Bạn đã bao giờ nhìn thấy một con chim dường như được tô điểm bằng những màu xanh lam và tím rực rỡ, sải cánh trên bầu trời như thể nó làm chủ không trung chưa?

Đó chính là chim sả châu Âu — một loài chim nổi bật với bộ lông rực rỡ và kiểu bay đặc trưng.

Với màu sắc rực rỡ cùng cá tính cuốn hút, chim sả châu Âu thực sự là một cảnh tượng nổi bật giữa thiên nhiên hoang dã. Nhưng loài chim này không chỉ hấp dẫn ở vẻ bề ngoài. Hãy cùng khám phá điều gì khiến chim sả châu Âu trưởng thành trở nên đặc biệt và cuốn hút đến vậy.

Điều gì khiến chim sả châu Âu trở nên đặc biệt?

Chim sả châu Âu, tên khoa học là Coracias garrulus, là loài chim rất khó bỏ qua. Đôi cánh xanh lam rực rỡ, thân mình xanh ngọc và phần ngực ánh tím oải hương khiến nó trở thành một trong những loài chim sặc sỡ nhất châu Âu. Tuy nhiên, không chỉ ngoại hình làm nên sự khác biệt của loài chim này — mà còn là cách bay và tập tính vô cùng ấn tượng.

Chim sả châu Âu nổi tiếng với những màn nhào lộn trên không trung, thường thực hiện các cú xoay tròn và bổ nhào đầy kịch tính khi bay — cũng chính là nguồn gốc tên gọi “roller”. Không giống nhiều loài chim khác, chim sả châu Âu thường bay cao, bắt côn trùng với phong thái uyển chuyển như một vũ công ballet hơn là một loài chim săn mồi. Phong cách bay đầy phô diễn này chính là lý do khiến việc quan sát chúng trở nên vô cùng mê hoặc.

- Chim sả châu Âu nổi tiếng với những màn bay lượn và nhào lộn ngoạn mục.

- Bộ lông rực rỡ giúp chúng trở thành một trong những loài chim nhiều màu sắc nhất châu Âu.

Chế độ ăn và tập tính kiếm ăn

Chim sả châu Âu là loài ăn thịt, chủ yếu săn côn trùng và các động vật có xương sống nhỏ. Thực đơn của chúng bao gồm bọ cánh cứng, châu chấu, cào cào, nhưng chúng cũng có thể săn các loài thú nhỏ, thằn lằn và thậm chí là chim non. Kỹ thuật săn mồi của loài chim này rất ấn tượng; người ta từng quan sát thấy chúng lao xuống bắt con mồi ngay giữa không trung. Ngoài ra, chúng cũng thường săn mồi từ các điểm đậu cao, quan sát kỹ mọi chuyển động bên dưới.

Điều thú vị là chim sả châu Âu có sự “ưu ái” đặc biệt với các tổ kiến. Chúng thường ghé thăm các đàn kiến để ăn chính những con kiến trong tổ, tận dụng nguồn thức ăn dồi dào này. Không hiếm khi bắt gặp chúng đậu gần các ụ kiến, chờ thời điểm thích hợp để lao xuống kiếm bữa.

- Chim sả châu Âu ăn côn trùng, động vật có vú nhỏ và thằn lằn.

- Chúng có tập tính săn mồi độc đáo từ các điểm đậu và thường ghé thăm các đàn kiến.

Tập tính sinh sản và làm tổ

Chim sả châu Âu là loài sinh sản theo mùa và thường quay lại cùng một địa điểm làm tổ năm này qua năm khác. Chúng thường làm tổ trong hốc cây, các công trình cũ hoặc vách đá. Con cái thường đẻ từ 3 đến 6 trứng, và cả chim bố lẫn chim mẹ cùng thay phiên ấp trứng trong khoảng 18 ngày.

Không giống nhiều loài chim khác, chim sả châu Âu không quá hung dữ trong việc bảo vệ tổ. Chúng thường giữ khoảng cách và ít bị quấy nhiễu, nhưng vẫn sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ trước những cá thể khác hoặc kẻ săn mồi. Sau khi chim non nở, cả hai bố mẹ cùng chia sẻ trách nhiệm nuôi dưỡng và bảo vệ. Chim non được cho ăn côn trùng và con mồi nhỏ cho đến khi đủ lớn để tự bay và săn mồi.

