Ngày nay, chúng ta thấy robot ở khắp mọi nơi, từ các nhà máy đến nhà riêng, và đôi khi chúng ta tự hỏi - liệu chúng có cần sạc pin như điện thoại hay máy tính xách tay của chúng ta không? Robot cần năng lượng để hoạt động, nhưng cách chúng lấy năng lượng có thể khác nhau tùy thuộc vào thiết kế và mục đích của chúng.
Hiểu được cách thức hoạt động của robot có thể giúp chúng ta đánh giá cao kỹ thuật chế tạo thông minh đằng sau chúng và cách chúng duy trì hoạt động hiệu quả mà không cần sự can thiệp của con người.
Hầu hết các robot đều dựa vào pin để hoạt động. Pin cho phép robot di chuyển, cảm nhận môi trường xung quanh và thực hiện các nhiệm vụ mà không cần phải cắm điện liên tục. Ví dụ, một robot lau nhà có thể hoạt động trong hai hoặc ba giờ trước khi quay trở lại trạm sạc để sạc lại. Robot công nghiệp trên dây chuyền lắp ráp có thể sử dụng các bộ pin lớn hơn cho phép hoạt động trong vài giờ, nhưng ngay cả chúng cũng cần chu kỳ sạc thường xuyên.
Tuy nhiên, pin cũng có những hạn chế. Chúng bị suy giảm hiệu suất theo thời gian, và dung lượng của pin quyết định thời gian robot có thể hoạt động trước khi dừng lại. Tốc độ sạc cũng rất quan trọng – một số robot cần vài giờ để sạc đầy, trong khi các hệ thống pin tiên tiến hiện nay cho phép sạc nhanh hơn, chỉ trong vòng chưa đầy một giờ. Các kỹ sư liên tục cải tiến pin để giúp robot tự chủ hơn và giảm thời gian ngừng hoạt động, vì vậy chúng ta có thể kỳ vọng các robot trong tương lai sẽ cần sạc ít thường xuyên hơn.
Một số robot sử dụng ánh sáng mặt trời làm nguồn năng lượng chính. Robot chạy bằng năng lượng mặt trời có các tấm pin thu ánh sáng mặt trời và chuyển đổi nó thành điện năng. Điều này đặc biệt phổ biến đối với các robot ngoài trời, chẳng hạn như robot trợ lý làm vườn, robot giám sát môi trường hoặc thuyền tự hành. Năng lượng mặt trời là năng lượng tái tạo, sạch và có thể giúp robot hoạt động trong thời gian dài mà không cần cắm điện.
Tuy nhiên, năng lượng mặt trời phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết và lượng ánh sáng. Vào những ngày nhiều mây hoặc khi ở trong nhà, robot năng lượng mặt trời có thể khó duy trì đủ năng lượng. Nhiều robot năng lượng mặt trời được trang bị pin dự phòng để đảm bảo chúng tiếp tục hoạt động khi ánh sáng mặt trời không đủ. Sự kết hợp giữa tấm pin mặt trời và pin giúp tối đa hóa thời gian hoạt động và độ tin cậy.
Siêu tụ điện là một giải pháp năng lượng khác dành cho robot. Không giống như pin truyền thống, siêu tụ điện có thể sạc cực nhanh và chịu được hàng triệu chu kỳ sạc mà không bị hao mòn đáng kể. Robot được trang bị siêu tụ điện có thể hoạt động trong thời gian ngắn với năng lượng cao mà không cần chờ thời gian sạc lâu, lý tưởng cho các nhiệm vụ yêu cầu chuyển động đột ngột và mạnh mẽ.
Mặc dù tụ điện siêu cấp thường lưu trữ ít năng lượng hơn pin, nhưng tuổi thọ cao và khả năng sạc nhanh khiến chúng trở nên hoàn hảo cho robot công nghiệp, robot giao hàng và thậm chí cả một số trợ lý cá nhân. Ví dụ, một robot kho hàng sử dụng tụ điện siêu cấp có thể hoàn thành nhiều nhiệm vụ trong suốt cả ngày mà không bị gián đoạn lâu, giúp quy trình làm việc diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
Ngoài pin, tấm pin mặt trời và siêu tụ điện, một số robot sử dụng các nguồn năng lượng thay thế như pin nhiên liệu hydro hoặc năng lượng nhiệt. Pin nhiên liệu hydro tạo ra điện năng trong thời gian dài và đặc biệt hữu ích cho các robot hoặc phương tiện lớn hơn, nhưng chúng yêu cầu một nguồn nhiên liệu và hệ thống lưu trữ cụ thể. Năng lượng nhiệt, chuyển đổi nhiệt năng thành điện năng, có thể được sử dụng trong các robot công nghiệp hoặc môi trường có nguồn nhiệt dồi dào.
Mỗi lựa chọn nguồn năng lượng đều có những ưu điểm và thách thức riêng. Các kỹ sư lựa chọn nguồn năng lượng dựa trên chức năng của robot, môi trường hoạt động và mức độ tự chủ mong muốn. Một robot khám phá ngoài trời có thể ưu tiên năng lượng mặt trời, trong khi một robot trong kho có thể dựa vào siêu tụ điện hoặc hệ thống lai kết hợp nhiều loại năng lượng.
Việc robot có cần sạc pin thường xuyên hay không hoàn toàn phụ thuộc vào hệ thống năng lượng của nó. Robot chạy bằng pin cần sạc lại thường xuyên, robot chạy bằng năng lượng mặt trời dựa vào ánh sáng mặt trời, và robot có siêu tụ điện có thể hoạt động lâu hơn giữa các lần sạc. Trong một số trường hợp, robot thậm chí có thể kết hợp nhiều hệ thống năng lượng để tối đa hóa thời gian hoạt động.
Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, robot ngày càng thông minh hơn trong việc quản lý năng lượng. Chúng có thể theo dõi mức pin, lên lịch nghỉ sạc và thậm chí tự động tìm trạm sạc. Một số robot có thể chuyển đổi giữa các nguồn năng lượng tùy thuộc vào nguồn cung cấp, đảm bảo chúng tiếp tục hoạt động hiệu quả mà không cần sự can thiệp của con người.
Lần tới khi chúng ta quan sát một robot di chuyển mượt mà xung quanh nhà máy, nhà cửa hoặc khu vực ngoài trời, chúng ta có thể thực sự nhận thấy hệ thống năng lượng thông minh đằng sau nó. Pin, tấm pin mặt trời, siêu tụ điện và thậm chí cả pin nhiên liệu hydro đều hoạt động cùng nhau để giữ cho robot hoạt động đáng tin cậy và hiệu quả. Hiểu được cách robot lấy năng lượng giúp chúng ta thấy được công nghệ tuyệt vời cho phép chúng hoạt động gần giống như sinh vật sống. Chúng ta đang bước vào một tương lai nơi robot có thể hỗ trợ chúng ta cả ngày lẫn đêm, liên tục học hỏi và làm việc, được cung cấp năng lượng bởi các hệ thống năng lượng tiên tiến cho phép chúng hoạt động lâu hơn bao giờ hết.