Có lẽ bạn đã từng trải qua khoảnh khắc này: đang lái xe giữa chừng thì bỗng nhận ra mình không hề nhớ gì về mười phút vừa qua. Tay vẫn đặt trên vô-lăng, mắt vẫn nhìn thẳng phía trước, nhưng tâm trí thì đã lang thang ở một nơi nào khác.

Cảm giác ấy thật đáng lo và đó cũng là một trong những rủi ro tiềm ẩn lớn nhất mà người lái xe thường gặp phải. Giữ sự tập trung không chỉ đơn thuần là mở to mắt; đó là việc rèn luyện tâm trí luôn neo chặt vào hiện tại.

Bắt đầu mỗi chuyến đi với tâm thế mới

Mức độ tập trung của bạn thường đã được định hình ngay từ trước khi xe lăn bánh rời khỏi lối vào nhà. Sự căng thẳng, mệt mỏi hay tâm trí rối loạn có thể khiến bạn sao nhãng khỏi con đường, thậm chí còn trước cả khi bạn vào số.

Hãy đảm bảo bạn ngủ đủ giấc từ đêm hôm trước — sự mệt mỏi làm chậm phản xạ không kém gì những yếu tố gây xao nhãng. Dành vài phút trước khi khởi hành để điều chỉnh ghế ngồi, gương chiếu hậu và nhiệt độ trong xe, ώστε bạn không phải lục đục chỉnh sửa khi đang lái. Nếu đầu óc còn nặng nề, hãy thử một bài hít thở ngắn — chỉ năm nhịp thở sâu cũng đủ giúp tinh thần được “làm mới”.

Hãy coi đó như việc dọn sạch bàn làm việc trước khi bắt đầu một nhiệm vụ quan trọng — khi tâm trí gọn gàng, bạn sẽ lái xe tốt hơn.

Giảm tối đa những cám dỗ trong xe

Rất khó để giữ sự tập trung nếu xung quanh bạn đầy rẫy những yếu tố gây phân tâm. Mỗi tiếng báo từ điện thoại, mỗi lần cúi xuống tìm chai nước rơi dưới ghế hay mỗi thao tác xoay nút đều kéo bạn rời khỏi con đường.

Trước khi nổ máy, hãy để điện thoại ở chế độ im lặng hoặc không làm phiền — khi không nhìn thấy, bạn sẽ ít bị nghĩ đến hơn. Sắp xếp những vật dụng cần thiết như nước uống, kính mát hay thẻ thu phí sao cho dễ lấy mà không cần nhìn. Cài đặt sẵn bản đồ dẫn đường và nhạc trước khi lăn bánh để tránh phải dò dẫm menu khi đang di chuyển.

Khi bạn tạo ra một không gian không xao nhãng, sự tập trung sẽ trở thành trạng thái mặc định.

Chủ động gắn kết tâm trí với con đường

Sự buồn chán thường là kẻ thù của tập trung, đặc biệt trên những hành trình dài. Bí quyết là khiến tâm trí bạn thực sự “tham gia” vào việc lái xe, thay vì trôi dạt sang nơi khác.

Hãy luyện thói quen quan sát liên tục — vài giây một lần, kiểm tra gương, tốc độ và tình trạng giao thông phía trước. Bạn cũng có thể chơi một “trò chơi tinh thần”: dự đoán chiếc xe phía trước sẽ làm gì tiếp theo, hoặc chú ý những thay đổi nhỏ của mặt đường. Với chuyến đi dài, hãy chia quãng đường thành những mục tiêu ngắn hơn, như đến trạm dừng tiếp theo, thay vì nghĩ đến toàn bộ chặng đường.

Khi lái xe trở thành một nhiệm vụ chủ động, bộ não sẽ ít có chỗ cho sự xao lãng.

Dùng cơ thể làm tín hiệu cảnh báo

Cơ thể bạn thường nhận ra sự mất tập trung sớm hơn cả ý thức. Mí mắt nặng trĩu, vai gáy cứng lại hay cảm giác “đơ người” đều là những dấu hiệu cho thấy bạn cần làm mới bản thân.

Nếu bạn ngáp liên tục hoặc chớp mắt nhiều, đã đến lúc cần nghỉ ngơi — chỉ một điểm dừng năm phút cũng có thể khôi phục sự tỉnh táo. Khi dừng đèn đỏ, hãy xoay vai hoặc duỗi nhẹ để giải tỏa căng thẳng tích tụ. Luôn giữ một chai nước bên mình; đủ nước giúp não bộ minh mẫn và chống mệt mỏi hiệu quả hơn việc uống cà phê liên tục.

Hãy xem những tín hiệu của cơ thể như lan can bảo vệ, không phải sự phiền toái — chúng giúp bạn không đi chệch quá xa khỏi trạng thái an toàn.

Lên kế hoạch nghỉ ngơi trước khi quá mệt

Những chuyến đi dài giống như chạy marathon chứ không phải chạy nước rút. Chờ đến khi kiệt sức mới dừng lại chẳng khác nào chạy cho đến khi gục ngã. Thay vào đó, hãy chủ động lên lịch nghỉ ngơi.

Cứ mỗi hai giờ, hãy dành thời gian nghỉ ngắn — đi bộ vài phút, hít thở không khí trong lành hoặc ăn nhẹ. Nếu có thể, hãy thay phiên lái xe; việc chia sẻ trách nhiệm sẽ giảm đáng kể sự mệt mỏi tinh thần. Nếu đi một mình, hãy xác định sẵn các trạm dừng hoặc điểm dừng an toàn như những cột mốc, trước cả khi bạn cảm thấy buồn ngủ.

Khi coi việc nghỉ ngơi là một phần của hành trình chứ không phải sự gián đoạn, bạn sẽ duy trì được sự tập trung lâu dài.

Giữ sự tập trung khi lái xe không chỉ dựa vào ý chí. Đó là kết quả của những thói quen bảo vệ sự chú ý — từ cách bạn khởi hành cho đến cách bạn lên kế hoạch cho chuyến đi. Lần tới khi cảm thấy tâm trí bắt đầu trôi đi, hãy nhớ rằng sự tỉnh táo đến từ chuẩn bị nhiều không kém gì phản xạ.

Con đường không dung thứ cho những giấc mơ ban ngày nhưng nó luôn đền đáp sự tỉnh thức. Mỗi lần bạn đến nơi an toàn là một minh chứng rằng việc dành trọn sự chú ý là hoàn toàn xứng đáng. Và càng luyện tập nhiều, sự tập trung sau tay lái sẽ càng trở nên tự nhiên — vững vàng, bình thản và như một phản xạ thứ hai.