Làm cha mẹ là một hành trình tuyệt đẹp, nhưng hãy thành thật với nhau — đó cũng là chặng đường đầy thử thách.

Rất nhiều bậc phụ huynh từng trải qua cảm giác lo âu nặng nề khi nghĩ về việc học tập của con, tương lai của con, hay đơn giản là tự hỏi liệu mình có đang làm tròn vai trò làm cha mẹ hay không.

Nếu bạn đang cảm thấy như vậy, bạn không hề đơn độc. Sự thật là lo âu trong việc nuôi dạy con cái rất phổ biến, và việc học cách kiểm soát nó sẽ giúp chúng ta tự tin hơn, hiện diện trọn vẹn hơn bên con. Vậy làm thế nào để giảm bớt áp lực và tiếp cận hành trình làm cha mẹ với một tâm thế bình tĩnh hơn?

Hiểu đúng về lo âu khi làm cha mẹ

Lo âu trong việc nuôi dạy con thường bắt nguồn từ những nỗi lo không ngừng về sức khỏe, sự phát triển, thành công của con, và cả nỗi băn khoăn liệu ta có đang làm mọi thứ “đúng cách” hay không. Chúng ta sợ con tụt lại phía sau ở trường, hoặc nghi ngờ khả năng của chính mình trong việc đồng hành và dẫn dắt con vượt qua những thử thách của cuộc sống. Sự thật là ai làm cha mẹ cũng mong điều tốt đẹp nhất cho con, nhưng chính khát khao bảo bọc và chu toàn ấy đôi khi lại biến thành áp lực và căng thẳng. Điều quan trọng là nhận ra rằng những cảm xúc này hoàn toàn tự nhiên. Việc làm cha mẹ, đặc biệt trong xã hội hiện đại đầy nhịp độ và kỳ vọng, luôn đi kèm những tiêu chuẩn rất cao — từ bản thân ta lẫn từ môi trường xung quanh. Nhưng không có khái niệm cha mẹ hoàn hảo. Điều cốt lõi nằm ở cách chúng ta đối diện và xử lý những khoảnh khắc hoài nghi, lo lắng đó.

Nhận diện và chấp nhận cảm xúc của mình

Bước đầu tiên để xoa dịu lo âu khi làm cha mẹ là thừa nhận nó. Việc cảm thấy lo lắng đôi lúc không khiến chúng ta trở thành cha mẹ tệ. Khi chấp nhận cảm xúc này, ta mới có thể hiểu rõ nguồn gốc của nó. Ta đang lo về thành tích học tập của con? Hay đang bị áp lực bởi những so sánh xã hội và kỳ vọng phải “biết hết mọi thứ”? Việc xác định được căn nguyên giúp ta tập trung vào những điều có thể kiểm soát và học cách buông bỏ những điều vượt ngoài khả năng. Đồng thời, việc chấp nhận sự không hoàn hảo của bản thân cũng vô cùng quan trọng. Chúng ta không cần có sẵn mọi câu trả lời, và việc mắc sai lầm là điều không thể tránh khỏi. Điều quan trọng là ta vẫn luôn hiện diện bên con và sẵn sàng học hỏi trên suốt chặng đường nuôi dạy ấy.

Chuyển trọng tâm về hiện tại

Phần lớn lo âu xuất phát từ việc ta quá bận tâm đến tương lai — con sẽ trở thành người như thế nào, cuộc đời con sẽ đi về đâu, hay điều gì sẽ xảy ra nếu ta làm sai một bước nào đó. Thay vì chìm trong những điều chưa biết ấy, hãy đưa bản thân trở về với khoảnh khắc hiện tại. Tập trung vào ngày hôm nay — vào những điều giản dị như dành thời gian bên con, ghi nhận những tiến bộ nhỏ bé, hay đơn giản là ở bên con một cách trọn vẹn có thể giúp lo âu dịu lại. Chúng ta không thể kiểm soát mọi thứ, nhưng ta hoàn toàn có thể kiểm soát cách mình hành động ngay lúc này. Sự chuyển hướng ấy giúp giảm căng thẳng và cho phép ta tận hưởng nhiều niềm vui hơn trong những khoảnh khắc rất đời thường của việc làm cha mẹ.

Đặt ra kỳ vọng thực tế

Không ít lo âu bắt nguồn từ việc chúng ta đặt ra những tiêu chuẩn quá cao cho bản thân hoặc cho con. Ta có thể tin rằng mọi khía cạnh trong cuộc sống của con đều phải hoàn hảo, hoặc rằng bản thân lúc nào cũng phải điềm tĩnh, kiểm soát tốt mọi tình huống. Nhưng sự thật là việc nuôi dạy con luôn đầy hỗn độn, và không sao cả nếu ta chưa hiểu rõ mọi thứ. Hãy đặt ra những kỳ vọng thực tế hơn cho chính mình. Thay vì cố gắng trở thành “cha mẹ hoàn hảo”, ta có thể hướng đến việc trở thành người cha, người mẹ biết lắng nghe, kiên nhẫn và yêu thương. Khi nhận ra mình không cần phải làm tất cả, áp lực sẽ giảm đi, và môi trường nuôi dưỡng con cũng trở nên lành mạnh, nâng đỡ hơn.

