Bạn có bao giờ để ý rằng đôi khi, ngay cả khi không có lý do rõ ràng, chúng ta cảm thấy kiệt sức về mặt cảm xúc hoặc mệt mỏi về tinh thần? Điều này thường là do hiện tượng gọi là "kiệt sức cảm xúc" hoặc "xung đột nội tâm về mặt cảm xúc".
Ai cũng từng trải qua điều này – đó là khi cảm xúc giằng xé nội tâm, gây căng thẳng và làm giảm khả năng tập trung hoặc tận hưởng cuộc sống. Nhưng tin tốt là: chúng ta có thể học cách giảm bớt sự lãng phí năng lượng cảm xúc này và lấy lại quyền kiểm soát cuộc sống của mình.
Chúng ta hãy cùng nhau thảo luận về cách làm thế nào để cả nhóm có thể làm chủ được năng lượng cảm xúc của chính mình.
Sự kiệt sức về cảm xúc là gì và tại sao nó lại quan trọng
Kiệt sức về cảm xúc xảy ra khi chúng ta liên tục lo lắng, suy nghĩ quá mức hoặc bị mắc kẹt trong những cảm xúc tiêu cực. Giống như tâm trí của chúng ta cứ chạy vòng vòng, tiêu hao năng lượng nhưng không tiến về phía trước. Các nghiên cứu của các nhà tâm lý học cho thấy kiệt sức về cảm xúc có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của chúng ta, làm giảm năng suất và hạnh phúc.
Như Christina Maslach - người đồng sáng tạo của Bảng kiểm tra kiệt sức Maslach - định nghĩa, kiệt sức phát sinh từ phản ứng kéo dài đối với các yếu tố gây căng thẳng về cảm xúc và giữa các cá nhân mãn tính trong công việc, và được định nghĩa bởi ba khía cạnh: kiệt quệ, hoài nghi và thiếu hiệu quả.
Khi hiểu được điều này, chúng ta nhận ra rằng quản lý cảm xúc tốt không chỉ là "điều nên có" mà còn là điều cần thiết cho một cuộc sống cân bằng.
Xác định các tác nhân gây ra kiệt sức về cảm xúc
Bước đầu tiên để giảm kiệt sức về cảm xúc là nhận thức. Chúng ta cần nhận thấy những loại tình huống hoặc suy nghĩ nào khiến chúng ta cảm thấy quá tải hoặc lo lắng. Đó có phải là do một số người nhất định, căng thẳng công việc hay tự nói chuyện tiêu cực? Bằng cách viết nhật ký hoặc đơn giản là dành thời gian suy ngẫm mỗi ngày, chúng ta có thể bắt đầu nhận ra những tác nhân gây ra sự kiệt quệ về cảm xúc. Khi biết được điều gì làm mình kiệt quệ, chúng ta sẽ dễ dàng hơn trong việc thay đổi cách phản ứng.
Thiết lập ranh giới lành mạnh cho bản thân
Một lý do lớn gây ra sự kiệt quệ về cảm xúc là nói "có" quá thường xuyên hoặc để người khác ảnh hưởng đến tâm trạng của mình. Chúng ta có thể bắt đầu thực hành thiết lập ranh giới—điều này có nghĩa là lịch sự nhưng kiên quyết quyết định những gì mình sẽ chấp nhận và không chấp nhận. Đó có thể là về thời gian, năng lượng, hoặc thậm chí là cách người khác nói chuyện với mình. Các chuyên gia về sức khỏe tinh thần cho rằng ranh giới rõ ràng bảo vệ không gian tinh thần của chúng ta và giảm xung đột nội tâm.
Thực hành chánh niệm và giải phóng cảm xúc
Chúng ta không thể kiểm soát mọi cảm xúc, nhưng chúng ta có thể học cách quan sát và giải phóng chúng một cách lành mạnh. Các kỹ thuật chánh niệm—như hít thở sâu, thiền định, hoặc đơn giản là tập trung vào hiện tại—giúp chúng ta ngừng bị quá tải cảm xúc. Khi cho phép bản thân cảm nhận cảm xúc mà không phán xét và sau đó để chúng trôi đi, điều đó tạo ra không gian cho sự bình tĩnh và sáng suốt.
Thay đổi cuộc đối thoại nội tâm của chúng ta
Cách chúng ta tự nói chuyện với bản thân ảnh hưởng sâu sắc đến trạng thái cảm xúc. Tự nói chuyện tiêu cực hoặc khắc nghiệt có thể làm tăng sự kiệt quệ về cảm xúc, trong khi những lời động viên và tích cực có thể cải thiện tâm trạng. Chúng ta có thể luyện tập nhận biết những suy nghĩ tiêu cực và thay thế chúng bằng những lựa chọn thay thế thực tế và tử tế. Nghiên cứu cho thấy sự thay đổi này cải thiện khả năng phục hồi và sức khỏe tinh thần tổng thể.
Chăm sóc cả thể chất và tinh thần
Sức khỏe tinh thần không tách rời khỏi sức khỏe thể chất. Khi chúng ta ngủ ngon, ăn uống cân bằng và vận động cơ thể, não bộ hoạt động tốt hơn và khả năng phục hồi cảm xúc tăng lên. Ngay cả một quãng đi bộ ngắn hàng ngày hoặc giãn cơ cũng có thể giúp đầu óc minh mẫn và giảm căng thẳng cảm xúc. Cùng nhau, những thói quen này hỗ trợ một con người mạnh mẽ và cân bằng hơn.
Tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết
Chúng ta không cần phải làm điều này một mình. Đôi khi, sự kiệt quệ về cảm xúc có thể rất nặng nề, và việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, gia đình hoặc các chuyên gia là dấu hiệu của sức mạnh, chứ không phải điểm yếu. Nói về cảm xúc của mình hoặc nhận được sự hướng dẫn có thể cung cấp cho chúng ta những công cụ và góc nhìn mới để quản lý cảm xúc tốt hơn.
Bạn có nhận thấy những lúc sự kiệt sức về mặt cảm xúc đã kìm hãm bạn không? Chúng ta có thể thực hiện những bước nhỏ nào ngay bây giờ để giảm bớt gánh nặng đó? Hãy thoải mái chia sẻ kinh nghiệm và lời khuyên của bạn – chúng ta có thể học hỏi lẫn nhau. Hãy nhớ rằng, bằng cách giảm bớt ma sát cảm xúc, chúng ta không chỉ đang tồn tại – mà còn đang kiểm soát và phát triển mạnh mẽ.
