Chúng ta đều tò mò về loài khỉ – chúng có nhiều đặc điểm chung với con người, nhưng chúng cũng có một số hành vi thú vị và bất ngờ.
Hãy cùng khám phá 15 sự thật thú vị và bất ngờ về loài khỉ, chắc chắn sẽ khiến bạn nhìn chúng dưới một góc nhìn hoàn toàn mới. Chuẩn bị sẵn sàng, chúng ta sắp cùng nhau khám phá những sinh vật tuyệt vời này!
1. Con người không tiến hóa từ khỉ
Một quan niệm sai lầm phổ biến là con người tiến hóa trực tiếp từ khỉ, nhưng thực tế không phải vậy. Thay vào đó, con người và khỉ có chung một tổ tiên sống cách đây khoảng 25 triệu năm. Tổ tiên này đã phân nhánh, dẫn đến hai con đường tiến hóa khác nhau: một hướng tới khỉ và một hướng tới con người và vượn. Con người và vượn tách ra khoảng 6-8 triệu năm trước, và con người hiện đại thậm chí còn chưa xuất hiện cho đến khoảng 200.000 năm trước. Vì vậy, chúng ta không tiến hóa từ khỉ – chúng ta chỉ có chung một tổ tiên.
2. Khỉ hiểu toán học cơ bản!
Bạn có thể ngạc nhiên khi biết rằng khỉ có trí thông minh đáng kinh ngạc. Trên thực tế, một số loài có thể hiểu số Ả Rập và thực hiện các phép tính số học cơ bản. Ví dụ, một nghiên cứu của Nhật Bản cho thấy khỉ macaque có thể nhận biết các con số và thậm chí thực hiện phép cộng và trừ đơn giản. Khả năng này làm nổi bật trí nhớ ngắn hạn và kỹ năng giải quyết vấn đề của họ, những kỹ năng hữu ích cho hành vi xã hội phức tạp của họ.
3. Khỉ là những kẻ bắt chước tài ba
Khỉ là những kẻ bắt chước xuất sắc. Chúng học hỏi bằng cách quan sát con người và các loài động vật khác, và điều này giúp chúng hoàn thành các nhiệm vụ phức tạp. Một số loài khỉ, như khỉ đuôi dài, đã được quan sát thấy sử dụng các công cụ như búa để đóng đinh vào gỗ. Hành vi ấn tượng này có thể thực hiện được nhờ các tế bào thần kinh phản chiếu trong não của chúng, được kích hoạt khi chúng quan sát ai đó làm điều gì đó, cho phép chúng sao chép hành động đó.
4. Loài khỉ nhỏ nhất có thể nằm gọn trong lòng bàn tay bạn
Bạn có biết loài khỉ nhỏ nhất thế giới, khỉ lùn marmoset, có thể dễ dàng nằm gọn trong lòng bàn tay bạn không? Những sinh vật nhỏ bé này, có nguồn gốc từ rừng mưa Amazon ở Nam Mỹ, chỉ dài khoảng 12-15 cm và nặng chưa đến 150 gram. Nguồn thức ăn chính của chúng là nhựa cây, giúp chúng tồn tại trong môi trường rừng mưa cạnh tranh.
5. Vượn vs. khỉ
Vượn và khỉ đều thuộc họ linh trưởng, nhưng chúng khá khác nhau về cấu trúc cơ thể và trí thông minh. Một điểm khác biệt chính là khỉ có đuôi, trong khi vượn thì không. Ngoài ra, vượn thường lớn hơn và thông minh hơn. Vượn có thể sử dụng công cụ, giao tiếp bằng ngôn ngữ ký hiệu và giải quyết các vấn đề phức tạp - những kỹ năng mà khỉ thường không có.
6. Khỉ tân thế giới so với khỉ cựu thế giới
Khỉ có thể được chia thành hai nhóm: khỉ tân thế giới (tìm thấy ở châu Mỹ) và khỉ cựu thế giới (tìm thấy ở châu Phi và châu Á). Hai nhóm này khác nhau về ngoại hình và môi trường sống. Ví dụ, khỉ cựu Thế giới như khỉ đuôi dài có lỗ mũi hướng xuống dưới, trong khi khỉ tân thế giới có lỗ mũi hướng ra ngoài. Khỉ cựu thế giới cũng có nhiều khả năng sống trên mặt đất, trong khi khỉ tân thế giới chủ yếu sống trên cây.
7. Một số loài khỉ sử dụng đuôi như tay
Một số loài khỉ đã tiến hóa một cái đuôi với một “miếng đệm cảm giác” đặc biệt ở cuối giúp chúng nắm bắt đồ vật. Cái đuôi này hoạt động như một bàn tay thứ ba, giúp chúng ổn định hơn khi leo trèo và thậm chí cho phép chúng bám vào cành cây. Điều này đặc biệt hữu ích cho những con khỉ sống trên cây, vì nó giúp chúng di chuyển hiệu quả hơn trên tán cây.
