảm xúc người xem.

Trong “John Wick: Phần 2” (2017), có một cảnh quay liền mạch ấn tượng trong phân đoạn đấu súng tại hộp đêm. Đội làm phim sử dụng thiết bị quay ổn định để theo sát hành động khi John Wick đối đầu với nhiều kẻ thù. Việc hạn chế cắt cảnh làm căng thẳng tăng vọt: bạn cảm nhận rõ từng phát súng, từng bước di chuyển và từng nhịp chuyển thế. Khi không có “điểm nghỉ” do cắt dựng, người xem buộc phải tập trung liên tục, nhờ đó tính hiện thực và sức nặng của cảnh hành động cũng được đẩy lên cao hơn.

Cảnh quay liền mạch còn tạo độ trôi chảy mà kiểu dựng nhanh khó có được. Trong nhiều cảnh hành động tốc độ cao, cắt dựng dồn dập đôi khi khiến mạch chuyển động bị đứt, làm người xem khó cảm được “dòng chảy” của tình huống. Ngược lại, giữ một khuôn hình liên tục giúp mọi chuyển động kết nối tự nhiên, khiến nhịp hành động mượt, rõ và thuyết phục hơn.

Phép màu của nghệ thuật làm phim hành động

Làm phim hành động là sự cân bằng tinh tế giữa sáng tạo và công nghệ. Không chỉ là xe chạy nhanh, vụ nổ lớn hay vũ đạo giao chiến mà quan trọng hơn là cách nhà làm phim dùng công nghệ để tạo ra trải nghiệm kịch tính và giàu tính nhập vai cho khán giả. Những cú máy chuyển động, thiết bị ổn định hình ảnh và máy bay không người lái trong các trường đoạn hiện đại đã góp phần tạo nên những khoảnh khắc liền mạch, “bơm” adrenaline từ đầu đến cuối.

Khi các nhà làm phim tiếp tục đổi mới và thử nghiệm công nghệ mới, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng những cảnh hành động còn ngoạn mục và dữ dội hơn trong tương lai. Lần tới khi xem một bộ phim hành động, hãy nhớ: phía sau mỗi màn rượt đuổi, mỗi pha cận chiến hay mỗi vụ nổ rực trời là cả một tập thể kỹ thuật viên và nghệ sĩ đang làm mọi thứ để bạn có được trải nghiệm hồi hộp nhất có thể.