Một trong những điểm thú vị nhất trong tập tính làm tổ của chim sả châu Âu là quá trình di cư theo mùa. Sau mùa sinh sản, chúng bay sang châu Phi để trú đông — một hành trình có thể kéo dài hàng nghìn kilômét. Việc di cư này mang tính bản năng, và chúng sẽ quay trở lại đúng những địa điểm làm tổ cũ vào mùa xuân, giúp duy trì sự ổn định của quần thể.

- Chim sả châu Âu đẻ từ 3–6 trứng, cả bố và mẹ cùng ấp.

- Chúng di cư sang châu Phi sau mùa sinh sản và quay lại cùng địa điểm làm tổ mỗi năm.

Bảo tồn chim sả châu Âu

Mặc dù có phạm vi phân bố rộng, quần thể chim sả châu Âu đang suy giảm ở một số khu vực do mất môi trường sống, thay đổi trong canh tác nông nghiệp và việc sử dụng thuốc trừ sâu. Khi cảnh quan nông nghiệp ngày càng đô thị hóa và không còn phù hợp cho việc làm tổ, loài chim này gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm nơi cư trú. Nạn phá rừng và việc loại bỏ các cây già — nơi làm tổ lý tưởng — cũng góp phần làm số lượng chúng suy giảm.

Hiện nay, nhiều nỗ lực bảo tồn đang được triển khai nhằm bảo vệ môi trường sống của chim sả châu Âu. Một số khu vực đã áp dụng chương trình lắp đặt hộp làm tổ để thay thế các vị trí tự nhiên bị mất. Nông dân và chủ đất cũng có thể góp phần bằng cách duy trì các bãi cỏ tự nhiên và đồng hoa dại, tạo điều kiện cho côn trùng — nguồn thức ăn chính của loài chim này — phát triển.

Với những nỗ lực đồng bộ nhằm bảo tồn môi trường sống và cung cấp nơi làm tổ an toàn, quần thể chim sả châu Âu vẫn có cơ hội phục hồi. Nhiều nhà quan sát chim và các tổ chức bảo tồn tiếp tục theo dõi loài chim này, cùng chung tay để đảm bảo rằng loài chim tuyệt đẹp này vẫn sẽ còn tung cánh trên bầu trời trong tương lai.

- Mất môi trường sống và thuốc trừ sâu là nguyên nhân chính khiến số lượng chim sả châu Âu suy giảm.

- Các chương trình hộp làm tổ và phục hồi sinh cảnh đóng vai trò then chốt trong công tác bảo tồn.

Vai trò của chim sả châu Âu trong hệ sinh thái

Bên cạnh vẻ đẹp nổi bật, chim sả châu Âu còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái. Là loài ăn côn trùng, chúng giúp kiểm soát số lượng các loài gây hại, đặc biệt là châu chấu và bọ cánh cứng — những loài có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho mùa màng. Bằng cách duy trì sự cân bằng trong chuỗi thức ăn, chim sả châu Âu góp phần bảo vệ sức khỏe của môi trường sống mà chúng cư trú.

Hơn nữa, chúng còn được xem là loài chỉ thị cho tình trạng của hệ sinh thái. Sự ổn định hay suy giảm trong quần thể chim sả châu Âu có thể phản ánh những thay đổi trong môi trường rộng lớn hơn, chẳng hạn như tác động từ các hoạt động nông nghiệp hoặc biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc bảo vệ chim sả châu Âu không chỉ nhằm gìn giữ một loài chim riêng lẻ mà còn góp phần duy trì đa dạng sinh học cho toàn bộ hệ sinh thái.

- Chim sả châu Âu giúp kiểm soát quần thể côn trùng, hạn chế thiệt hại cho cây trồng.

- Chúng là chỉ báo quan trọng về sức khỏe hệ sinh thái và các biến đổi môi trường.

Chim sả châu Âu trưởng thành, với vẻ đẹp rực rỡ và tập tính đầy cuốn hút, không chỉ đơn thuần là một loài chim để chiêm ngưỡng. Từ những màn bay lượn ngoạn mục trên bầu trời cho đến vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái, loài chim này thể hiện rõ sự cân bằng năng động của thiên nhiên. Dù tương lai còn đối mặt với nhiều thách thức, nhưng với những nỗ lực bảo tồn không ngừng, chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng chim sả châu Âu sẽ tiếp tục tô điểm cho bầu trời trong nhiều thế hệ mai sau.