8. Loài linh trưởng nhanh nhất
Bạn có biết loài linh trưởng nhanh nhất trên Trái đất là khỉ Patas? Những chú khỉ nhanh nhẹn này có thể chạy với tốc độ lên đến 55 km/h (34 mph), nhanh hơn cả vận động viên chạy nước rút Olympic Usain Bolt! Sống ở thảo nguyên châu Phi, khỉ Patas cần tốc độ này để thoát khỏi những kẻ săn mồi như báo săn. Không giống như hầu hết các loài khỉ khác, chúng dành phần lớn thời gian trên mặt đất, điều này cho phép chúng tận dụng tối đa khả năng chạy của mình.
9. Châu Âu chỉ còn một loài khỉ hoang dã duy nhất.
Khỉ đuôi dài Barbary là loài khỉ hoang dã duy nhất được tìm thấy ở Châu Âu, sinh sống tại vùng Gibraltar. Những con khỉ cỡ trung bình này không có đuôi và đã trở thành một biểu tượng văn hóa quan trọng trong khu vực. Tuy nhiên, chúng đang phải đối mặt với các mối đe dọa từ việc mất môi trường sống và du lịch. Hiện nay chỉ còn khoảng 200 con khỉ đuôi dài Barbary ở Gibraltar.
10. Khỉ là loài linh trưởng đầu tiên bay vào vũ trụ.
Khỉ là những người tiên phong trong việc khám phá vũ trụ! Năm 1949, một con khỉ đuôi dài rhesus tên là Albert đã trở thành loài linh trưởng đầu tiên du hành vào vũ trụ trên tàu tên lửa V-2. Nhiệm vụ của Albert là nghiên cứu tác động của du hành vũ trụ lên các sinh vật sống. Thật đáng buồn, Albert đã chết do sự cố dù, nhưng hành trình của nó đã mở đường cho các nghiên cứu sâu hơn.
11. Khỉ đầu chó: Loài khỉ lớn nhất
Khỉ đầu chó, được tìm thấy trong các khu rừng mưa ở Trung Phi, là loài khỉ lớn nhất thế giới. Khỉ đầu chó đực có thể nặng tới 37 kg (khoảng 81 pound) và có khuôn mặt và phần mông màu đỏ và xanh đặc trưng. Những đặc điểm nổi bật này được sử dụng trong các tương tác xã hội và màn trình diễn giao phối. Khỉ đầu chó sống trong các nhóm lớn do một con đực thống trị dẫn đầu, và chúng nổi tiếng với mối liên kết xã hội mạnh mẽ.
12. Không có khỉ ở Úc hoặc Nam Cực
Úc và Nam Cực là hai nơi mà khỉ không được tìm thấy một cách tự nhiên. Hệ sinh thái của Úc bị chi phối bởi các loài thú có túi, và khỉ chưa bao giờ tiến hóa ở đó. Điều kiện đóng băng của Nam Cực không phù hợp với các loài linh trưởng, vì vậy khỉ cũng chưa bao giờ có thể sống ở đó.
13. Chải chuốt là cách khỉ thể hiện tình cảm
Khỉ thường chải chuốt cho nhau để thể hiện tình cảm và củng cố mối quan hệ xã hội. Hành vi này giúp chúng làm sạch lông khỏi ký sinh trùng và bụi bẩn, đồng thời thúc đẩy sự thư giãn và tin tưởng trong nhóm. Những con khỉ có thứ bậc thấp hơn thường chải chuốt cho những con có thứ bậc cao hơn như một dấu hiệu của sự tôn trọng.
14. Khỉ có thể bám bằng chân
Không giống như con người, khỉ có khả năng đáng kinh ngạc trong việc bám vào các vật thể bằng chân. Đặc điểm này cho phép chúng di chuyển dễ dàng trên ngọn cây. Bàn chân của chúng được trang bị các đầu dây thần kinh cảm giác, mang lại cho chúng sự khéo léo tương tự như bàn tay. Một số loài khỉ, như khỉ hú, thậm chí còn dùng chân để kiếm thức ăn.
15. Khỉ có ý thức đạo đức
Tin hay không thì tùy, khỉ thể hiện ý thức về sự công bằng và đạo đức. Nghiên cứu cho thấy rằng khỉ sẽ trừng phạt những con khác vi phạm quy tắc của nhóm và thậm chí chia sẻ thức ăn với các thành viên khác. Người ta thậm chí còn quan sát thấy một số con khỉ từ chối nhận phần thưởng không công bằng, cho thấy chúng có hiểu biết cơ bản về sự công bằng.
Những sự thật về loài khỉ này có làm bạn ngạc nhiên không? Những sinh vật thông minh và có tính xã hội này có nhiều điểm chung với chúng ta hơn chúng ta tưởng! Hãy tiếp tục khám phá và cùng nhau học hỏi nhé.