Dựa vào mạng lưới hỗ trợ

Việc làm cha mẹ không nhất thiết phải là hành trình đơn độc. Một trong những cách hiệu quả nhất để giảm lo âu là dựa vào sự hỗ trợ từ những người xung quanh. Dù đó là gia đình, bạn bè hay các cộng đồng trực tuyến, việc kết nối với những người đang trải qua cảm giác tương tự mang lại sự an ủi rất lớn. Chia sẻ nỗi lo với người khác giúp ta có thêm góc nhìn và nhắc nhở rằng mình không phải là người duy nhất đang chật vật. Ngoài ra, tìm đến sự hỗ trợ chuyên môn từ các chuyên gia tâm lý hoặc cố vấn nuôi dạy con cũng là điều hoàn toàn bình thường khi ta cảm thấy quá tải. Việc xin giúp đỡ không phải dấu hiệu của yếu đuối, mà là biểu hiện của trách nhiệm và sự quan tâm.

Chăm sóc chính mình

Khi quá cuốn vào vai trò làm cha mẹ, chúng ta dễ quên mất bản thân. Thế nhưng, chăm sóc sức khỏe tinh thần và thể chất của chính mình lại là yếu tố then chốt để kiểm soát lo âu. Khi được nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống lành mạnh và dành thời gian cho những hoạt động giúp tái tạo năng lượng, ta sẽ có đủ sự vững vàng để đối diện với thử thách và đồng hành cùng con. Chăm sóc bản thân không nhất thiết phải là những điều lớn lao. Đôi khi chỉ cần một buổi đi bộ ngắn, vài trang sách yên tĩnh, hay vài phút một mình để lấy lại cân bằng cũng đã tạo nên sự khác biệt lớn trong cách ta phản ứng trước áp lực nuôi dạy con.

Giao tiếp cởi mở với bạn đời

Nếu có bạn đời đồng hành, giao tiếp cởi mở là chìa khóa để giảm bớt lo âu khi làm cha mẹ. Việc chia sẻ những nỗi bận tâm và nâng đỡ lẫn nhau giúp hai người xây dựng cách tiếp cận cân bằng hơn trong việc nuôi con. Khi một người cảm thấy quá tải, người còn lại có thể bước vào, trấn an hoặc san sẻ trách nhiệm. Sự đồng lòng ấy tạo nên một điểm tựa vững chắc cho cả gia đình. Thông qua việc trò chuyện thẳng thắn và chân thành, ta tránh được việc dồn nén áp lực, đồng thời cùng nhau tìm ra giải pháp và phân chia gánh nặng một cách công bằng hơn.

Buông bỏ cảm giác tội lỗi

Tội lỗi là cảm xúc thường xuyên song hành cùng lo âu khi làm cha mẹ. Ta có thể tự trách vì chưa dành đủ thời gian cho con, hay vì nghĩ rằng mình chưa làm đủ để hỗ trợ sự phát triển của con. Tuy nhiên, cảm giác tội lỗi không mang lại giá trị tích cực. Nó chỉ khiến ta mắc kẹt trong vòng xoáy tự trách và lo lắng. Thay vì giữ chặt cảm giác ấy, hãy tập trung vào những điều ta đang làm tốt. Hãy trân trọng những khoảnh khắc ta thật sự hiện diện bên con và những lần ta đã cố gắng hết sức. Khi buông bỏ tội lỗi, ta giải phóng bản thân khỏi áp lực không cần thiết và tạo ra một môi trường tích cực, nâng đỡ hơn cho con cái.

Đến lượt bạn!

Vậy còn bạn thì sao? Bạn có từng cảm thấy choáng ngợp bởi lo âu trong hành trình làm cha mẹ? Điều đó hoàn toàn bình thường. Chỉ cần những điều chỉnh nhỏ trong cách tiếp cận việc nuôi dạy con, ta đã có thể làm dịu đi rất nhiều căng thẳng. Chúng ta không cần phải làm tất cả, cũng không cần phải biết hết mọi thứ. Điều quan trọng nhất là luôn hiện diện, chấp nhận bản thân và tập trung vào khoảnh khắc đang có. Hãy đi từng ngày một, và cho phép mình được học hỏi, trưởng thành cùng con. Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn — bạn làm gì để kiểm soát lo âu khi làm cha mẹ? Những trải nghiệm và lời khuyên của bạn có thể trở thành nguồn động viên quý giá cho rất nhiều người khác.